Issues
Select Version
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
Kathāvatthupakaraṇa-mūlaṭīkā
Kathāvatthupakaraṇa-mūlaṭīkā

13. Terasamavaggo

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

၆၅၄-၆၅၇၊

ကပ္ပဋ္ဌကထာယံ၊ ၌။ ဟေဋ္ဌာတိ၊ ကား။ ဣဒ္ဓိဗလကထာယံ၊ ၌။ (ဝုတ္တာဓိပ္ပါယမေဝ၊ ၌စပ်။)

[ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တာဓိပ္ပါယမေဝါတိ ဣဒံဣဒ္ဓိလကထာယံ ယံဝုတ္တံ "အတီတံ အနာဂတန္တိ ဣဒံ အဝိသေသေနကပ္ပံတိဋ္ဌေယျာတိ ပဋိညာတတ္တာ စောဒေတီ"တိအာဒိ။ တံသန္ဓာယ ဝုတ္တန္တိ အာဟ ဟေဋ္ဌာတိ ဣဒ္ဓိဗလကထာယန္တိ။-အနု။]

ကပ္ပဋ္ဌကထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ၊
၆၆၀-၆၆၂၊
အနန္တရာပယုတ္တကထာယံ၊ ၌။ ဧတေန၊ ဤအာဏာပကပုဂ္ဂိုလ်သည်။ အာနန္တရိယံ၊ အာနန္တရိယကံကို။ ပယုတ္တံ၊ စေခိုင်းအပ်ပြီ။ ဣတိ၊ ထို့ကြောင့်။ (သော၊ ထိုအာဏာပကပုဂ္ဂိုလ်သည်။) အနန္တရာပယုတ္တော၊ မည်သည်။ ဣတိ၊ ဤသို့။ အာနန္တရိယေ၊ အာနန္တရိယကံ၌။ အနန္တရာသဒ္ဒံ၊ အနန္တရာသဒ္ဒါကို။ အာရေပေတွာ၊ တင်၍။ အဋ္ဌကထာယံ၊ ၌။ အတ္ထော၊ ကို။ ဝုတ္တော၊ ဆိုအပ်ပြီ။ ဣတိ၊ သို့။ ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ ၏။
အနန္တရပယုတ္တောတိပိ၊ ဟူ၍လည်း။ ပါဠိ၊ ပါဠိကို။ ဒိဿတိ၊ တွေ့မြင်အပ်၏။ [အနက်မှာ အနန္တရာပယုတ္တအနက်ပင်တည်း။]
အနန္တရာပယုတ္တကထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ၊
၆၆၃-၆၆၄၊
သေသာ တေဘူမကဓမ္မာ အနိယတာနာမာတိ ဧတ္ထ၊ ဟူသောဤပါဌ်၌။ အပ္ပတ္တနိယာမာနံ၊ မရောက်အပ်သော သမ္မတ္တနိယာမမိစ္ဆတ္တနိယာမ ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏။ **၁။ အပ္ပတ္တနိယာမာနံပ္ပ**။ ။ အပ္ပတ္တော+နိယာမော ယေသန္တိ အပ္ပတ္တိနိယာမာ၊‌မရောက်အပ်သော သမ္ပတ္တနိယာမ, မိစ္ဆတ္တနိယာမရှိသူတို့။ ထိုသူတို့၏ သန္တာန်၌ဖြစ်ကြသော ကာမရူပအရူပတရားတို့သည်သာ အနိယတတရားများ ဖြစ်ကြသည်။သမ္မတ္တနိယာမ မိစ္ဆတ္တနိယာမဖြင့် နိယာမဖြစ်သူတို့၏ သန္တာန်၌ဖြစ်မူ ထိုတရားတို့ကို အနိယတဟု မခေါ်နိုင်-ဟူလို။ ဓမ္မေ၊ တေဘူမကတရားတို့ကို။ သန္ဓာယ၊ ၍။ တေဘူမကဓမ္မာတိ၊ ဟူ၍။ (သင်္ဂဟကာရော)အာဟ၊
ဟိ၊ မှန်။ ဧတေဝ၊ ထိုအပ္ပတ္တနိယာမပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ တေတူမကတရားတို့ကိုပင်။ သန္ဓာယ၊ ၍။ တေဟိ သမန္နာဂတောပိ အနိယတောယေဝါတိ၊ ဟူ၍။ (သင်္ဂဟကာရေန)ဝုတ္တံ၊ ပြီ။ ဣတိ၊ ဤသို့ မှတ်အပ်၏။
ဣတိ ဣမံ ဝေါဟာရမတ္တံ၊ ဤနိယတ ဟူသော ဝေါဟာရမျှကို။ ဂဟေတွာ၊ ယူ၍။ နိယတော၊ မြဲသော။ ဗောဓိသတ္တော၊ ဘုရားအလောင်းဖြစ်သော။ ပစ္ဆိမဘဝိကော၊ ပစ္ဆိမဘဝိက ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ ဓမ္မံ၊ သစ္စာ၄-ပါးတရားကို။ အဘိသမေတုံ၊ ထိုးထွင်း၍ သိခြင်းငှာ။ ဩက္ကမိတုံ၊ သက်ရောက်ခြင်းငှာ။ သဗ္ဗော၊ ထိုက်၏။ ဣတိ အဓိပ္ပါယေန၊ ဤသို့သော အလိုဖြင့်။ နိယာမံ ဩက္ကမတီတိ၊ ဟူ၍။ ယေသံ၊ အကြင်ပရဝါဒီတို့၏။ လဒ္ဓိ၊ အယူသည်။ ဟောတိ၊ ဣတိ၊ သို့။ အတ္ထ‌‌ယောဇနာ၊ အနက်အဓိပ္ပါယ်ကို ယှဉ်စေခြင်းကို။ (ကာတဗ္ဗာ၊ ပြုထိုက်၏။)

