Issues
ເລືອກເວີຊັນ
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
Kathāvatthupakaraṇa-mūlaṭīkā
Kathāvatthupakaraṇa-mūlaṭīkā

11. Ekādasamavaggo

ຜູ້ຂຽນ: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

၆၁၄-၆၁၅၊
ဉာဏကထာယံ၊ ၌။ သေယျထာပိ မဟာသံဃိကာနန္တိ၊ ဟူသော ပါဌ်၌။ (မဟာသံဃိကာ ဘဝေယျုံ၊ ၌စပ်။) ပုဗ္ဗေ၊ ရှေး၌။ ဉာဏံ အနာရမ္မဏန္တိကထာယံ၊ ၌။ ဝုတ္တေတိ၊ ဆိုအပ်ပြီးကုန်သော။ အန္ဓကေဟိ၊ အန္ဓကဂိုဏ်းသားတို့မှ။ အညေ၊ အခြားသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ ဣဓ၊ ဤဉာဏကထာ၌။ မဟာသံဃိသိကာ၊ မဟာသံဃိကဂိုဏ်းသားတို့်သည်။ ဘဝေယျုံ၊ ဖြစ်ကုန်ရာ၏။
ယဒိ အညာဏေ ဝိဂတေတိအာဒိနာ၊ အစရှိသောပါဌ်ဖြင့်။ ရာဂဝိဂမော၊ ရာဂ၏ ကင်းခြင်းသည်။ ဝီတရာဂပညတ္တိယာ၊ ဝီတရာဂပုဂ္ဂိုလ်ဟု နာမည်တပ်၍ ပညတ်ခြင်း၏။ (ကာရဏံ၊ သည်။) ဟောတိဝိယ၊ ကဲ့သို့။ အညာဏဝိဂမော၊ ဉာဏ်၏ ဆန့်ကျင်ဘက် မောဟ၏ကင်းခြင်းသည်။ ဉာဏီပညတ္ထိယာ၊ ဉာဏီပုဂ္ဂိုလ်ဟု နာမည်တပ်၍ ပညတ်ခြင်း၏။ ကာရဏံ၊ အကြောင်းသည်။ ဟောတိ၊ ဣတိ၊ ဤအနက်ကို။ ဒဿေတိ၊ ၏။
ဟိ၊ မှန်။ အဿ၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်၏။ ဉာဏံ၊ ဉာဏ်သည်။ အတ္ထိ၊ ၏။ ဣတိ၊ ဤဝစနတ္ထကြောင့်။ ဉာဏီ၊ ဉာဏီမည်သည်။ န၊ မဟုတ်။ အထခေါ၊ အဟုတ်ကား။ အညာဏီပဋိပက္ခတော၊ အညာဏီ၏ ဆန့်ကျင်ဘက်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ဉာဏီ၊ ဉာဏမည်၏။ ဣတိ၊ ဤသို့မှတ်အပ်၏။
စ၊ ဆက်။ ယသ္မာ ဉာဏပဋိလာဘေနာတိ ဧတ္ထ၊ ဟူသောဤပါဌ်၌။ ဉာဏပဋိလာဘေန၊ ဉာဏ်ကိုရခြင်းကြောင့်။ အညာဏဿ၊ ဉာဏ်၏ဆန့်ကျင်ဘက် မောဟ၏။ ဝိဂတတ္တာ၊ ကင်းသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ သော၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည်။ ဉာဏီတိ၊ ဟူ၍။ ဝတ္တဗ္ဗတံ၊ ဆိုထိုက်သည်၏ အဖြစ်သို့။ အာပဇ္ဇတိ၊ ရောက်၏။ ဣတိ အတ္ထော၊ ကို။ ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ ၏။
ဉာဏကထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ၊ **၁။ အန္ဓကေဟိ အညေ**။ ။ "အန္ဓကာ"တိ ဝုတ္တာ (အန္ဓကဂိုဏ်းသား ဟုဆိုအပ်ကုန်သော) ‌ပုဗ္ဗသေလိယအပရသေလိယရာဇဂိရ်တသိဒ္ဓတ္ထိကာပိ (ဂိုဏ်းသားတို့သည်လည်း) ယေဘုယျေန မဟာသံဃိကာဧဝါတိ ဝုတ္တံ ပုဗ္ဗေ။ ပေ။ ဘဝေယျန္တိ။ အနူ။ အန္ဓကဂိုဏ်းသားတို့သည် မူလမဟာသံဃိကဂိုဏ်းမှ ဖြာ၍သွားသောဂိုဏ်းသားတို့တည်း။ ထို့ကြောင့် "အန္ဓကေဟိ အညေဣဓ မဟာသံဃိကာ ဘဝေယျုံ"ဟုဆိုသည်။ အညေဟု ဆိုရခြင်းမှာလည်း ဉာဏံ အနာရမ္မဏန္တိကထာနှင့်ဤဉာဏကထာ၂-မျိုးတို့၏ ဖြောင့်ဖြောင့်ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်သောကြောင့်တည်း။ မှန်၏-ရှေ့ဉာဏံအနာရမ္မဏန္တိကထာ၌ စက္ခုဝိညာဉ်စသည်တို့နှင့် ပြည့်စုံခိုက် ပုဂ္ဂိုလ်ကိုဉာဏီဟု ဆိုအပ်၏။ ဤကထာ၌ကား ထိုပုဂ္ဂိုလ်ကိုပင် "ဉာဏံ"ဟု မဆိုထိုက်ဟု ဆိုအပ်၏။ ဤသို့ ဖြောင့်ဖြောင့် ဆန့်ကျင်နေသည်။ ထိုသို့ ဆန့်ကျင်သည့်အတွက် မဟာသံဃိကဂိုဏ်းသားချင်းခွဲ၍ ပြရသည်။
၆၁၈-၆၂၀၊
ဣတရော ပန သကသမယေတိ၊ ဟူသောပုဒ်၏။ ပရဝါဒီ၊ သည်။ အတ္တ‌နော၊ ၏။ သမယေ၊ အယူ၌။ (အပဿန္တော၊ ၌စပ်။) ဣတိ အတ္ထော၊ နက်။
ဣဒံ ဒုက္ခန္တိကထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ၊
၆၂၁-၆၂၄၊
ကမ္မဿ ဝိပါကဝသေန ဝါတိ၊ ဟူသောစကားကို။ နိရယံဝ၊ ငရဲကိုသာ။ သန္ဓာယ၊ ၍။ (သင်္ဂဟကာရေန) ဝုတ္တံ၊
ဟိ၊ မှန်။ တတ္ထ၊ ထိုငရဲ၌။ အဗ္ဗုဒါဒိပရိစ္ဆေဒေါ၊ အဗ္ဗူဒ အစရှိသည်တို့၏ အပိုင်းအခြားကို။ တာဒိသဿ၊ ထိုကဲ့သို့ ရှုအပ်သော။ ကမ္မဝိပါကဿ၊ ကံ၏ အကျိုး၏။ ဝသေန၊ ဖြင့်။ (ဘဂဝတာ)ဝုတ္တော၊ ပြီ။
ဝဿဂဏနာယဝါတိ၊ ဟူသောစကားကို။ မနုဿေ၊ တို့ကို၎င်း။ စာတုမဟာရာဇိကာဒိဒေဝေစ၊ စာတုမဟာရာဇိက အစရှိသော နတ်တို့ကို၎င်း။ သန္ဓာယ၊ ၍။ (သင်္ဂဟကာရေန)ဝုတ္တံ၊
ဟိ၊ မှန်။ တေသံ၊ ထိုလူစာတုမဟာရာဇိက အစရှိသော နတ်တို့၏။ အသင်္ချေယမ္ပိ ကာလံ၊ အသင်္ချေကာလပတ်လုံးလည်း။ ဝိပါကဒါနသမတ္ထံ၊ အကျိုးပေးခြင်း၌ စွမ်းနိုင်သော။ ကမ္မံ၊ ကံကို။ ဝဿဂဏနာယ၊ နှစ်၏ အရေအတွက်အားဖြင့်။ ပရိစ္ဆိဇ္ဇတိ၊ ပိုင်းခြားအပ်၏။ ဣတိ၊ ဤသို့မှတ်အပ်၏။
