စ၊ ဆက်။ ဧတ္ထ၊ 'ဤ ဝိသယောတိအာဒီသု အစရှိသော ဝါကျ၌။ ဝိသယဿ၊ အာရုံ၏။ သဒိသတံ၊ တူသည်၏ အဖြစ်ကို၎င်း။ အာနုဘာဝဂေါစရာနမေဝ၊ အာနုဘာဝဂေါစရတို့၏သာ။ အသဒိသတံ၊ မတူကုန်သည်၏ အဖြစ်ကို၎င်း။ ဝဒန္တော၊ ဆိုသော။ (သင်္ဂဟကာရော) [ဒီပေတိ-၌ စပ်။] ၁။ အနာပါတဂတံ။ ။“အာပါတံ နာဂတံ”ဟု ဖွင့်သောကြောင့် “အနာပါတ”ကို အယုတ္တသမာသ်ဟု မှတ်ပါ။ အာပါတသဒ္ဒါသည် “သဟသာပတနအလျင်အမြန် ကျခြင်းအနက်, အာဓာရ တည်ရာဟူသောအနက်, တက္ကာလ- အလျင်အမြန်ကျရာ ကာလ ဟူသောအနက် မဂ္ဂ-လမ်း” ဟူသော အနက်တို့ကို ဟော၏။ ဤသို့ ထောမနိ၌ ၄- နက်ပြ၏။ဤ၌“မံသစက္ခုနာ ဂတဗ္ဗဌာနံ”ဟူသော ဝိသေသန ကို ထောက်၍ လမ်းဟူသော အနက်နှင့်လျော်၏။ စက္ခုပသာဒသည် ယူနိုင်လောက်ရာအရပ်ဟူသော လမ်းသို့ မရောက်သော။ ဝိသယံ၊ အာရုံ-ဟူလို။ အာပါတ(အာပါထ)။ [ထဆင်ထူးဖြင့် အာပါထပုဒ်သည် အဘိဓာန်၌ မရှိ။ တဝမ်းပူဖြင့် အာပါတပုဒ်သာ ထောမနိမိ၌၎င်း, သီဟိုဠ်မူ၌၎င်း ရှိသည်။ အာ-ရှေးရှု+ပါတော-ကျရောက်သောလမ်းတည်း၊ အာပါတော-ရှေးရှု ကျရောက်သောလမ်း၊ စက္ခုပသာဒ၏ ရှေ့မှောက်သို့ ကျရောက်နေသောလမ်းကို“အာပါတ”ဟု ခေါ်၏။ ထို လမ်း၌ ရောက်နေသော ရူပါရုံကို “အာပါတဂတ”ဟု ခေါ်ရသည်။ အာပါတံ-ဂတံ+အာပါတဂတံ- လမ်းသို့ ရောက်နေသော ရူပါရုံ။] (ဆဋ္ဌမူ၌ အနာပါထဂတံဟု ရှိသည်။) ၂။ ဧတ္ထစ။ ။ရှေ့၌ ဆိုအပ်ပြီးသော စကားဝယ် စောဒနာဖွယ်ရှိရာ၌ “ဧတ္ထစ”ဟု အဋ္ဌကထာ၌ ဆိုလေ့ရှိ၏။ ထို့ကြောင့် “အဘယ်အရာ၌ စောဒနာဖွယ်ရှိသနည်း”ဟု စဉ်းစားသော်"အနာပါတဂတံ ပါဌ်၏လာရာ" ဝိသယောတိ အာဒီသု" စသော ဝါကျ၌ ပါဠိတော်ဝယ် ပြအပ်သော “ဝိသယ သဒ္ဒါသည် အဘယ်အကျိုးရှိသနည်းဟု စောဒနာဖွယ်ရှိ၏။ ထို စောဒနာဖွယ်ကို ဖြေလိုသောကြောင့် “ဧတ္ထစ" စသည်ကိုမိန့်သည်။ ထို့ကြောင့်"ဧတ္ထ၊ ဤသယောတိ အာဒီသု အစရှိသော ဝါကျ၌” ဟု အနက်ပေး၍ “ဝဒန္တော ဒီပေတိ၌ စပ် ပါ။ ရှေးနိဿယ။ ။ ရှေးနိဿယ၌ကား "ဧတ္ထ၊ ဤ ဥဘိန္နံပိ ရူပါယတနမေဝ ဝိသယော" အစရှိသော စကား၌-ဟု အဋ္ဌကထာ၌ ဖွင့်ပြအပ်သောပါဌ်ကို စွဲလေ၏။ (ထို့ပြင်) ဝါ၊ ဤ မံသစက္ခု ဒိဗ္ဗစက္ခု ၂-ပါးတို့၌-ဟု၎င်း ဝါ၊ ဤဝိသယ အာနူဘာဝ ဂေါစရတို့တွင်ဟု၎င်း စွဲလေသည်။ စဉ်းစားပါ။ ၃။ဝိသယဿ။ ပေ။ ဝဒန္တော။ ။ဝိသယဿ၏ နောက်၌“ဒီပကံ”ဟု တွေ့ရ၏။ ရှေးနိဿယ၌ “ဝိသယဿ သဒိသတံ”ဟု တွေ့ရ၏။ ထို နိဿယအတိုင်းသာ ပါဌ်မှန်တည်း။( ကသ္မာ)အနုဋီကာ၌ "ဝိသယဿ သဒိသံတံ အဝိသေသံ”ဟု ဖွင့်သော ကြောင့်၎င်း အဋ္ဌကထာဝယ်“ဥဘိန္နမ္ပိ ရူပါယတနမေဝ ဝိသယော"ဟု မံသစက္ခု ဒိဗ္ဗစက္ခု ၂-ပါးအတွက် ရူပါယတန အားဖြင့် အာရုံတူပုံကို ပြသောကြောင့်တည်း။[အဋ္ဌကထာ၌ အာနူတာဝ ဂေါစရ၏ မတူပုံကိုလည်း ပြ၏။ ထို့ကြောင့်“အာနုဘာဝ ဂေါရာစနမေဝ အသဒိသတံ ဝဒန္တော”ဟု မိန့်သည်။] ယာဒိသော မံသစက္ခု ဝိသယောတိ၊ အစရှိသည်ဖြင့်။ ဝိသယဂ္ဂဟဏံ၊ ဝိသယသဒ္ဒါကို။ ဝိသယ ဝိသေသဒဿနတ္ထံ၊ ဝိသယအထူးကို ပြခြင်းအကျိုးငှါ။ (ပါဠိယံ၊ ပါဠိတော်၌။) န ကတံ၊ ပြုအပ်သည်မဟုတ်။ အထခေါ၊ အဟုတ်ကား။ ယာဒိသေ၊ အကြင်ကဲ့သို့ ရှုအပ်သော။ ဝိသယေ၊ ရူပါရုံဟူသော အာရုံ၌။ အာနုဘာဝဂေါစရဝိသေသာ၊ အာနုဘာဝအထူး, ဂေါစရ အထူးတို့သည်။ ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။ တာဒိသဿ၊ ထိုကဲ့သို့ ရှုအပ်သော။ ရူပဝိသယဿ၊ ရူပါရုံဟူသော အာရုံကို။ ဒဿနတ္ထံ၊ ပြခြင်းအကျိုးငှါ။ (ဝိသယဂ္ဂဟဏံ၊ ဝိသယသဒ္ဒါကို။ ပါဠိယံ၊ ပါဠိတော်၌။ ကတံ၊ ပြုအပ်ပြီ။) ဣတိ၊ ဤအနက်ကို။ ဒီပေတိ၊ ပြ၏။