ပန၊ ဆက်။ ဧဝံ၊ သို့။ ဝေါဟာရမတ္ထသဗ္ဘာဝေါ၊ နိယတ ဟူ‌ဟောအခေါ်အဝေါ်၏ ထင်ရှားရှိသည်၏ အဖြစ်သည်။ နိယတောတိဝစနဿ၊ (နိယတော နိယာမံ-ဝယ်)နိယတော သဒ္ဒါ၏။ (ကာရဏဘာဝေန၊ အကြောင်း၏ အဖြစ်ဖြင့်၎င်း။) ဓမ္မံ၊ သစ္စာ၄-ပါးတရားကို။ အဘိသမေတုံ၊ ထိုးထွင်း၍ သိခြင်းငှာ။ သဗ္ဗတာ၊ ထိုက်သည်၏ အဖြစ်သည်။ ဝါ၊ ကို။ နိယာမံ ဩက္ကမတီတိဝစနဿ၊ ဟူသော သဒ္ဒါ၏။ ကာရဏဘာဝေနစ၊ အကြောင်း၏ အဖြစ်ဖြင့်၎င်း။ (သင်္ဂဟကာရေန) ဝုတ္တာ၊ ဆိုအပ်သည်။ ဟောတိ၊ ပန၊ ထိုသို့ ဆိုအပ်ပါသော်လည်း။ ဘဗ္ဗတာယေဝ၊ သစ္စာ၄-ပါးတရားကို ထိုးတွင်း၍ သိခြင်းငှာ ထိုက်သူ၏ အဖြစ်သည်ပင်။ ဥဘယဿပိ၊ ၂-ပါးစုံသော နိယတောသဒ္ဒါ, နိယာမံ ဩက္ကမတိ သဒ္ဒါ၏လည်း။ ကာရဏံ၊ အကြောင်းတည်း။ ဣတိ၊ ဤသို့။ (ဝတ္တုံ၊ ဆိုခြင်းငှာ။) ယုတ္တံ၊ သင့်၏။

