၄၇၁- ၄၇၂။ သင်္ဂဟိတာတိ၊ ကား။
သမ္ဗန္ဓာ၊ စပ်ဖွဲ့ ကုန်သော။
(“ကေစိ ဓမ္မာ”၌ စပ်။)
(“သင်္ဂဟိတာကို”ကို အနုဋီကာ၌ “သဒ္ဓိံ ဂဟိတာ” ဟုသဒ္ဒတ္ထ ဖွင့်သည်။
၂-ခု အတူတကွ ယူအပ်လျှင် စပ်ခြင်းပင် ဖြစ်သောကြောင့် သမ္ဗန္ဓာ-ဟု ဋီကာ၌ အဓိပ္ပါယ် ဖွင့်သည်။)
သင်္ဂဟိတကထာဝဏ္ဏနာ၊ သည်။
နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။
၄၇၃-၄၇၄။ နာနတ္တဝဝတ္ထာနံ နတ္ထီတိ၊ ဟူ၍။
ဝဒန္တော၊ ဆိုသောအဋ္ဌကထာဆရာသည်။
တိလမှိ၊ နှမ်း၌။
တေလံ၊ ဆီသည်။
အနုပဝိဋ္ဌံ၊ သက်ဝင်၍ တည်၏။
ဣတိဝစနမေဝ၊ ဤစကားသည်ပင်။
န ယုဇ္ဇတိ၊ မသင့်။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
န ဟေဝန္တိ၊ ဟူ၍။
(သကဝါဒိနာ၊ သည်။)
ပဋိက္ခိတ္တံ၊ ပြီ။
ဣတိ၊ ဤ အနက်ကို။
ဒဿေတိ၊ ၏။
သမ္ပယုတ္တကထာဝဏ္ဏနာ၊ သည်။
နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။
၄၇၅-၄၇၇။ ဖဿာဒီနံ၊ ဖဿ အစရှိသော တရားတို့၏။
ဧကုပ္ပါဒတာဒိဝိရဟိတာ၊ ဧကုပ္ပါဒတာ အစရှိသည်တို့မှကင်းသော။
သဟဇာတတာ၊ သဟဇာတ၏ အဖြစ်သည်။
နတ္ထိ၊ မရှိ။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
“သမ္ပယုတ္တသဟဇာတတံသန္ဓာယာတိ"၊ ဟူ၍။
(သင်္ဂဟကာရော) အာဟ၊
စေတသိကကထာဝဏ္ဏနာ၊ သည်။
နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။
၄၇ဂ။ ဒေယျံဓမ္မဝသေန စောဒေတုန္တိ၊ ဟူသောပါဌ်၏။
(“အတ္ထော”-၌ စပ်။)
စေတသိကောဝ၊ စေတသိက်သာလျှင် ဖြစ်သော။
ဓမ္မော၊ သည်။
(စေတနာတရားသည်။)
ဒါနံ၊ ဒါနသည်။
ယဒိ (ဟောတိ)၊ အံ့။
(ဧဝံ သတိ။) ဒိယျတီတိ ဒါနန္တိ၊ ဟူသော။
ဣမိနာပိ အတ္ထေန၊ ဤအနက် ဖြင့်လည်း။
စေတသိကဿေဝ၊ စေတနာစေတသိက်၏ပင်။
ဒါနဘာဝေါ၊ သည်။
အာပဇ္ဇတိ၊ ဖြစ်သည်မဟုတ်လော။
ဣတိ၊ သို့။
စောဒေတုံ၊ ငှါ။
(“လဗ္ဘာတိ ပုစ္ဆာ" ၌ စပ်။)
ဣတိ အတ္ထော၊ နက်။
၄၇၉။ အနိဋ္ဌဖလန္တိအာဒိ အစေတသိကဿ ဓမ္မဿ ဒါနဘာဝဒီပနတ္ထံ ဝုတ္တန္တိ၊ ဟူသော ပါဌ်၏။
(အတ္ထော-၌ စပ်။)
ဖလဒါနဘာဝဒီပနတ္ထံ၊ အကျိုးပေးခြင်း၏ ထင်ရှားရှိသည်၏ အဖြစ်ကို ပြခြင်းအကျိုးငှါ။
န ဝုတ္တံ၊ ဆိုအပ်သည်မဟုတ်။
ဣတိ အတ္ထော၊ ကို။
ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ ၏။
(ဒါနဘာဝနေရာ၌ ဖလဒါနဘာဝ ဟု အနက်ကို မှတ်ပါ-ဟူလို။)
[ဤ ဋီကာ၌ “န ဝုတ္တံ” ဟု န သဒ္ဒါပါသောကြောင့် အဋ္ဌကထာပါဌ်၌လည်း “န”သဒ္ဒါရှိစေရသည်။]
အနိဋ္ဌဖလန္တိအာဒိနာ၊ အစရှိသော ပါဌ်ဖြင့်။
အစေတသိကဿ၊ သော။
ဓမ္မဿ၊ အန္နာဒိဓမ္မ၏။
ဖလဒါနံ၊ အကျိုးပေးခြင်းသည်။
ဝါ၊ ကို။
ဝုတ္တံဝိယ၊ စိတ်ဖြင့် ပဓာနအဖြစ်၌ ဆိုအပ်သကဲ့သို့။
ဟောတိ၊ ၏။
ဒါနဘာဝေါ၊ ဒါန၏အဖြစ်သည်။
ဝါ၊ ကို။
(ဝုတ္တော၊ စိတ်ဖြင့် ပဓာနအဖြစ်၌ဆိုအပ်သည်။)
န(ဟောတိ)၊ မဖြစ်။
စ၊ စင်စစ်ကား။
တန္နိဝါရဏတ္ထံ၊ ထိုအကျိုးပေးခြင်းကို တားမြစ်ခြင်းအကျိုးငှါ။
