Issues
ဗားရှင်းရွေးချယ်ပါ
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
Kathāvatthupakaraṇa-mūlaṭīkā
Kathāvatthupakaraṇa-mūlaṭīkā

15. Pannarasamavaggo

စာရေးဆရာ: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

၇၁၁-၇၁၇၊
တသ္မာ ပစ္စယတာ ဝဝတ္ထိတာတိ၊ ဟူသောပါဌ်၏။ ဟေတုပစ္စယဘူတဿ၊ ဟေတုပစ္စည်းဖြစ်၍ဖြစ်သော။ ဓမ္မဿ၊ ဟိတ်၆ပါးတရား၏။ အာရမ္မဏပစ္စယဘာဝါဒိနာ၊ အာရမ္မဏပစ္စည်း၏ အဖြစ် အစရှိသည်။ န ဘဝိတဗ္ဗံ ယထာ၊ မဖြစ်ထိုက်သကဲ့သို့။ (ဧဝံ၊ တူ။) အဓိပတိပစ္စယတာဒိနာ စ၊ အဓိပတိပစ္စည်း၏ အဖြစ် အစရှိသည်သည်လည်း။ နဘဝိတဗ္ဗံ၊ မဖြစ်ထိုက်။ ဣတိ၊ ထို့ကြောင့်။ ဧတဿ၊ ဟေတုပစ္စည်းတပ်‌သောဟိတ်၆ပါးတရား၏။ ဟေတုပစ္စယဘာဝေါယေဝ၊ ဟေတုပစ္စည်း၏အဖြစ်သည်သာ။ ဝါ၊ ကိုသာ။ ဝဝတ္တိတော၊ ပိုင်းခြားသတ်မှတ်အပ်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဣတိ အတ္ထော၊ နက်။
ပစ္စယတာကထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ၊
၇၁၈-၇၁၉၊
အပုညာဘိင်္ခါရောဝ၊ အပုညာဘိသင်္ခါရကိုသာ။ ဂဟိတော၊ ယူအပ်ပြီ။ (ကသ္မာ၊ နည်း။) နနု အဝိဇ္ဇာသင်္ခါရေန သဟဇာတာတိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တတ္တာ၊ ပါဠိတော်၌ သကဝါဒီ ဆိုအပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်တည်း။ ဣတိ၊ ဤကား။ အဓိပ္ပါယော၊ အဋ္ဌကထာဆရာ၏အလိုတည်း။
သဟဇာတအညမညအတ္ထိ အဝိဂတ သမ္ပယုတ္တဝသေနာတိဧတ္ထ၊ ဟူသောဤပါဌ်၌။ နိဿယော၊ နိဿယပစ္စည်းကို။ ဝါ၊ သည်။ ကမဘေဒေန၊ အစဉ်ကိုဖျက်ခြင်းကြောင့်။ အတ္ထိဂ္ဂဟဏေန၊ အတ္ထိပစ္စည်းကို ယူခြင်းဖြင့်။ ဂဟိတော၊ ယူအပ်ပြီးသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ ထို့ကြောင့်။ န ဝုတ္တော၊ သီးခြားမဆိုအပ်။ **၁။ နိဿယော။ ပေ။ နဝုတ္တော**။ ။သဟဇာတ, အညမည, အတ္ထိ, အဝိဂတ, သမ္ပယုတ္တဝသေန-ဟူသော အဋ္ဌကထာပါဌ်၌ နိဿယပစ္စည်းရထိုက်လျက် အဘယ့်ကြောင့် မဆိုအပ်ပါသနည်း-ဟု မေးဖွယ်ရှိသောကြောင့် "နိဿယော၊ပေ။ န ဝုတ္တော"ဟုမိန့်သည်။ အဋ္ဌကထာစကား၌ ပစ္စည်းကို အစဉ်ကျအောင်ဆိုလျှင် အညမည၏ အခြားမဲ့၌ သမ္ပယုတ္တကို ဆိုရလိမ့်မည်။ ထိုသို့ မဆိုပဲ အဝိဂတ၏ အခြားမဲ့၌ သမ္ပယုတ္တကို ဆိုထားခြင်းသည် အစဉ်ပျက်၏။ ထိုသို့ တမင်္ဂလာ အစဉ်ဖျက်၍ ဆိုသောကြောင့် နိဿယပစ္စည်းကို အတ္ထိပစ္စည်းဖြင့် သွင်းယူအပ်ပြီဟု သိစေသည်။ [အညမညာနန္တရံ အဝတွာ အဝိဂတာနန္တရံ သမ္ပယုတ္တဿ ဝစနံ ကမဘေ‌ဒေါ၊ အတ္ထိဂ္ဂဟဏေနေဝဂဟိတော အတ္ထိပစ္ဏယေဘူတောယေဝ ဓမ္မော နိဿယပစ္စယော ဟောတီတိ။-အနူ။] ကမ္မာဟာရာ၊ ကမ္မပစ္စည်း, အာဟာရပစ္စည်းတို့ကို။ အသာဓာရဏတာယ၊ အဘို့အစုတမျိုးနှင့် မဆက်ဆံသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ (နဝုတ္တာ၊ ) ဣတိ၊ သို့။ ဝေဒိတဗ္ဗာ၊
ဟိ၊ မှန်။ တီဏိ ဥပါဒါနာနိ၊ ပေ၊ ပစ္စယာ ဟောန္တီတိ၊ ဟူ၍။ ဝက္ခတိ၊ ဆိုလတ္တံ့။ တသ္မာ၊ ထို့ကြောင့်။ ဧတ္ထ၊ ဤကထာ၌။ ဥပါဒါနေဟိ၊ ဥပါဒါန်တို့နှင့်။ သမာနာဝေ၊ တူသည်သာလျှင် ဖြစ်သော။ သင်္ခါရာနံ၊ တို့၏။ ပစ္စယတာ၊ ကျေးဇူးပြုတတ်သည်၏အဖြစ်ကို။ (သင်္ဂဟကာရေန၊ သည်။) ဒဿိတာ၊ ပြအပ်ပြီ။ ဣတိ၊ ဤသို့မှတ်အပ်၏။
အညမညပစ္စယကထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ၊