၁။ ဧတေဝ သန္ဓာယ။ ။ အပ္ပတ္တနိယာမ ပုဂ္ဂိုလ်တို့ သန္တာန်၌ ဖြစ်ရာအခါဝယ် ထိုတေဘူမတတရားတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ပုဂ္ဂိုလ်ကို အနိယတပုဂ္ဂိုလ်ဟု ခေါ်နိုင်၏။ ထိုတရားတိုသည် နိယတ အမည်ရသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့ သန္တာန်၌ ဖြစ်သောအခါ ထိုတရားတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ပုဂ္ဂိုလ်ကို "အနိယတပုဂ္ဂိုလ်"ဟု မခေါ်နိုင်။ ထို့ကြောင့် "ဧတေဝ သန္ဓာယ"ဟုဆိုသည်။

၂။ နိယတော ဗောဓိ။ ပေ။ ဝိကော**။ ။အဋ္ဌကထာ၌ "ပစ္စိမဘဝိကောဗောဓိသတ္တော"ဟုသာ ရှိ၏။ "နိယတော"ဟုထည့်၏။ ပစ္ဆိမတဝိကောနှင့် ဗောဓိသတ္တောကိုလည်း ရှေ့နောက် လဲ၍ အနက်ပေးစေလိုသည်။