ဧတံ၊ ဤအနိဋ္ဌဖလံ အစရှိသောစကားကို။
(ပရဝါဒီ၊ သည်။)
အာဟ၊ ပြီ။
ဣတိ၊ ဤသို့ မှတ်အပ်၏။
[တန္နိဝါရဏတ္ထတ္တိ ဖလဒါနနိဝါရဏတ္ထံ၊ ဧတေန္တိ “ဒါနံ အနိဋ္ဌဖလ"န္တိ အာဒိဝစနံ၊ အနု။]
ဧဝဉ္စ ကတွာ၊ ဤ အကြောင်းကြောင့်။
အနန္တရမေဝ၊ အနိဋ္ဌဖလံအစရှိသော ပါဌ်၏ အခြားမဲ့၌ပင်။
န ဟိ အစေတသိကော အန္နာဒိဓမ္မောအာယတိံ ဝိပါကံ ဒေတီတိ၊ ဟူ၍။
(သင်္ဂဟကာရော) အာဟ၊
ဣဋ္ဌဖလဘာဝနိယမနတ္ထန္တိ၊ ဟူသော ပါဌ်၏။
(အတ္ထော-၌ စပ်။)
ဒေယျဓမ္မော ဝိယ၊ ပေးလှူထိုက်သော သဘောရှိသော ပစ္စည်းသည်ကဲ့သို့။
**၁။ ဝုတ္တံ ဝိယ**။ ။တကယ်ဆိုအပ်သည် မဟုတ်သောကြောင့် “ဝုတ္တံ ဝိယ”ဟု ဝိယသဒ္ဒါဖြင့် ဆိုသည်။ထိုကြောင့် အနုဋီကာ၌ ဖလဒါနံ ဝုတ္တံ ဝိယ ဟောတီတိ စိတ္တေန ဖလဒါနံ ပဓာနဘာဝေ ဝုတ္တံ ဝိယ ဟောတီတိ အတ္ထော။ ညထာ(စိတ်ဖြင့် ဖလဒါနကို ပဓာနအဖြစ်၌ ဆိုအပ်သကဲ့သို့ဖြစ်သည်မှတပါးသော အခြင်းအရာအားဖြင့်။) (အတ္ထေ ဂယှမာနေ) ဒါနဘာဝေါတိ န သက္ကာ ဝတ္တုံ။ ဒါနဘာဝေါပိဟိ"ဒါနံ အနိဋ္ဌဖလ"န္တိ အာဒိနာ ဝုတ္တောယေဝါတိ။
ကေနစိ၊ သော။
ပရိယာယေန၊ ဖြင့်။
ဒါနဿ၊ ၏။
(စေတနာဒါန၏။)
အနိဋ္ဌဖလတာ၊ အနိဋ္ဌဖလ၏ အဖြစ်သည်။
နတ္ထိ။ ပန၊ အနွယကား။
ဧကန္တံ၊ စင်စစ်။
ဣဋ္ဌဖလမေဝ၊ အလိုရှိအပ်သော အကျိုးရှိသည်သာ။
ဣတိ၊ သို့။
နိယမနတ္ထံ၊ အမြဲ သတ်မှတ်ခြင်း အကျိုးငှါ။
(ပရဝါဒိနာ ဝုတ္တံ-၌ စပ်။)
ဣတိ အတ္ထော၊ နက်။ဣတရေနာတိ၊ ကား။
ဒိယျတီတိ ဒါနန္တိ၊ ဟူသော။
ဣမိနာ ပရိယာယေန၊ ဖြင့်။
(သာဓေတုံ အာဟ-၌ စပ်။)
န ပန ဧကေနတ္ထေနာတိ၊ ဒေယျဓမ္မောဝ။
ဒါနန္တိ၊ ဟူသော။
ဣမံ သကဝါဒီဝါဒံ၊ ဤသကဝါဒီ၏ဝါဒကို။
(ဧဝသဒ္ဒါ ပါသော ဝါဒကို။)
နိဝတ္တေတုံ၊ တားမြစ်ခြင်းငှါ။
သဒ္ဓါ ဟိရိယန္တိအာဒိကံ၊ အစရှိသော။
သုတ္တသာဓနံ၊ အနက်အဓိပ္ပါယ်ကို ပြီးစေတတ်သော သုတ်သည်။ ၏
ပရဝါဒီဝါဒေ၊ ပရဝါဒီ၏ ဝါဒ၌။
ယုဇ္ဇတိ၊ သင့်၏။
စေတသိကောဝ ဓမ္မော ဒါနန္တိ၊ ဟူသော။
ဣမံ၊ ဤပရဝါဒီ၏ ဝါဒကို။
(“ဧဝ"သဒ္ဒါ ပါသော ဝါဒကို။)
နိဝတ္တေတုံ၊ ငှါ။
ဣဓေကစ္စော အန္နံ ဒေတီတိ အာဒိကံ၊ သော။
(သုတ္တသာဓနံ) စ၊ သည်လည်း။
( သကဝါဒီဝါဒေ, ယုဇ္ဇတိ။)
၁။ န ပန ဧကေနတ္ထေ။ ။ ဤပုဒ်၏အဖွင့်သည်“ဝုတ္တန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ”တိုင်အောင် တည်း။ ထိုအဖွင့်၌ “နိဝတ္တနသာဓနတ္ထနာနတ္ထံ”ကို ထောက်၍ နိဝတ္တနတ္ထ-သာဓနတ္ထ ဟု လိုရင်းစကား ၂-ရပ်ကို ရှေးဦးစွာ ခွဲပါ။ ထိုတွင် “ဒေယျဓမ္မောဝဒါနန္တိ "မှစ၍ စေတသိကောဝ ဓမ္မော ဒါနန္တိ ဣမံ နိဝတ္တေတုံ”တိုင်အောင်သော စကားရပ်ကို နိဝတ္တနတ္ထ စကားရပ်ဟု၎င်း “စေတသိကာ ဓမ္မော ဒါနန္တိ ဣမံ ပန"မှစ၍"ဒေယျဓမ္မော ဒါနန္တိ သာဓေတုံ”တိုင်အောင်သော စကားရပ်ကို သာနေတ္ထ စကားရပ် ဟု၎င်း ခွဲခြားပါ။ ဤသို့ စကား ၂-ရပ် ကွဲသောကြောင့် သာဓနတ္ထ စကားကို “ဣမံပန”ဟု ပက္ခန္တရ ဇောတက ပန"ဖြင့် ခွဲထားသည်။
