၄၁၈။(သေသာနိ၊ ဖိုလ်ဉာဏ်မှ ကြွင်းသော ဝိပဿနာဉာဏ်,မဂ်ဉာဏ် ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ်တို့သည်။) ဖလဉာဏံ၊ ဝိမုတ္တိအစစ်ဖြစ်သော ဖိုလ်ဉာဏ်သည်။ န ဟောန္တိ၊ မဟုတ်ကုန်။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ (သေသာနိ၊ ဖိုလ်ဉာဏ်မှ ကြွင်းသော ဝိပဿနာဉာဏ် မဂ်ဉာဏ် ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ်တို့ကို။) ဝိမုတ္တာနီတိ ဝါ၊ ဝိမုတ္တတို့ ဟူ၍လည်း။ (န ဝတ္တဗ္ဗာနိ၊ မဆိုထိုက်ကုန်။) တဒင်္ဂဝိမုတ္တိယာဒိဘာဝတော၊ တဒင်္ဂဝိမုတ္တိအစ ရှိသည်တို့၏ အဖြစ်ကြောင့်၎င်း။ [အာဒိဖြင့်သမုစ္ဆေဒဝိမုတ္တိ, ဝိမုတ္တိံ ဇာနာတိ အရ ဝိမုတ္တိတို့ကို ယူပါ။] မဂ္ဂေန၊ မဂ်ဖြင့်။ ပဟီနာနံ၊ ပယ်အပ်ပြီးကုန်သော ကိလေသာတို့၏။ ပုန၊ တဖန်။ အနုပ္ပတ္တိတောစ၊ မဖြစ်ခြင်းကြောင့်၎င်း။ အဝိမုတ္တာနီတိ ဝါ၊ အဝိမုတ္တတို့ ဟူ၍လည်း။ န ဝတ္တဗ္ဗာနိ၊ ကုန်။ ဣတိ (အယံ)၊ ဤဆိုအပ်ပြီးကား။ အဓိပ္ပါယော၊ တည်း။ စ၊ ဆက်။ ဧတ္ထ၊ ဤ လေးပါးဉာဏ်တို့တွင်။

ဂေါတြဘုဉာဏံ၊ ဂေါတြဘုဉာဏ်ကို။ ဝိပဿနာဂ္ဂဟဏေန၊ ဝိပဿနာသဒ္ဒါဖြင့်။ ဂဟိတံ၊ ယူအပ်ပြီ။ ဣတိ၊ သို့။ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ၏။

ဝိမုတ္တိကထာဝတ္တနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။

၄၂၁။** န ပနေတံ အသေခန္တိ** ဧတေန၊ ဟူသော ဤပါဌ်ဖြင့်။ အသေခဝိသယတ္တာ၊ အသေခပုဂ္ဂိုလ်ဟူသော အာရုံရှိသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ အသေခမေဝ၊ အသေခ သာလျှင် ဖြစ်သော။ ဉာဏံ၊ တည်း။ ဣတိ၊ သို့။ ပရသာ၊ ပရဝါဒီ၏။ လဒ္ဓိ၊ သည်။ (ဟောတိ။) ပန၊ ထိုသို့ပင် အယူရှိပါသော်လည်း။ **၁။ ဖလဉာဏံ န ဟောန္တိ**။ ။ဖိုလ်ဉာဏ်သည်သာ"ဝိမုတ္တ”အစစ်တည်း။ ဖိုလ်ဉာဏ်မှ ကြွင်းသော ဝိပဿနာဉာဏ် မဂ်ဉာဏ်, ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ်တို့ကား ဝိမုတ္တအစစ် မဟုတ်ကြ။ ထို့ကြောင့် “သေသာနိ”ပုဒ်ကို အနဋီကာမှီး၍ ထည့်ရသည်။ သေသာနိဟူသောပဓာန ကတ္တားကိုငဲ့၍ ဖလဉာဏံဟူသောအပဓာန ကတ္တားကိုမငဲ့ပဲ"န ဟောန္တိ” ဟု ဗဟုဝုစ်ကြိယာ ရှိပါစေ၊ ရှေး နိဿယ ၌လည်း ဗဟုဝုစ်ကြိယာပင် ရှိသည်။ “န ဝတ္တဗ္ဗာနိ”ကား နောက်မှ ပြန်၍ လိုက်သော ပုဒ်တည်း။ဖိုလ်ဉာဏ်မှ ကြွင်းသော ဉာဏ်တို့ကို ဖိုလ်ဉာဏ်ကဲ့သို့ ဝိမုတ္တ အစစ် မဟုတ်သောကြောင့် “ဝိမုတ္တ”ဟု၎င်း, တဒင်္ဂဝိမုတ္တိ စသည် ဖြစ်သောကြောင့် “အဝိမုတ္တ”ဟု၎င်း မဆိုထိုက်ကုန်-ဟူလို။ အသေခဿ၊ အသေခ ပုဂ္ဂိုလ်၏။ (ဉာဏံ၊ သည်။) န၊ မဟုတ်။ ဣတိ ဣမံ အတ္ထိ၊ ဤ အနက်ကို။ ဒဿေတိ၊ ၏။ [အသေခေ အာရဗ္ဘ ပဝတ္တတ္တာအသေခဉာဏန္တိ ပရဿ လဒ္ဓိ, န အသေခေ အသေခဓမ္မေ ပရိယာပန္နန္တိ ဣမမတ္ထမာဟ “ဧတေန ။ ပ ။ ဒဿေတီ” တိ။-အနူ။ ]

အသေခဉာဏကထာဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ

၄၂၄။ န ပထဝီယေဝါတိ၊ ဟူသော ပါဌ်၏။ လက္ခဏပထဝီယေဝ၊ ထဒ္ဓလက္ခဏာရှိသော ပထဝီဓာတ်သည်သာလျှင်။ ( ပထဝီ၊ သည်။ နဟောတိ၊ မဟုတ်။) ဝါ၊ တနည်း။ သသမ္ဘာရပထဝီယေဝ၊ အဆောက်အဦနှင့်တကွ ဖြစ်သော မြေကြီးသည်သာ။ (ပထဝီ၊ သည်။) န ဟောတိ၊ မဟုတ်။ ဣတိ အတ္ထော၊ နက်။

အနိစ္စ နိစ္စန္တိအာဒိဝိပရိယာသော ပန ဝိပရီတဉာဏံ နာမာတိ၊ ဟူသော စကားကို။ အညာဏေပိ၊ ဉာဏ်မဟုတ်သောတရား၌လည်း။ ဉာဏဝေါဟာရံ၊ ဉာဏ်ဟူသော အခေါ်အဝေါ်ကို။ အာရောပေတွာ၊ တင်စား၍။ ဝဒတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ၏။

ဝိပရီတကထာဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။

၄၂၈-၄၃၁။ သစ္စာနုလောမံ၊ သစ္စာလေးပါးကို ထိုးထွင်း၍ သိတတ်သော မဂ်ဉာဏ်အားလျော်သော။ မဂ္ဂဉာဏာနုဂတိကံ၊ မဂ်ဉာဏ်သို့ အစဉ်လိုက်သော ဖြစ်ခြင်းရှိသော။ ယံ၊ အကြင်ဝိပဿနာဉာဏ်ကို။ ပဿန္တော၊ မြင်တော်မူသော။ ဘဂဝါ၊ သည်။ (အယံ၊ ဤပုဂ္ဂိုလ်သည်။) ဘဗ္ဗော၊ သစ္စာလေးပါးကို သိခြင်းငှါထိုက်သော ပုဂ္ဂိုလ်တည်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဇာနာတိ၊ ၏။ (တံ)ဉာဏံ၊ ထို ဝိပဿနာဉာဏ်သည်။ အတ္ထိ၊ ရှိ၏။ ဣတိ၊ သို့။ လဒ္ဓိ၊ ပရဝါဒီ၏ အယူသည်။ (ဟောတိ။)

ပဌမပဉှမေဝ စတုတ္ထံ ကတွာတိ ဧတ္ထ၊ ဟူသော ဤပါဌ်၌။ နိယတဿ အနိယာမဂမနာယာတိ၊ ဟူ၍။ ဝိပရီတာနုယောဂတော၊ ပြောင်းပြန်ဖြစ်သော စိစစ်ကြောင်း ပြဿနာမှ။ ပဘုတိ၊ စ၍။ ဂဟေတွာ၊ ရေတွက်၍။ စတုတ္ထန္တိ၊ ဟူ၍။ (သင်္ဂဟကာရော) အာဟ၊ ပြီ။ [ပဌမ ပြဿနာကိုပင် စတုတ္ထပြသာနာလုပ်၍ မေးပြန်သည်။ စတုတ္ထပြဿနာဖြစ်အောင်ကိုကား ဒုတိယ ပြသနာမှစ၍ ရေတွက်ရသည်။ သို့မဟုတ်လျှင် စတုတ္ထမဖြစ်ပဲ ပဉ္စမ ဖြစ်သွားလိမ့်မည်။ ]

နိယာမကထာဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။

၄၃၂-၄၃၃။ ယံကိဉ္စိ၊ အမှတ်မရှိ ကြွင်းမဲ့ဥဿုံ အလုံးစုံသော။ အရိယာနံ၊ အရိယာ ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏။ ဉာဏံ၊ သည်။ (အတ္ထိ။) သဗ္ဗံ၊ အလုံးစုံသောဉာဏ်သည်။ လောကုတ္တရမေဝ၊ လောကုတ္တရာချမ်းသာတည်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဂဏှန္တေနပိ၊ ယူပါသော်လည်း။ ဝါ၊ ယူသော ပရဝါဒီသည်လည်း။ သဗ္ဗံ၊ အလုံးစုံသော။ ဉာဏံ၊ ဉာဏ်သည်။ ပဋိသမ္ဘိဒါ၊ ပဋိသမ္ဘိဒါဉာဏ်သည်။ (ဟောတိ။) ဣတိ၊ သို့။ ဝတ္တုံ၊ ငှါ။

န သက္ကာ၊ မတတ်ကောင်း။ (ကသ္မာ၊ ကြောင့်။ သဗ္ဗံ ဉာဏံ ပဋိသမ္ဘိဒါတိဝတ္ထုံ န သက္ကာ၊ နည်း။) ဟိ (ယသ္မာ)၊ ကြောင့်။ အနရိယာနမ္မိ၊ အရိယာမဟုတ်သော ပုထုဇဉ်တို့၏လည်း။ ဉာဏံ၊ သည်။ ဉာဏမေဝ၊ ဉာဏ်ပင်တည်း။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ (သဗ္ဗံ ဉာဏံ ပဋိသမ္ဘိဒါတိ ဝတ္တုံ န သက္ကာ။) [ပဋိသမ္ဘိဒါ ဉာဏ်မှန်သမျှ အရိယာ ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ သန္တာန်၌သာဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် “သဗ္ဗံ ဉာဏံ ပဋိသမ္ဘိဒါ”ဟု ဆိုရာဝယ် အရိယာ မဟုတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဉာဏ်လည်း ပါဝင်၍ နေသောကြောင့် “သဗ္ဗံ ဉာဏံ ပဋိသမ္ဘိဒါ”ဟု မဆိုထိုက်။]

ဝါ၊ တနည်း။ တဿ၊ ထို အရိယာမဟုတ်သော ပုထုဇဉ်တို့၏ ဉာဏ်၏။ ဉာဏတံ၊ ဉာဏ်၏ အဖြစ်ကို။ (ပရဝါဒီ၊ သည်။) နဣစ္ဆတိ၊ အလိုမရှိ။ ဣတိ၊ သို့။ ဝတ္တဗ္ဗံ၊ ဆိုထိုက်၏။

(ပရဝါဒီက ပုထုဇဉ်သန္တာန်၌ ဖြစ်လျှင် ဉာဏ်ဟုပင် အလိုရှိဟန် မတူ-ဟူလို။) ပထဝီကသိဏသမ္မုတိယံ သမာပတ္တိဉာဏံ သန္ဓာယာတိ (ဧတ္ထ)၊ ဟူသော ဤပါဌ်၌။ အနရိယဿ၊ အရိယာမဟုတ်သော ပုထုဇဉ်၏။ ဧတံ ဉာဏံ၊ ဤသမာပတ္တိဉာဏ်ကို။ သန္ဓာဃ၊ ၍။ (ပဋိက္ခိပတိ။) ဣတိ အဓိပ္ပါယော၊ ဤသို့သော အလိုသည်။ သိယာ၊ ဖြစ်ရာ၏။

ပဋိသမ္ဘိဒါကထာဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။

၄၃၄-၄၃၅။ သစ္စန္တိ ဝစနသာမညေန၊ သစ္စံဟူသော သဒ္ဓါသာမညကြောင့်။ ဥဘယဿပိ၊ သမ္မုတိသစ္စာ ပရမတ္ထသစ္စာ ၂-ပါးအပေါင်း၏လည်း။ သစ္စသာမညတ္တံ၊ သစ္စာအားဖြင့် တူသည်၏အဖြစ်ကို။ ဂဟေတွာ၊ ၍။ ဝဒတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ ဤ အနက်အဓိပ္ပါယ်ကို။ ဒသောန္တော၊ ပြလိုသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ တတ္ထာတိအာဒိံ၊ ကို။ (သင်္ဂဟကာရော) အာဟ၊

သမ္မုတိဉာဏကထာဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။

၄၃၆-၄၃၈။ ဖဿ ဖုသနလက္ခဏံ မနသိကရောတောတိ ဧတေန၊ ဟူသောဤပါဌ်ဖြင့်။ ပုရိမာ၊ ရှေး၌ဖြစ်သော။ ဝတ္ထုဗ္ဗပဋိညာ၊ ဆိုထိုက်၏ဟုဝန်ခံခြင်းကို။ အနုပဒဓမ္မမနသိကာရတော၊ အစဉ်အတိုင်း ဖြစ်သောပုဒ်၏ တရားကို နှလုံးသွင်းခြင်းမှ။ (ဖဿကို နှလုံးသွင်းခြင်း ဝေဒနာကို နှလုံးသွင်းခြင်း, သညာကို နှလုံးသွင်းခြင်းမှ။) အညံ၊ အခြားသော။ သမုဒါယမနသိကာရံ၊ အပေါင်းကို နှလုံးသွင်းခြင်းကို။ (ဖဿ ဝေဒနာ သညာ စသော အပေါင်းကို နှလုံးသွင်းခြင်းကို။) သန္ဓာယ၊ ၍။ (ပရဝါဒိနာ၊ သည်။) ကတာ၊ ပြီ။ ဣတိ၊ ဤအနက်အဓိပ္ပါယ်ကို။ ဒသောတိ၊ ၏။