၇၃၂။ တတိယသညာဝေဒယိတကထာယံ၊ ၌။ သေသတ္ထေ သန္ဓာယာတိ၊ ဟူသောပါဌ်၏။ နိရောဓသမာပန္နတော၊ နိရောဓသို့ ကောင်းစွာရောက်သော ပုဂ္ဂိုလ်မှ။ အညေ၊ အခြားကုန်သော။ ယေသံ၊ အကြင်ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ သန္တာန်၌။ နိရောဓသမာပတ္တိယာ၊ နိရောဓသမာပတ်သည်။ ဘဝိတဗ္ဗံ၊ ဖြစ်ထိုက်၏။ တေ ပဉ္စဝေါကာရသတ္တေ၊ ထိုပဉ္စဝေါကာရသတ္တဝါတို့ကို။ သန္ဓာယ၊ ၍။ (ပဋိက္ခိပတိ၊ ၌စပ်။) ဣတိ၊ ဤကား။ အဓိပ္ပါယော၊ အဋ္ဌကထာဆရာ၏ အလိုတည်း။ စ၊ ဆက်။ အသညသတ္တာနမ္ပိ၊ အသညသတ်သတ္တဝါတို့၏ သန္တာန်၌လည်း။ သညုပ္ပါဒါ၊ သညာ၏ ဖြစ်ခြင်းကြောင့်။ စုတိံ၊ စုတိကို။ ဣစ္ဆန္တိ၊ အလိုရှိကြကုန်၏။ ဣတိ၊ ထို့ကြောင့်။ သေသသဗ္ဗသတ္တေ၊ နိရောဓသို့ ကောင်းစွာ ရောက်သော သတ္တဝါမှ ကြွင်းသော အလုံးစုံသော သတ္တဝါတို့ကို။

၁။ ကမ္မာဟာရာ။ ။အကုသိုလ်သင်္ခါရက အဝိဇ္ဇာအား ကျေးဇူးပြုရာ၌ သဟဇာတကမ္မပစ္စည်း, မနောသဉ္စေတနာဟာရ-ဟူသော အာဟာရပစ္စည်းများ ရထိုက်ပါလျက် အဘယ့်ကြောင့် မဆိုအပ်ပါသနည်းဟု မေးဖွယ်ရှိသောကြောင့် "ကမ္မာဟာ‌ရာ အသာဓာရဏတာယာတိ ဝေဒိတ‌ဗ္ဗာ"ဟုမိန့်သည်။