၂။ ဒေယျဓမ္မော ဝ ။ပေ။ ယုဇ္ဇတိ။ ။"ဒေယျဓမ္မသည် ဒါနတည်း”ဟူသော ဝါဒသည် သကဝါဒီ၏ ဝါဒရင်းတည်း။ သို့သော် “ဒေယျဓမ္မသာ ဒါန”ဟု ဧဝ သဒ္ဒါဖြင့် ဆိုလျှင် ပရဝါဒ၏ စေတနာဒါနကို တားမြစ်ရာ ရောက်သောကြောင့် ပရဝါဒီက လက်မခံနိုင်။ ထိုသကဝါဒီ၏ ဝါဒကို တားမြစ်ရမည်သာ။ ထို့ကြောင့် “ဣမံ သကဝါဒီဝါဒံ နိဝတ္တေတုံ- ဤသကဝါဒီဝါဒကို တားမြစ်ဖို့ရာ“သဒ္ဓါတိရိယံ ကုသလဉ္စ ဒါနံ"စသော ပါဠိတော်ကို သာဓကပြုသည်။ ထို ပါဠိတော်၌ “ကုသလဉ္စ ဒါနံ”သည် လိုရင်းတည်း။ ထို့ကြောင့် ဤသုတ္တသာဓနသည် ပရဝါဒီ၏ ဝါဒဘက်၌ သင့်၏။
၃။ ဣဓေကစ္စော အန္နံ။ ပေ ။ နိဝတ္တေတုံ။ ။“ဣဓေကစ္စော အန္နံ ဒေတိ” အစရှိသော သာဓကသည် သကဝါဒီဘက်က သာဓကတည်း။“ဒါနဟူသည် စေတသိက်တရားတည်း”ဟူသော ဝါဒသည် ပရဝါဒီ၏ ဝါဒတည်း။ ထိုဝါဒ၌ “စေတသိကောဝ ဓမ္မော ဒါနံ”ဟု ဧဝသဒ္ဒါဖြင့် ဆိုလျှင် ဒေယျဓမ္မကို ဒါနမဟုတ်ဟုဖယ်ထုတ်ရာ ရောက်သောကြောင့် သကဝါဒီက တားမြစ်ရမည်သာ။ ထို့ကြောင့် “စေတသိကောဝ ဓမ္မောဒါနံ”ဟူသော ပရဝါဒီ၏ ဝါဒကို တားမြစ်ခြင်းငှါ "ဣဓေကစ္စော အန္နံ (အစာတည်းဟူသော လှူဖွယ်ကို)ဒေတိ" စသော ပါဠိတော်ကို သာဓက ပြုသည်။ ထို့ကြောင့် ဤသုတ္တသာဓနသည် သကဝါဒီ၏ ဝါဒဘက်၌ သင့်၏။
ပန၊ ကား။
စေတသိကော ဓမ္မော ဒါနန္တိ၊ ဟူသော။
ဣမံ၊ ဤပရဝါဒီ၏ဝါဒကို။
(“ဧဝ”သဒ္ဒါ မပါသော ဝါဒကို။)
သာဓေတုံ၊ ပြီးစေခြင်းငှါ။
သဒ္ဓါ ဟိရိယန္တိ အာဒိကံ၊ အစရှိသော သုတ်သည်။
သကဝါဒီဝါဒေ၊ ၌။
ယုဇ္ဇတိ၊ ၏။
ဒေယျဓမ္မော ဒါနန္တိ၊ ဟူသော။
(ဣမံ၊ ဤ သကဝါဒီ၏ဝါဒကို။)
(“ဧဝ”သဒ္ဒါ မပါသော ဝါဒကို။)
သာဓေတုံ၊ ငှါ။
ဣဓေကစ္စော အန္နံ ဒေတီတိ အာဒိကံ ဝါ၊ အစရှိသော သုတ်သည်လည်း။
(သကဝါဒီဝါဒေ ယုဇ္ဇတိ။) ဣတိ ဧဝံ၊ သို့။
နိဝတ္တနသာဓနတ္ထနာနတ္တံ၊ နစ်စေအပ်သော အနက်၏ ထူးသည်၏အဖြစ်,ပြီးစေအပ်သော အနက်၏ ထူးသည်၏အဖြစ်ကို။
သန္ဓာယ၊ ၍။
န ပ ဧကေနတ္ထေနာတိ၊ ဟူ၍။
(သင်္ဂဟကာရေန)ဝုတ္တံ၊ ပြီ။
ဣတိ၊ သို့။
ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ၏။
စ၊ ဆက်။
တတ္ထ၊ ထို ၂-ပါးသော ဝါဒတို့တွင်။
ပရဝါဒီဝါဒေ၊ ၌။
သုတ္တသာဓနတ္ထံ၊ သုတ္တသာဓနအကျိုးငှါ။
နဝတ္တဗ္ဗံ စေတသိကော ဓမ္မော ဒါနန္တိ၊ ဟူသော။
ပုစ္ဆာယံ၊ ၌။
စေတသိကောဝါတိ၊ စေတသိကောဝ ဟူသော။
အတ္ထော၊ ကို။
ဒဋ္ဌဗ္ဗော ယထာ၊ ကဲ့သို့။
တထာ၊ တူ။
န ဝတ္တဗ္ဗံဒေယျဓမ္မော ဒါနန္တိ၊ ဟူသော။
ပုစ္ဆာယစ၊ သကဝါဒီ၏ ပုစ္ဆာ၌လည်း။
ဒေယျဓမ္မောဝါတိ၊ ဒေယျဓမ္မောဝ ဟူသော။
(အတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော။)
ဒေယျဓမ္မော ဣဋ္ဌဖလောတိ ဣဋ္ဌဖလာဘာဝမတ္တမေဝပဋိက္ခိတ္တန္တိ
ဧတ္ထ၊ ဟူသော ဤပါဌ်၌။
("ဖလာ” ဟု အာ-အက္ခရာ ပါနေသောဤပါဌ်၌။)