အညေနာတိ၊ အညေန အစရှိသော စကားရပ်သည်။ (ဒဿနတ္ထံ၊ ၌စပ်။) နိယတော၊ နိယတပုဂ္ဂိုလ်သည်။ နိယာမံ၊ နိယာမသို့။ ယဒိ ဩက္ကမေယျ၊ အကယ်၍ သက်ရောက်အံ့။ (ဧဝံသတိ၊ သော်။) မိစ္ဆတ္တနိယတော၊ မိစ္ဆတ္တနိယတ ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ သမ္မတ္တနိယာမံ၊ သို့၎င်း။ သမ္မတ္တနိယတောဝါ၊ သည်လည်း။ မိစ္ဆတ္တနိယာမံ၊ သို့၎င်း။ ဩက္ကမေယျ၊ သက်ရောက်ရ၏။ စ၊ စင်စစ်ကား။ တံ၊ ထိုသို့ မိစ္ဆတ္တနိယတပုဂ္ဂိုလ်၏ သမ္မတ္ထနိယာမသို့ ရောက်ခြင်း, သမ္မတ္တနိယတပုဂ္ဂိုလ်၏ မိစ္ဆတ္တနိယာမသို့ ရောက်ခြင်းသည်။ နအတ္ထိ၊ မရှိ။ ဣတိ၊ ဤအနက်အဓိပ္ပါယ်ကို။ ဒဿနတ္ထံ၊ ပြရခြင်း အကျိုးရှိ၏။ ဣတိ အတ္ထော၊ နက်။
နိယတဿ နိယာမကထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ၊
၆၇၄။ အသာတရာဂတထာယံ၊ ၌။ "အဟော ဝတ မေ ဧတဒေဝ ဘဝေယျာ"တိ ရဇ္ဇနာတိ ဣမိနာ၊ ဟူသောဤပါဌ်ဖြင့်။ ဧဝံ၊ ဤသို့တောင့်တအပ်သော အခြင်းအရာအားဖြင့်။ ပဝတ္တမာနောယေဝ၊ ဖြစ်သည်သာလျှင်ဖြစ်သော။ လောဘော၊ ကို။ ဣဓ၊ ဤအသာတရာဂကထာ၌။ ရာဂေါတိ၊ ဟူ၍။ အဓိပ္ပေတော၊ အလိုရှိအပ်၏။ အညထာ၊ တောင့်တသောအခြင်းအရာမှ တပါးသော နှစ်သက်ခြင်းအစရှိသော အခြင်းအဆအားဖြင့်။ (ပဝတ္တမာနော၊ သော။ လောဘော၊ ကို။ ဣဓ၊ ၌။ ရာဂေါတိ၊ ဟူ၍။) (အဓိပ္ပေတော)၊ အလိုမရှိအပ်။ ဣတိ၊ ဤအနက်အဓိပ္ပါယ်ကို။ (သင်္ဂဟကာရော၊ သည်။) ဒဿေတိ၊ ၏။
၆၇၅။ သုတ္တေပနာတိ ဧတဿ၊ ဟူသော ဤပုဒ်၏။ အဓိပ္ပါ‌ယောတိ ဧတေန၊ ဟူသော ဤပုဒ်နှင့်။ သမ္ဗန္ဓော၊ စပ်ခြင်းကို။ (ကာတဗ္ဗော၊ ၏။) [အစပ် ဝေးသောကြောင့် သမ္ဗန္ဓော ထည့်၍ အစပ်ကို ပြသည်။]
အသာတရာဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ၊
၆၇၆-၆၈၀၊
ယသ္မာ ဓမ္မတဏှာတိ ဝုတ္တာ တသ္မာ အဗျာကတာတိ၊ ဟူသောပါဌ်ဖြင့်။ ကုသလေသု၊ ကုန်သော။ ဓမ္မေသု၊ တရားတို့၌။ ဝါ၊ တနည်း။ သဗ္ဗေသု၊ ကုန်သော။ လောကုတ္တရေသု၊ တို့၌။ တဏှာ၊ သည်။ ဓမ္မတဏှာ၊ မည်၏။ ဣတိ၊ ဤအနက်ကို။ ဂဟေတွာ၊ ယူ၍။ ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ သာ၊ ထိုသဘောတရားသည်။ တဏှာ၊ မည်၏။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ ကုသလာ၊ ကုသိုလ်သည်။ န ဟောတိ၊ မဟုတ်။ ပန၊ ကား။ ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ (သာ၊ ထိုတဏှာသည်။) ဓမ္မေ၊ ကုသိုလ်စသော တရား၌။ ဝါ၊ လောကုတ္တရာ တရား၌။ ပဝတ္တာ၊ ဖြစ်ပြီ။ တသ္မာ‌၊ ကြောင့်။ အတုသလာ၊ သည်။ နဟောတိ၊ မဟုတ်။ ဣတိ၊ ထိုသို့ ကုသိုလ်လည်း မဟုတ်နိုင်, အကုသိုလ်လည်း မဟုတ်နိုင်သောကြောင့်။ အဗျာတကာ၊ တည်း။ ဣတိ၊ သို့။ လဒ္ဓိ၊ အယူသည်။ ဟောတိ၊ ဣတိ၊ ဤအနက်ကို။ ဒဿေတိ၊ ပြ၏။ (ယသ္မာ၊ ကြောင့်။)
တီဟိ၊ ကုန်သော။ ကောဠာသေဟိ၊ ကာမ, ဘဝ, ဝိဘဝဟူကုန်သော အစုတို့ဖြင့်။ ဆပိ၊ ကုန်သော။ (ရူပတဏှာ စသောအားဖြင့် ၆-ပါးကုန်သော။) တဏှာ၊ တို့ကို။ သံခိပိတွာ၊ ချုံး၍။ ဒဿိတာ၊ ပြအပ်ကုန်ပြီ။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ ဓမ္မတဏှာပိ၊ သည်လည်း။ ကာမတဏှာဒိဘာဝတော၊ ကာမတဏှာ စသည်တို့၏ အဖြစ်ကြောင့်။ န အဗျာကတာ၊ အဗျာကတမဟုတ်။ ဣတိ၊ ဤကား။ အဓိပ္ပါယော၊ အဋ္ဌကထာဆရာ၏အလိုတည်း။
ဓမ္မတဏှာအဗျာကထာတိကထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ၊
တေရသမဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ၊