၂။ အသာဓာရဏတာယ။ ။"ပဒန္တရာသာဓာရဏတာယ"ဟုအနုဋီကာဖွင့်၏။ ကမ္မပစ္စည်းသည်"သင်္ခါရပစ္စယာ အဝိဇ္ဇာ"ဟူသောပုဒ်နှင့်သာ ဆိုင်၏။ "အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ သင်္ခါရာ"ဟူသော ပုဒ်နှင့်ကား မဆိုင်။ မနောသဉ္စေတနာတာရဟူသော အာဟာရ၌လည်း နည်းတူ။ ဤသို့ "သင်္ခါရပစ္စယာ အဝိဇ္ဇာ"ဟူသောပုဒ်တဖက်နှင့်သာ ဆက်ဆံ၍ "အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ သင်္ခါရာ"ဟူသော ပုဒ်တဖက်နှင့် မဆက်ဆံသောကြောင့် ကမ္မ, အာဟာရပစ္စည်းတို့ကို မဆိုအပ်-ဟုသိပါ။

သန္ဓာယ၊ ၍။ (ပဋိက္ခိပတိ၊ ၌စပ်။) ဣတိဝါ၊ ဤသို့သော်လည်း။ (အဓိပ္ပါ‌ယော ဝေဒိတဗ္ဗော၊ )

သရီရပကတိန္တိ၊ ကား။ ယထာရူပေ၊ အကြင်သို့ သဘောရှိသော။ ကာယေ၊ ၌။ ပါဏိသမ္ဖဿာပိ၊ လက်၏ အတွေ့တို့သော်မူလည်း။ ကမန္တိ၊ ကျရောက်နိုင်ကုန်၏။

[လက်ဝါးဖြင့် ပုတ်ခတ်သောအခါ လက်၏ အတွေ့ ကျရောက်နိုင်၏။] အယံ ကာယော၊ ဤကိုယ်သည်။ တထာရူပေါ၊ ထိုသို့ အဆိပ်စသည်တို့၏ ကျရောက်နိုင်ခြင်း သဘောရှိ၏။ ဣတိ အာဒိကံ၊ ဤသို့ အစရှိသော။ (သရီရပကတိံ၊ ကိုယ်၏ ပင်ကိုယ်သဘောကို။ သန္ဓာယ ပဋိဇာနာတိ၊ ၌စပ်။)

၇၃၃-၇၃၄၊

သုတ္တဝိရောဓေါ သိယာတိ၊ ဟူသော။ ဣဒံ၊ ဤစကားကို။ ပရဝါဒိံ၊ ကို။ သမ္ပဋိစ္ဆာပေတွာ၊ လက်ခံစေပြီး၍။ ဝါ၊ ဝန်ခံစေပြီးမှ။ ဝတ္တဗ္ဗံ၊ ဆိုထိုက်၏။

[ယခုတော့ ပရဝါဒီကို လက်မခံစေပဲ ဆိုထားသော ကြောင့် မကောင်းပါ-ဟူလို။]

တတိယပညာဝေဒယိတကထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ၊
၇၃၅။ သညာဝိရာဂဝသေန ပဝတ္တဘာဝနာ အသညသမာပတ္တိပီတိ၊ ဟူသောပါဌ််ဖြင့်။ (ဒဿေတိ၊ ၌စပ်။) လဒ္ဓိကိတ္တနေ၊ အယူကို ပြောဆိုရာ၌။ သညာဝိရာဂဝသေန၊ သညာကို စက်ဆုပ်ခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်။ ပဝတ္တဘာဝနံ၊ ဖြစ်သော ဘာဝနာ ဟူသော။ စတုတ္ထဇ္ဈာနသမာပတ္တိံ၊ စတုတ္ထဈာန်သမာပတ်ကို။ အသညသမာပတ္တီတိ၊ ဟူ၍။ အဂ္ဂဟေတွာ၊ မယူမူ၍။ သာပိအသညိတာ၊ ထိုသညာမရှိသူ၏ အဖြစ်သည်လည်း။ သညာဝေဒယိတနိရောဓ သမာပတ္တိယေဝ နာမ၊ သညာဝေဒယိတနိရောဓသမာပတ် မည်သည်သာ။ (ဟောတိ၊ ၏။) ဣတိ၊ သို့။ ပရဿ၊ ပရဝါဒီ၏။ လဒ္ဓိ၊ အယူသည်။ ‌ဟောတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ ဤအနက်အဓိပ္ပါယ်ကို။ (သင်္ဂဟကာရော)ဒဿေတိ၊ ပြ၏။
ယသ္မာ အသညသမာပတ္တိံ၊ ပေ၊ အတ္ထီတိ ဧတ္ထ၊ ဟူသောဤပါဌ်၌။ သကသမယသိဒ္ဓါ၊ သကဝါဒီအယူ၌ ပြီးစီးသော။ စတုတ္ထဇ္ဈာနသမာပတ္တိ၊ ကို။ (သညာဝိရာဂဖြစ်သော စတုတ္ထဈာန်သမာပတ်ကို။) အသညသမာပတ္တိတိ၊ ဟူ၍။ (သင်္ဂဟကာရေန) ဝုတ္တာ၊ ပြီ။
၇၆၃။ သညာဝိရာဂဝသေန၊ သညာကို စက်ဆုပ်ခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်။ သမာပန္နတ္တာ၊ ကောင်းစွာ ရောက်အပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ အသညိတာ၊ အသညီ၏ အဖြစ်ကို။ (အနုညာတာယ၊ ပြီ။) သညာယ၊ ၏။ အဘာဝတော၊ မရှိခြင်းကြောင့်။ (အသညိတာ န အနုညာတာ၊ ခွင့်ပြုအပ်သည်မဟုတ်။) ဣတိ၊ ဤစကားကို။ စတုတ္ထဇ္ဈာနသမာပတ္တိမေဝ၊ ကိုသာ။ သန္ဓာယ၊ ၍။ (သင်္ဂဟကာရော) ဝဒတိ၊ ဆို၏။
အသညသတ္တုပိကာကထာဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ၊
၇၃၈-၇၃၉၊
ကမ္မေန သဟဇာတောတိ ပဉှေသု၊ အစရှိသော ပြဿနာတို့၌။ ကမ္မူပစယံ သန္ဓာယ ပဋိက္ခိပတိ၊ စိတ္တဝိပ္ပယုတ္တံ သန္ဓာယ ပဋိဇာနာတီတိ= ဟူ၍။ ကတ္ထစိ၊ အချို့သော ပေမူ၌။ ပါဌော၊ ပါဌ်သည်။ အတ္ထိ၊ စိတ္တသမ္ပယုတ္တံသန္ဓာယ ပဋိက္ခိပတိ၊ စိတ္တဝိပ္ပယုတ္တံ သန္ဓာယ ပဋိဇာနာတီတိဟူ၍။ အညတ္ထ၊ အခြားသော ပေမူ၌။

(ပါဌော အတ္ထိ) ဥဘယမ္ပိ၊ ၂-ပါးသောမူကိုလည်း။ ဝိစာရေတဗ္ဗံ၊ စိစစ်ထိုက်၏။

[အဋ္ဌကထာစာအုပ်ဝယ် မူကွဲပြရာ၌ ဤပါဌ်၂-မျိုးလုံးကို မပြပဲ "စိတ္တဝိပ္ပယုတ္တံ သန္ဓာယ ပဋိက္ခိပတိ၊ စိတ္တသမ္ပယုတ္တံ သန္ဓာယ ပဋိဇာနာတိ"ဟုမူကွဲပြထား၏။ ထိုမူကွဲသာ ပါဠိ‌တော်နှင့် ညီပါသည်။]

၇၄၁။ တသ္မာတိ၊ ကား။ တိဏ္ဏမ္ပိ၊ ကမ္မ, ကမ္မူပစယ, ကမ္မဝိပါက ဟူသော ၃-ပါးလုံးတို့၏လည်း။ ဧကက္ခဏေ၊ တပြိုင်နက်သော ခဏ၌။ သဗ္ဘာဝတော၊ ထင်ရှားရှိခြင်းကြောင့်၎င်း။ တိဏ္ဏံ၊ ကုန်သော။ ဖဿနဉ္စ၊ တို့၏လည်း။ သ‌မောဓာ‌နောစ၊ ပေါင်းဆုံခြင်းကြောင့်၎င်း။ ဧကတ္တံ၊ တခုတည်း၏ အဖြစ်ကို။ (သကဝါဒီ၊ သည်။) ပုစ္ဆတိ၊ ၏။ ဣတိ အဓိပ္ပါယော၊ ကို။ ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ ၏။
ကမ္မူပစယကထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ၊
ပန္နရသမဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ၊
တတိယော ပဏ္ဏာသကော သမတ္တော၊