ဣဋ္ဌဖလဘာဝမတ္တမေဝ ပဋိက္ခိတ္တန္တိ၊ ဟူသော။
ပါဌေန၊ သည်။
၁။ စေတသိကော ဓမ္မော ။ ပေ ။ ယုဇ္ဇတိ။ စေတသိကောဝ”ဟု ဧဝ မပါပဲ“စေတသိကာ ဓမ္မော ဒါနံ”ဟု ဆိုလျှင် စေတသိက်မဟုတ်သော ဒေယျဓမ္မ၏ ဒါနအဖြစ်ကို ကန့်ကွက်ရာမရောက်သောကြောင့် စေတသိက်၏ ဒါန အဖြစ်ကို ပြီးစေဖို့ရာ ပြအပ်သော “သဒ္ဓါ ဟိရိယံ" စသော စကားသည် သကဝါဒီ၏ ဝါဒ ၌လည်း သင့်၏။ “ဒေယျဓမ္မော ဒါန”ဟူသော ဝါဒ၌ ဧဝသဒ္ဒါ မပါသောကြောင့် စေတသိက် တရား၏ ဒါနအဖြစ်ကို မကန့်ကွက်ရကား ဒေယျဓမ္မ၏ ဒါနအဖြစ်ကို ပြီးစေခြင်းငှါ “ဣဓေကစ္စော အန္နံ ဒေတိ”စသော သာဓကသည် ပရဝါဒီဘက်၌လည်း သင့်၏။
၂။ ဧဝံ နိဝတ္တန ။ ပေ ။ဒဋ္ဌဗ္ဗံ။ ။ဤသို့လျှင် သုတ္တသာဓန (ပါဠိတော် သာဓက) ၂-မျိုးလုံးသည်ပင် သူ့အနက်နှင့်သူ နိဝတ္တနဘက်၌လည်း ရည်ရွယ်ချက်မတူ, သာဓနဘက်၌လည်း ရည်ရွယ်ချက် မတူပုံကို ရည်ရွယ်၍ “န ပန ဧကေနတ္ထေန” ဟု အဋ္ဌကထာ၌ ဆိုအပ်ပြီဟု မှတ်ပါ။
(“ဖလ”၌ အာ-အက္ခရာ မပါသော ပါဌ်သည်။)
ဘဝိတဗ္ဗံ၊ ၏။
ဣတိ၊ ဤသို့ မှတ်အပ်၏။
[ရှေး နိသာယ၌ “ဣတိ”မပါ။]
ဝါ၊ တနည်း။
ဣဋ္ဌဖလာဘာဝမတ္တမေဝ ဒိသွာ ပဋိက္ခိတ္တန္တိ၊ ဟူ၍။
ဝတ္တဗ္ဗံ၊ ဆိုသင့်၏။
[“ဖလာ”ဟု အာ-အက္ခရာပါလျှင် “ဒိသွာ”ဟု ရှိမှ အဓိပ္ပါယ်ရသည် ဟူလို။]
သင်္ကရဘာဝမောစနတ္ထန္တိ၊ ဟူသောပါဌ်၌။
စေတသိကဿ၊ စေတနာ စေတသိက်၏။
ဒါတဗ္ဗဋ္ဌေန၊ ပေးလှူထိုက်သည်၏ အဖြစ်ဟူသော အနက်အားဖြင့်၎င်း။
ဒေယျဓမ္မဿ၊ ပေးလှူထိုက်သော သဘောရှိသောပစ္စည်း၏။
ဣဋ္ဌဖလဋ္ဌေန စ၊ အလိုရှိအပ်သော အကျိုးရှိသည်၏ အဖြစ်ဟူသော အနက်အားဖြင့်၎င်း။
ဒါနဘာဝမောစနတ္ထံ၊ ဒါန၏ အဖြစ်မှ လွှတ်စေခြင်းငှါ။
(အယံ ကထာ၊ ဤ ဒါနကထာကို။
ကတာ၊ ပြုအပ်ပြီ-၌ စပ်။)
ဣတိဝုတ္တံ ဟောတိ၊
ဒါနကထာဝဏ္ဏနာ၊ သည်။
နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။
၄၈၃။ ပရိဘောဂမယံ နာမ၊ အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်၏ သုံးစွဲခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်မည်သော။
စိတ္ထဝိပ္ပယုတ္တံ၊ စိတ်နှင့် မယှဉ်သော။
ပုညံ၊ သည်။
အတ္ထိ၊ ရှိသေး၏။
ဣတိ၊ သို့။
လဒ္ဓိ၊ သည်။
(ဟောတိ။)
ဟိ၊ မှန်။
တံ၊ ထို ပရိဘောဂမယဖြစ်သော စိတ္တဝိပ္ပယုတ္တကောင်းမှုကို။
သန္ဓာယ၊ ၍။
တေ၊ ထို ပရဝါဒီတို့သည်။
ပရိဘောဂမယံ၊ အလှူခံ ပုဂ္ဂိုလ်၏ သုံးစွဲခြင်းကြောင့် ဖြစ်သော။
ပုညံ၊ သည်။
ပဝဍ္ဎတိ၊ တိုးပွါး၏။
ဣတိ၊ သို့။
ဝဒန္တိ၊ ကုန်၏။
ဣတိ(အယံ)၊ ကား။
အဓိပ္ပါယော၊ အဋ္ဌကထာဆရာ၏ အလိုတည်း။
၄၈၅။ တဿာပိ ဝသေနာတိ၊ ကား။
တဿာပိ လဒ္ဓိယာ၊ ထို ၅-ပါး သော ဝိညာဉ်တို့၏ ပေါင်းဆုံခြင်းရှိ၏ဟူသော အယူ၏လည်း။
ဝသေန၊ အစွမ်းဖြင့်။
(ပရဝါဒီ ပဋိဇာနာတိ-၌ စပ်)
ပဉ္စဝိညာဏာနံ ဝိယ၊ ၅-ပါးသောဝိဉာဉ်တို့၏ကဲ့သို့။