လဒ္ဓိဗလကထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ၊
၆၂၅-၆၂၆၊
သမာဓါနဋ္ဌေနာတိ၊ ဟူသောပါဌ်၏။ သမံ၊ အညီအမျှ။ ဌပနဋ္ဌေန၊ ထားတတ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ သမာဓိနာမ၊ သမာဓိမည်သော။ **၁။ သမံ ဌပနဋ္ဌေန**။ ။သမံ ဝိသမံ လီနုဒ္ဓစ္စာဒိံ ပဋိဗာတိတွာ, ဝိက္ခေပမေဝဝါဝိဒ္ဓံသေတွာ ဌပနဋ္ဌေန၊အနူ။ သမံကို "ဝိသမံ။ ပေ။ ဝိဒ္ဓံသေတွာ"ဟုဖွင့်သည်။ စိတ်တို့သည် တွန့်ဆုတ်နေသောအခါ, သို့မဟုတ် ပြန့်လွင့်နေသောအခါ၌ သမမဖြစ်။ ဝိသမဖြစ်၏။ထို့ကြောင့် သမံကို "ဝိသမံလီနုဒ္ဓစ္စာဒိံ ပဋိဗာဟိတွာ"ဟုပဌမဖွင့်၏။ လီနုဒ္ဓစ္စ မဖြစ်ပဲ ပြန့်လွင့်နေသောအခါလည်း သမမဖြစ်။ ဝိသမပင် ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့်"ဝိက္ခေပမေဝ ဝါ ဝိဒ္ဓံသေတွာ"ဟုဒုတိယဖွင့်သည်။ စေတသိကန္တရံ၊ ဧကဂ္ဂတာဟူသော စေတသိက်တမျိုးသည်။ အတ္ထိ၊ ရှိ၏။ ဣတိ၊ သို့။ အဂ္ဂဟေတွာ၊ မယူမူ၍။ ဣတိ အတ္ထော၊ နက်။
ဆလေနာတိ၊ ဟူသောပုဒ်၏။ စက္ခုဝိညာဏဿစ၊ စက္ခုဝိညာဉ်စိတ်၌ယှဉ်သော သမာဓိ၏၎င်း။ ဈာနစိတ္တဿစ၊ ဈာန်စိတ်၌ ယှဉ်သော သမာဓိ၏ ၎င်း။ ဧကစိတ္တက္ခဏိကတ္တေ၊ တခုသော ဝိတ္တက္ခဏ ရှိသည်၏ အဖြစ်သည်။ (သတိ၊ သော်။) ကောစိ၊ သော။ ဝိသေသော၊ အထူးသည်။ န၊ မရှိတော့ရာ။ ဣတိ၊ သို့။ ဧတေန သာမညမတ္တေန၊ တူသည်၏ အဖြစ်မျှဖြင့်။ (ဝုတ္တံ၊ ၌စပ်။) ဣတိ၊ ဤကား။ အဓိပ္ပါယော၊ အဋ္ဌကထာဆရာ၏ အလိုတည်း။
သမာဓိကထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ၊
၆၂၇။ အနန္တရပစ္စယတဉ္စေဝါတိ၊ ကား။ အဝိဇ္ဇာ၊ ရှေးရှေးအကုသိုလ်‌ဇော၌ ပါသော အဝိဇ္ဇာသည်။ သင်္ခါရာနံ၊ နောက်နောက် အကုသိုလ်ဇော၌ပါသော သင်္ခါရတို့အား။ အနန္တရပစ္စယော၊ အနန္တရသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုသည်။ (ဟောတိ၊ ၏။) အဝိဇ္ဇာယ၊ ၏။ ယာဌိတတာ၊ အကြင်သင်္ခါရတို့၏တည်ရာ တည်ကြောင်း၏အဖြစ်သည်။ (အတ္ထိ၊ ရှိ၏။) သာဌိတတာ၊ ထိုသင်္ခါရတို့၏ တည်ရာ တည်ကြောင်း၏အဖြစ်သည်။ တတော၊ ထိုအနန္တရသတ္တိကြောင့်။ ဟောတိ၊ ၏။ တာယဌိတတာယ၊ ထိုသင်္ခါရတို့၏ တည်ရာ တည်ကြောင်း၏အဖြစ်ကြောင့်။ အနန္တရပစ္စယဘာဝသင်္ခါတာ၊ အနန္တရပစ္စည်းအဖြစ်ဟု ဆိုအပ်သော။ ဌိတတာ၊ တည်ရာ တည်ကြောင်း၏အဖြစ်သည်။ ဟောတိ၊ ဣတိ၊ ဤကား။ အဓိပ္ပါယော၊ အဋ္ဌကထာဆရာ၏ အလိုတည်း။
စ၊ ဆက်။ ဧတ္ထ၊ ဤ အနန္တရပစ္စယတဉ္စေဝ ဟူသောပါဌ်၌။ အနန္တရပစ္စယဂ္ဂဟဏံ၊ အနန္တရပစ္စယသဒ္ဒါသည်။ (ဒဿနတ္ထံ၊ ၌စပ်။) အညမညပစ္စယဘာဝရဟိတဿ၊ အညမညပစ္စည်းအဖြစ်မှ ကင်းသော။ ဧကဿ၊ တပါးသော။ ပစ္စယဿ၊ အနန္တရပစ္စည်းကို။ ဒဿနတ္ထံ၊ ပြရခြင်းအကျိုးရှိ၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ မှတ်ထိုက်၏။
ဟိ၊ မှန်။ တေန၊ ထိုပစ္စည်းတမျိုးကို ပြခြင်းကြောင့်။ သဗ္ဗော၊ ‌သော။ တာဒိသော၊ ထိုအနန္တရပစ္စည်းကဲ့သို့ ရှုအပ်သော။ ပစ္စယော၊ ပစ္စည်းသည်။ (သမနန္တရ, အနန္တရူပနိဿယ, နတ္ထိ, ဝိဂတ, အာဿေဝန ပစ္စည်းသည်။) ဝါ၊ ကို။ ဒဿိ‌တော၊ ပြအပ်ပြီးသည်။ ဟောတိ၊ ဣတိ၊ ဤသို့မှတ်အပ်၏။ (တနည်း) [ကသ္မာ၊ ကြောင့်။ ဧတ္ထ၊ ၌။ အနန္တရပစ္စယဂ္ဂဟဏံ၊ သည်။ အညမညပစ္စယဘာဝရဟိတဿ၊ သော။ ဧကဿ၊ သော။ ပစ္စယဿ၊ ၏။ ဒဿနတ္ထံ၊ ၏။ ဣတိ၊ ဤသို့။ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ မှတ်ထိုက်သနည်း။ ဟိ (ယသ္မာ)၊ ကြောင့်။ တေန၊ ထိုပစ္စည်းတမျိုးကို ပြခြင်းကြောင့်။ သဗ္ဗော၊ ပေ၊ ဒဿိတော ဟောတိ၊ ဣတိ၊ ထို့ကြောင့်။ အနန္တရပစ္စယဂ္ဂဟဏံ၊ သည်။ ပေ၊ ဒဿနတ္ထံ၊ ပြရခြင်း အကျိုးရှိ၏။ ဣတိ၊ ဤသို့။ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ၏။]
အညမညပစ္စယကဉ္စာတိ၊ ကား။ အဝိဇ္ဇာ၊ သည်။ သင်္ခါရာနံ၊ တကွဖြစ်သော သင်္ခါရတို့အား။ ပစ္စယော၊ အညမညပစ္စယသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုသည်။ ဟောတိ၊ သင်္ခါရာစ၊ တို့သည်လည်း။ အဝိဇ္ဇာယ၊ တကွဖြစ်ဘက်အဝိဇ္ဇာအား။ ပစ္စယော ဟောတိ၊