စိတ္တာရမ္မဏကထာဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။

၄၃၉-၄၄၀။ သဗ္ဗသ္မိမ္ပိတိ၊ ဟူသောပါဌ်၌။ “ပါဋလိပုတ္တဿ ခေါ” တိအာဒိနာ၊ ပါဋလိပုတ္တဿခေါ အစရှိသည်ဖြင့်။ အနာဂတေ ဉာဏန္တိ၊ အနာဂတေဉာဏံ ဟူ၍။ ဝုတ္တံ၊ ဟောတော်မူအပ်ပြီ။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ အနာဂတဘာဝသာမညေန၊ အနာဂတ်အဖြစ်ဖြင့် တူသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ အနန္တရာနာဂတေပိ၊ အခြားမဲ့ဖြစ်သော အနာဂတ်အာရုံ၌လည်း။ ဉာဏံ၊ ကို။ (ပရဝါဒိနော၊ တို့သည်။) ဣစ္ဆန္တိ၊ ကုန်၏။ ဣတိ၊ ဤအနက်သည်။ ဝါ၊ ကို။ ဝုတ္တံ၊ သည်။ ဝါ၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။

အနာဂတဉာဏကထာဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။

၄၄၁-၄၄၂။ ဝစနံ နိဿာယာတိ၊ ကား။ အတ္ထကော၊ အနက်အားဖြင့်။ အာပန္နံ၊ ရောက်သော။ ဝစနံ၊ စကားကို။ ဝါ၊ တနည်း။ အနုဇာနနဝစနံ၊ ခွင့်ပြုကြောင်းစကားကို။ နိဿာယ၊ ၍။

သန္တတိံ သန္ဓာယာတိ (ဧတ္ထ)၊ ဟူသော ဤ ပါဌ်၌။ ဘင်္ဂါနုပဿနာနံ၊ ဘင်္ဂါနုပဿနာဉာဏ်တို့၏။ ဘင်္ဂတော၊ ဘင်္ဂအားဖြင့်။ အနုပဿနာသန္တတိံ၊ အဖန်ဖန်ရှုကြောင်းဖြစ်သော ဉာဏ်အစဉ်ကို။ သန္ဓာယ၊ ၍။ (ပဋိညာ တဿေဝ၊ ထိုပရဝါဒီ၏ပင် ဝန်ခံခြင်းတည်း။ ၌ -စပ်။) ဣတိ (အယံ)၊ ကား။ အဓိပ္ပါယော၊ အဋ္ဌကထာဆရာ၏ အလိုတည်း။

ပဋုပ္ပန္နဉာဏကထာဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။

၄၄၃-၄၄၄။ ဗုဒ္ဓါနံ ဝိယာတိ၊ ဟူသော ပါဌ်၌။ ဗုဒ္ဓါ၊ တို့သည်။ သဗ္ဗပ္ပကာရဖလပရောပရိယတ္တဇာနနဝသေန၊ အလုံးစုံသော အပြားအားဖြင့် ဖိုလ်၏ မြတ်သည်၏အဖြစ်, ညံ့သည်၏အဖြစ်ကို သိတတ်သော ဉာဏ်၏အစွမ်းဖြင့်၎င်း။ (ဣန္ဒြိယပရောပရိယတ္တိဉာဏ်၏ အစွမ်းဖြင့်၎င်း။) အတ္တနော ဧဝ၊ ကိုယ်တော်၏သာ။ ဗလေန စ၊ ဉာဏ်၏အစွမ်းဖြင့်၎င်း။ ဖလံ၊ ဖိုလ်ကို။ ဇာနန္တိယထာ၊ သိတော်မူကုန်သကဲ့သို့။ ဧဝံ၊ တူ။ (သာဝကာပိ၊ တို့သည်လည်း။ ဇာနန္တိ၊ ကုန်၏။) ဣတိ၊ ဤအနက်သည်။ ဝါ၊ ကို။ ဝုတ္တံ၊ သည်။ ဝါ၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။

ဖလဉာဏကထာဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။

ပဉ္စမဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။

မဟာပဏ္ဏာသကော၊ သည်။ သမတ္တော၊ ပြီ။