**၁။ဝေတသိကဿ ။ပေ။ မောစနတ္ထံ**။ ။စေတသိက်ဖြစ်သော ဒါနစေတနာ သည် ဣဋ္ဌဖလအားဖြင့် ဒါန နာမည်ရ၏။ ဒါတဗ္ဗအနက်အားဖြင့်ကား ပေးလှူ၍ မဖြစ်သောကြောင့် ဒါနအဖြစ်မှ လွတ်၏။ ဒေယျဓမ္မ ဖြစ်သော ပစ္စည်းသည် ဒါတဗ္ဗအနက်အားဖြင့် ဒါန အမည်ရသော်လည်း အကျိုး မပေးသောကြောင့် ဣဋ္ဌဖလအနက် အားဖြင့်ကား ဒါနအဖြစ်မှ လွှတ်၏။ ဤသို့ သူ့ အနက်နှင့်သူ ဒါနအဖြစ်မှ လွတ်သွားသည်ရှိသော် ဒါနစေတနာနှင့် ဒေယျဓမ္မတို့၏ ရောနှောခြင်းမရှိပဲ သီးသန့် ခွဲခြားပြီး ဖြစ်တော့သည်။ ထို့ကြောင့် “သဘာဝသင်္ကရမောစနတ္ထံ- သဘောအားဖြင့် ရောနှောသည်၏ အဖြစ်မှ လွှက်စေခြင်း အကျိုးငှါ”ဟု အနုဋီကာ၌ ဆိုသည်။
ဧတေသမ္ပိ၊ ဖြစ်ဆဲစိတ် အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်၏ သုံးစွဲခြင်း ကြောင့်ဖြစ်သော ကောင်းမှု ၂-မျိုးလုံးတို့၏လည်း။
သမောဓာနံ၊ ပေါင်းဆုံခြင်းသည်။
သိယာ၊ ဖြစ်ရာ၏။
ဣတိ၊ ဤသို့ နှလုံးသွင်း၍။
(ပရဝါဒီ) ပဋိဇာနာတိ၊ ၏။
ဣတိ၊ သို့။
ဝဒန္တိ၊ ကုန်၏။ပန၊ ထိုသို့ပင် ဆိုကြပါကုန်သော်လည်း။
ပဉ္စဝိညာဏဖဿာဒီနမေဝ၊ ပဉ္စဝိညာဉ်ဖဿ အစရှိသည်တို့၏ပင်။
သမောဓာနံ၊ ကို။
သန္ဓာယ၊ ၍။
(ပရဝါဒီ) ပဋိဇာနာတိ၊ ၏။
ဣတိ(အယံ)၊ ကား။
အဓိပ္ပါယော၊ အဋ္ဌကထာဆရာ၏ အလိုတည်း။
၄၈၆။ အပရိဘုတ္တေပီတိ ဣမိနာ၊ ဖြင့်။
ပဋိဂ္ဂါဟကော ပဋိဂ္ဂဟေတွာ နပရိဘုဉ္စတိ ဆဍ္ဍေတီတိ အာဒိကံ၊ အစရှိသောစကားကို။
ဒဿေတိ၊ ၏။
(မသုံးဆောင် ဟူသည် သူတပါးတို့အား စွန့်ခြင်း အစရှိသည်တည်း။)
ဒေယျဓမ္မေ၊ ပေးလှူထိုက်သော သဘောရှိသော ပစ္စည်းကို။
အပရိဘုတ္တေ၊ မသုံးဆောင်အပ်သော်။
ပုညဘာဝတော၊ ကောင်းမှု၏ ရှိခြင်းကြောင့်။
ပရိဘောဂမယံ၊ သော။
ပုညံ၊ သည်။
ပဝဍ္ဎတိ၊ ၏။
ဣတိ အယံ ဝါဒေါ၊ ဤ ပရဝါဒီ၏ ဝါဒသည်။
ဟီယတိ၊ ယုတ်ညံ့၏။
စ၊ ဆက်။
တသ္မိံ၊ ထို ပရဝါဒီ၏ ဝါဒသည်။
ဟီနေ၊ ယုတ်ညံ့လသော်။
သကဝါဒီဝါဒေါ၊ သည်။
ဗလဝါ၊ အားရှိ၏။
ဟိ၊ မှန်။
စာဂစေတနာယဧဝ၊ စွန့်ကြဲကြောင်း စေတနာ၏ပင်။
ပုညဘာဝေါ၊ ကောင်းမှု၏အဖြစ်သည်။
ဧဝံ၊ ဤဆိုအပ်ပြီးသော အပြားအားဖြင့်။
(ဒေယျဓမ္မကို အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်သည် မသုံးဆောင်အပ်သော်လည်း ကောင်းမှုရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။)
သိဒ္ဓေါ၊ ပြီးစီးသည်။
ဟောတိ၊ ၏။
ဣတိ(အယံ)၊ ကား။
အဓိပ္ပါယော၊ တည်း။
ဒေယျဓမ္မေ၊ ကို။
အပရိဘုတ္တေပိ၊ သော်လည်း။
ပုညဘာဝါ (တနည်း၊ ပုညဘာဝေန)၊ ကောင်းမှု၏ အဖြစ်ကြောင့်။
စာဂစေတနာယ ဧဝ၊ ၏ပင်။
ပုညာဘာဝေါ၊ သည်။
(ဟောတိ။) ဣတိ၊ ကြောင့်။
သကဝါဒီဝါဒေါဝ ဗလဝါတိ၊ ဟူ၍။
(သင်္ဂဟကာရော) အာဟ၊
ပရိဘောဂမယကထာဝဏ္ဏနာ၊ သည်။
နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။
၄၈၈-၄၉၁။ တေနေဝ ယာပေန္တီတိ၊ ဟူသော ပါဌ်၌။
(“အဓိပ္ပါယော”-၌ စပ်။)