ဝါ၊ တနည်း။ (ဝိသယဿ၊ ၏။ သဒိသတံ၊ ကို၎င်း။ အာနုဘာဝဂေါစရာနမေဝ၊ တို့၏ပင်။ အသဒိသတံ၊ ကို၎င်း။ ဝဒန္တော၊ ဆိုသော။ (သင်္ဂဟကာရော) သဒိသဿ၊ တူသော။ ဝိသယဿ၊ ရူပါရုံဟူသောအာရုံ၏။ အာနုဘာဝဂေါစရဝိသေသေဝ၊ အာနုဘာဝအထူး, ဂေါစရ အထူးတို့ကိုပင်။ ဝိသေသံ၊ ဟူ၍။ (ဒီပေဟိ၊ ပြ၏။) [သဒိသဿ ဝါ ဝိသေသံ ဒီပေတီတိ ယောဇနာ အနု။ ဤ ယောဇနာပုံကို ထောက်၍ “အာနုဘာဝဂေါစရဝိသေသေဝ”ဟု ဒုတိယန္တဖြင့် ရှိပါစေ။] ၁။ယာဒိသော ။ ပေ ။ ဝိသယဂ္ဂဟဏ။ ပါဠိတော်ဝယ် “ယာဒိသော မံသစက္ခုဿ ဝိသယော ဂေါစရော အာနုဘာဝေါ၊တာဒိသော ဒိဗ္ဗစက္ခုဿ ဝိသယော အာနုဘာဝေါ ဂေါစရော”ဟုရှိ၏။ ထို ဝိသယ သဒ္ဓါကို ရည်ရွယ်၍ “ဝိသယဂ္ဂဟဏံ” ဟု ဆိုသည်။ [အနုဋီကာ၌လည်း “ဝီသယဂ္ဂဟဏံပါဠိယံ ကတံ-ဝိသယသဒ္ဒါကို ပါဠိတော်၌ ပြုအပ်ပြီ”ဟု ဝိသယဂ္ဂဟဏံ၏ စပ်ပုဒ်ကို ပြသည်။] ၂။ သဒိသဿဝါ ။ ပေ ။ဝိသေသံ။ ။ရှေ့ဝါကျမှ “ဝိသယဿ ။ ပေ။ ဝဒန္တော"ပုဒ်တို့ကို၎င်း, ဒီပေတိ ကြိယာကို၎င်း, လိုက်စေ၍ အဓိပ္ပါယ်မှတ်ပါ။ ထိုသို့ ဆိုသော အဋ္ဌကထာ ဆရာသည် မံသစက္ခု ဒိဗ္ဗစက္ခု ၂-မျိုး၏ မူလက တူနေသော ရူပါရုံ၏ အစွမ်းသတ္တိအားဖြင့်၎င်း, အာရုံပြုပုံ အားဖြင့်၎င်း မတူပုံကို ပြသည် -ဟူလို။ [သဒိသဿ ဝါ ။ ပေ။ ဝိသေသံ ဒီပေတီတိ ယောဇနာ၊အနူ] အမှာ။ ။စာအုပ်တို့၌ "အာနူ ။ ပေ။ ဝိသေသောဝ ဝိသေသံ”ဟု တွေ့ရ၏။ ရှေးနိဿယ၌“အစွမ်းအာနုဘော် အာရုံပြုခြင်း အထူးတို့ကို သာလျှင်”ဟု နိဿယအနက်ပေး၏။ ထို အနက်နှင့် တန်အောင်ကား “ဝိသေသေဝ”ဟု ဒုတိယာဗဟုဝစနန္တရှိရလိမ့်မည်။ ကံပုဒ်က ဗဟုဝုစ်, အာကာရ ဝိသေသံပုဒ်က ဧကဝုစ်ဖြစ်နိုင်သောကြောင့် သဒ္ဓါသွား တော်ပါသေး၏။ ဥပမာ- ဧတာနိ ပုဗ္ဗကရဏန္တိ ဝုစ္စတိ- ကဲ့သို့တည်း။ သို့သော် အနုဘာဝဂေါစရ ဝိသေသတောဝ-ဟု ဝိသေသံ၏ အဘိန္နဝိသေသန ရှိမှသာ၍ စာသွားကောင်းပါသည်။