တတ္ထ၊ ထိုအဝိဇ္ဇာသင်္ခါရတို့တွင်။ အဝိဇ္ဇာယ၊ အဝိဇ္ဇာ၏။ သင်္ခါရာနံ၊ တို့အား။ ပစ္စယဘာဝသင်္ခါတာယ၊ ကျေးဇူးပြုတတ်သည် အဖြစ်ဟု ဆိုအပ်သော။ ဌိတတာယ၊ ဌိတတာကြောင့်။ သင်္ခါရာနံ၊ တို့အား။ အဝိဇ္ဇာယ၊ ၏။ ပစ္စယဘာဝသင်္ခါတာ၊ ကျေးဇူးပြုတတ်သည်၏အဖြစ်ဟု ဆိုအပ်သော။ ဌိတတာ၊ သည်။ ဟောတိ၊ တဿစ၊ ထိုသင်္ခါရတို့၏ ဌိတတာ၏လည်း။ ဝါ၊ ကြောင့်လည်း။ ဣတရာ၊ အခြားသောအဝိဇ္ဇာ၏ဌိတတာသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ ဤကား။ အဓိပ္ပါယော၊ အဋ္ဌကထာဆရာ၏ အလိုတည်း။

[အညမညပစ္စည်းဖြစ်၍ အပြန်အလှန်ပစ္စည်းပစ္စယုပ္ပန် ဖြစ်နိုင်ကြောင်းကိုပြသည်။]

ဓမ္မဋ္ဌိတတာကထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ၊
၆၂၈။ ရူပါဒယော ဝိယ ပရိနိပ္ဖန္နာတိ၊ ဟူသော ပါဌ်၏။ ရူပါဒီဟိ၊ ရုပ်အစရှိသည်တို့နှင့်။ သဟ၊ ကွ။ ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ၊ ဖြစ်ပြီး၍။ နိရုဇ္ဈနတော၊ ချုပ်ခြင်းကြောင့်။ ပရိနိပ္ဖန္နာ၊ ပရိနိပ္ဖန္နတို့တည်း။ ဣတိ အတ္ထော၊ နက်။
အနိစ္စဘာဝိဘာဂါနုယုဉ္ဇနဝသေနာတိ၊ ဟူသောစကားကို။ တီသု၊ သုံးချောင်းကုန်သော။ ဒဏ္ဍေသု၊ ဒုတ်တို့၌။ တိဒဏ္ဍဝေါဟာရော၊ ဒုတ်သုံးချောင်းဟူသောအခေါ်အဝေါ်သည်။ ဟောတိ ဝိယ၊ ကဲ့သို့။ တီသု၊ သုံးပါးကုန်သော။ လက္ခဏေသု၊ လက္ခဏာတို့၌။ အနိစ္စတာဝေါဟာရော၊ အနိစ္စတာဟူသောအခေါ်အဝေါ်သည်။ ဟောတိ၊ ဣတိ၊ ဤသို့။ တဿာ၊ ထိုအနိစ္စတာ၏။ ဝိဘာဂါနုယုဉ္ဇနဝသေန၊ ဝေဖန်အပ်သော အထူးအပြားကို မေးစိစစ်ခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်။ (ဝုတ္တံ၊ ၌စပ်။) ဣတိ၊ ဤသို့။ ဝဒန္တိ၊ ဆိုကြကုန်၏။
အနိစ္စတာကထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ၊
ဧကာဒသမဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ၊ **၁။ အညမညပစ္စယတဉ္စ**။ ။ဤ၌လည်း အညမညပစ္စည်းတပါးကို ဥပလက္ခဏနည်းအားဖြင့် ပြသည်။ အဝိဇ္ဇာနှင့် သင်္ခါရတို့ အပြန်အလှန် ကျေးဇူးပြုနိုင်သော သဟဇာတ, သဟဇာတနိဿယ, သမ္ပယုတ္တ, အတ္ထိ, အဝိဂတပစ္စည်းတို့ကိုလည်းယူပါ။