စီဝရာဒိနာ၊ သင်္ကန်း အစရှိသော။
တေနေဝ၊ ထိုလှူဖွယ်ဝတ္ထုဖြင့်ပင်။
ယာပေန္တိ၊ မျှတကြကုန်၏။
ဝါ၊ တနည်း။
သယံကတေန၊ ကိုယ်တိုင် ပြုအပ်သော။
ကမ္မုနာ၊ ကံနှင့်။
ဝိနာပိ၊ ကင်း၍လည်း။
တေနေဝ၊ စီဝရာဒိဒါနေန၊ ထို စီဝရာဒါနကြောင့်ပင်။
ယာပေန္တိ၊ ကုန်၏။
ဣတိ (အယံ)၊ ကား။
အဓိပ္ပါယော၊ ပရဝါဒီ၏ အလိုတည်း။
ဣမိနာ ကာရဏေန၊ ဤ အကြောင်းကြောင့်။
(မိမိ၏ ဝမ်းမြောက်ခြင်းကြောင့်သာ ထိုပြိတ္တာတို့၏ ထိုပြိတ္တာဘဝ၌ စည်းစိမ်တို့ကို ရခြင်းဟူသော အကြောင်းကြောင့်။)
["လဒ္ဓိံ ပတိဋ္ဌာပေန္တဿာပိ အပ္ပတိဋ္ဌိတာဝဟောတိ”-၌စပ်။
သံဝဏ္ဏေတဗ္ဗမဟုတ်။]
ဣတော၊ ဤ လူ့ပြည်မှ။
ယံ စီဝရာဒိ၊ အကြင်သင်္ကန်း အစရှိသော လှူဖွယ်ကို။
ဒိန္နံ၊ ပေးလှူအပ်ပြီ။
တေန၊ ထို သင်္ကန်းအစရှိသော လှူဖွယ်ဝတ္ထုဖြင့်။
ယဒိ န ယာပေယျုံ၊ အကယ်၍ မမျှတကုန်အံ့။
(ဧဝံ သတိ၊ ကုန်လသော်။)
ကထံ၊ အဘယ်နည်းဖြင့်။
အနုမောဒေယျုံ၊ ဝမ်းမြောက်ကုန်ရာအံ့နည်း။
ပေ။ သောမနဿံ၊ ကို။
ပဋိလဘေယျုံ၊ ရကုန်ရာ အံ့နည်း။
ဣတိ၊ ဤသို့ နှလုံးပြု၍။
လဒ္ဓိံ၊ အယူကို။
ပတိဋ္ဌာပေန္တဿာပိ၊ တည်စေပါသော်လည်း။
(“အပ္ပတိဋ္ဌိတာဝ ဟောတိ”-၌ စပ်။)
ဣတိ ဝုတ္တံဟောတိ၊
[ပရဝါဒီက “ပြိတ္တာတို့၏ ဝမ်းမြောက်မှုနှင့် မဆိုင်ပဲ စီဝရာဒိဒါနကြောင့်ပင် မျှတကြသည်”ဟု ဟူ၍ မျှတမှုသည် ပဌမ, ဝမ်းမြောက်မှုသည် ဒုတိယ၊သကဝါဒီက “စီဝရာဒိဒါနကို ဝမ်းမြောက်မှုကြောင့် မျှတကြသည်” ယူ၍ ဝမ်းမြောက်မှုသည် ပဌမ, မျှတမှုသည် ဒုတိယ၊ ဤသို့ ဝါဒကွဲပုံကို သတိပြုပါ။]
ဣတောဒိန္နကထာဝဏ္ဏနာ၊ သည်။
နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။
၄၉၂။ ဖဿော သုခဝေဒနိယာဒိဘေဒေါ ဟောတီတိ၊ ဟူသောပါဌ် ဖြင့်။
(“ဒသောတွာ”-၌ စပ်။)
ဖဿေန၊ ဖဿဖြင့်။
သဗ္ဗမ္ပိ၊ အလုံးစုံလည်းဖြစ်သော။
ကမ္မဝိပါကံ၊ ကံ၏ အကျိုးကို။
ဒဿေတွာ၊ ပြပြီး၍။
ပုန၊ ဖန်။
အတ္တဝဇ္ဇေဟိ၊ မိမိဟူသော ဖဿသည် ကြဉ်အပ်သော ဝေဒနာ,သညာအစ ရှိသောတရားတို့နှင့်။
သမ္ပယောဂဒဿနတ္ထံ၊ သမ္ပယောဂကို ပြခြင်း အကျိုးငှါ။
သော စ သညာဒယော စာတိ အာဒိ၊ အစရှိသောစကားကို။
(သင်္ဂဟကာရေန) ဝုတ္တံ၊
အတ္ထိစ နေသန္တိ၊ ဟူသော စကားကို။
သာဝဇ္ဇနေ၊ အာဝဇ္ဇန်းနှင့်တကွ ဖြစ်ကုန်သော။
စက္ခုဝိညာဏာဒိသဟဇာတဓမ္မေ၊ စက္ခုဝိညာဉ် အစရှိသော တကွဖြစ်ဖက်တရားတို့ကို။
သန္ဓာယ၊ ၍။
(သင်္ဂဟကာရေန) ဝုတ္ထံ၊
ယော တတ္ထ ။ ပေ ။ ပတ္ထနာတိ၊ ဟူသောပါဌ်ဖြင့်။
(“ဒဿတိ”-၌စပ်။)
ဣဋ္ဌဝိပါကေ ဧဝ၊ အလိုရှိအပ်သော အကျိုး၌သာ။
ပတ္ထနံ၊ တောင့်တမှုကို။
ကတွာ၊ ၍။
ကမ္မံ၊ ကို။
ကရောန္တိ၊ ပြုကြကုန်၏။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
ကမ္မူပနိဿယဘူတမေဝ၊ (ဖဿ အစရှိသော အကျိုးတို့ကို ဖြစ်စေတတ်သော) ကံ၏အားကြီးသောမှီရာ အကြောင်းဖြစ်၍ သာလျှင် ဖြစ်သော။
ပတ္ထနံ၊ ကို။
(သင်္ဂဟကာရော) ဒဿေတိ။ ဝါ၊ တနည်း။
ပစ္စုပ္ပန္နဝေဒနာပစ္စယံ၊ ပစ္စုပ္ပန်ဝေဒနာ ဟူသောအကြောင်းရှိသော။
ဥပါဒါနာဒိနိဗ္ဗတ္တနဝသေန၊ ဥပါဒါန် အစရှိသည်ကို ဖြစ်စေခြင်း၏အစွမ်းဖြင့်။
ဒုက္ခဿာ၊ (နောင်ဘဝ၌ ဖြစ်လတ္တံ့ သော) ဒုက္ခကို။
ပဘာဝိတံ၊ စ၍ ဖြစ်စေတတ်သော။
တဏှံ၊ တဏှာကို။
(သင်္ဂဟကာရော ဒဿတိ။)
ပစ္စုပ္ပန္နဝိပါကဝဋ္ဋဒုက္ခနိဗ္ဗတ္တကကမ္မဿ၊ ပစ္စုပ္ပန်၌ဖြစ်သောဝိပါကဝဋ်ဒုက္ခကိုဖြစ်စေတတ်သော ကံ၏။
ဥပနိဿယဘူတံ၊ ဥပနိဿယ ဖြစ်၍ ဖြစ်သော။
ပုရိမတဏှံ၊ ရှေးဘဝ၌ဖြစ်သော တဏှာကို။
မူလတဏှာတိ၊ ဟူ၍။
(ဒသောတိ။) ဝါ၊ နည်း။
ဝိပါကဿ၊ ဝိပါက်၏။
ဥပနိဿယဘူတံ၊ သော။
ကမ္မသဟာယံ၊ ကံ၏အဖော်ဖြစ်သော တဏှာကို။
မူလတဏှာတိ၊ ဟူ၍။
(ဒဿေတိ။) [မူလတဏှာတိ ဒဿေတီတိ ယောဇနာ။ တထာ ဥပနိဿယဘူတန္တိ ဧတ္ထ ပိ။-အနု။]
၄၉၃။ သကသမယဝသေန စ၊ မိမိ၏ အယူ၏ အစွမ်းဖြင့်လည်း။
စောဒနာယ၊ ငှါ။
ပယုဇ္ဇမာနတံ၊ သင့်သည်၏အဖြစ်ကို။
ဒဿေတုံ၊ ငှါ။
တေသဉ္စလဒ္ဓိယာတိအာဒိ၊ ကို။
(သင်္ဂဟကာရော) အာဟ၊
[ဩကာသကတုပ္ပန္နံ အခေပေတွာ ပရိနိဗ္ဗာနဘာဝေါ သကသမယဝသေန စောဒနာယ ယုဇ္ဇမာနတာ။−အနု။]
၄၉၄။ ပဋိလာဘဝသေနာတိ၊ ဟူသောပါဌ်ဖြင့်။
(“ဒဿေတိ”-၌ စပ်။)
ကမ္မေ၊ သည်။
သတိ၊ သော်။
ပထဝိယာဒီနံ၊ မြေအစရှိသည်တို့ကို။
ပဋိလာဘော၊ ရခြင်းသည်။
ဟောတိ၊ ၏။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
ကမ္မံ၊ သည်။
တံသံဝတ္တနိကံ နာမ၊ ထိုဣဿရိယ,အာဓိပစ္စ ဟူသောအကျိုးကို ဖြစ်စေတတ်သည် မည်သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
ဣတိ၊ ဤ အနက်ကို။
(သင်္ဂဟကာရော) ဒဿေတိ၊
ပထဝီကမ္မဝိပါကောတိကထာဝဏ္ဏနာ၊ သည်။
နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။
၄၉၅။ သမ္ပယောဂလက္ခဏာဘာဝါတိ၊ ဟူသော ပါဌ်၌။
ဧကာရမ္မဏာတိ၊ ဧကာရမ္မဏာဟူသော။
ဣမသာ သမ္ပယောဂလက္ခဏဿ၊ ဤ သမ္ပယောဂ လက္ခဏာ၏။
အဘာဝါ၊ မရှိခြင်းကြောင့်။
(“အနာရမ္မဏမေဝ”၌ စပ်။)
ဣတိ အဟံ၊ ကား။
အဓိပ္ပါယော၊ အဋ္ဌကထာဆရာ၏ အလိုတည်း။
[ဧကာရမ္မဏ လက္ခဏာသာ မရှိသည် မဟုတ်၊ နာမ်တရားတို့နှင့် ဇရာမရဏ၏ ဧကုပ္ပါဒ လက္ခဏာလည်းမရှိ၊ ဇရာအတွက် ဧကနိရောဓ လက္ခဏာလည်း မရှိ၊ သို့ရာတွင်အနာရမ္မဏ အဖြစ်ကို ပြီးစေခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့် သမ္ပယောဂလက္ခဏာ မရှိပုံကို ထုတ်ပြခြင်းဖြစ်သောကြောင့် “သမ္ပယောဂလက္ခဏာ မရှိခြင်း” အရ “ဧကောရမ္မဏလက္ခဏာ မရှိခြင်း” ကိုသာ အလိုရှိသည်ဟု ဆိုသည်။ -အနုဋီကာ။]
၄၉၆။ ပရိယာယော နတ္ထီတိ၊ ဟူသော ပါဌ်ဖြင့်။
(“ဒဿေတိ”-၌ စပ်။)
သကဝါဒိနာ၊ သည်။
အတ္တနာ၊ မိမိသည်။
ဝတ္တဗ္ဗတာယ၊ ဆိုထိုက်သည်၏အဖြစ်၌။
ပရိယာယော၊ အကြောင်းဖြစ်သော ပရိယာယ်သည်။
နတ္ထိ၊ မရှိ။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
အဗျာကတာနံ၊ ဝိပါက်ဖြစ်သော အဗျာကတတို့၏။
ဇရာမရဏဿ၊ ၏။
ဝိပါကနိဝါရဏတ္ထံ၊ ဝိပါက်အဖြစ်ကို တားမြစ်ခြင်း၏ အကျိုးငှါ။
အဗျာကတဝသေန၊ အဗျာကတနှင့် စပ်သဖြင့်။
ပုစ္ဆာ၊ ကို။
(အာယသ္မတာ မောဂ္ဂလိပုတ္တတိဿထေရေန) နကတာ၊ ပြုတော် မမူအပ်။
ဣတိ၊ ဤ အနက်ကို။
(သင်္ဂဟကာရော) ဒသောတိ၊
၄၉၇။ အပရိသုဒ္ဓဝဏ္ဏတာ၊ မစင်ကြယ်သောအဆင်းရှိသူ၏ အဖြစ်သည်။
ဇရာယေဝ၊ ဇရာပင်တည်း။
ဣတိ၊ သို့။
ကေစိ (ဝဒန္တိ)။ တံ၊ ထို (အပရိသုဒ္ဓ ဝဏ္ဏတာ ဇရာယေဝ ဟူသော)။
ကေစိ၊ ဆရာတို့၏စကားသည်။
(“သမမေဝ" ၌ စပ်။)
အကုသလကမ္မံ ကမ္မသမုဋ္ဌာနဿတိ အာဒိနာ၊ အစရှိသော။
ရူပဿေဝ၊ ရုပ်၏ပင်။
ဒုဗ္ဗဏ္ဏတာဒဿနေန၊ ဒုဗ္ဗဏ္ဏ၏ အဖြစ်ကိုပြကြောင်း စကားနှင့်။
သမမေဝ၊ ညီညွတ်သည်သာ။
ဣတိ၊ အပြီးတည်း။
ဇရာမဏံ ဝိပါကောတိကထာဝဏ္ဏနာ၊ သည်။
နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။
၅ဝဝ။ ဝဋ္ဋန္တိ၊ ကား။
ကမ္မာဒိဝဋ္ဋံ၊ ကမ္မဝဋ် အစရှိသော ဝဋ်ကို၎င်း။
(“အာစိနန္တံ ဂစ္ဆတိ"-၌ စပ်။)
[အာဒိဖြင့် ကိလေသဝဋ်, ဝိပါကဝဋ်တို့ကို ယူပါ။]
အရိယဓမ္မဝိပါကကထာဝဏ္ဏနာ၊ သည်။
နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။
၅ဝ၁။ တပ္ပစ္စယာပီတိ၊ ဟူသောပါဌ်၌။
ယဿ ဝိပါကဿ၊ အကြင်ဒုတိယ ဝိပါက်၏။
ဝိပါကော၊ ပဌမဝိပါက်သည်။
အညမညပစ္စယော၊ အညမညပစ္စည်းသည်။
ဟောတိ၊ ၏။
တပ္ပစ္စယာပိ၊ ထို အညမည ပစ္စည်းဖြစ်သော ပဌမဝိပါက် ဟူသော အကြောင်းကြောင့်လည်း။
အညမည ပစ္စယဘူတတောပိ၊ အညမညပစ္စည်းဖြစ်၍ ဖြစ်သော ပဌမဝိပါက်ကြောင့်လည်း။
("အညဿ ဝိပါကဿ ဥပ္ပတ္တိံ သန္ဓာယ"- ၌စပ်။)
["တပ္ပစ္စယာပိ"ကို "အညမညပစ္စယဘူတတောပိ"ဟုဖွင့်သည်။]
ဣတိ(အယံ)၊ ကား။
အဓိပ္ပါယော၊ အဋ္ဌကထာဆရာ၏အလိုတည်း။
သောဟီတိ အာဒိနာ၊ အစရှိသောပါဌ်ဖြင့်။
ပုရိမပဋိညာယ၊ ရှေး၌ဖြစ်သောဝန်ခံခြင်း၏။
("ဝိပါကော ဝါပကဓမ္မဓမ္မောတိ အာမန္တာ"ဟု ဝန်ခံခြင်း၏။)
ဣမဿ စောဒနဿ၊ ဤစောဒနာခြင်း၏။
("ဝိပါကောစ ဝိပါကဓမ္မဓမ္မောစ။ ပေ။ သဟဂတာ"စသည်ဖြင့် ဤစောဒနာခြင်း၏။)
ကာရဏဘာဝံ၊ အကြောင်း၏အဖြစ်ကို။
(သင်္ဂဟကာရော) ဒဿေတိ၊
အညမညပစ္စယာဒီသု ပစ္စယဋ္ဌေနာတိ(ဧတ္ထ)၊ ဟူသောဤပါဌ်၌။
အာဒိသဒ္ဒေန၊ အာဒိသဒ္ဒါဖြင့်။
သဟဇာတာဒိပစ္စယေ၊ သဟဇာတ အစရှိသောပစ္စည်းတို့ကို.
သင်္ဂဏှိတွာ၊ သိမ်းယူ၍။
တေသု၊ ထိုပစ္စည်းတို့တွင်။
တေန တေန ပစ္စယဘာဝေန၊ ထိုထိုပစ္စည်း၏အဖြစ်ဖြင့်။
("ဝိပါကမ္မေဓမ္မတံ မညမာနော"၌စပ်)
ဣတိ၊ ဤအနက်ကို။
(သင်္ဂဟကာရော) ဒဿေတိ၊
ဝိပါကောဝိပါကဓမ္မဓမ္မောတိကထာဝဏ္ဏနာ၊ သည်။
နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။
သတ္တမဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ၊ သည်။
နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။