၃ဝ၇။ အဓိမာနိကာနံ၊ အရဟတ္တဖိုလ်ကို ရပြီဟု လွန်ကဲသော မှတ်ထင်ခြင်းရှိကုန်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏။ သုက္ကဝိဿဋ္ဌိဒဿနံ၊ သုက်လွှတ်ခြင်းကို မြင်ခြင်းကို။ ဝိစာရေတဗ္ဗံ၊ စိစစ်ထိုက်၏။ (ကသ္မာ၊ ကြောင့်။ ဝိစာရေတဗ္ဗံ၊ နည်း။)

ဟိ (ယသ္မာ)၊ ကြောင့်။ တေ၊ ထို အဓိမာနိက ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ သမာဓိဝိပဿနာဟိ၊ သမထ ဝိပဿနာတို့ဖြင့်။ ဝိက္ခမ္ဘိတရာဂါဝ၊ ပယ်ခွါအပ်ပြီးသော ရာဂရှိကုန်သည်သာ။ စ၊ သည်သာမကသေး။ ဗာဟိရကာနမ္ပိ၊ သာသနာပ၌ ဖြစ်ကြသည်လည်းဖြစ်ကုန်သော။ ကာမေသု၊ ဝတ္ထုအာရုံ ကာမဂုဏ်တို့၌။ ဝီတရာဂါနံ၊ ကင်းပြီးသော ရာဂရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏။ သုက္ကဝိဿဋ္ဌိယာ၊ သုက်လွှတ်ခြင်း၏။ အဘာဝေါ၊ မရှိခြင်းကို။ ဝုတ္တော၊ ဆိုအပ်ပြီ။ ဣတိ၊ ထို့ကြောင့်။

အဓိမာနိကာနံ၊ တို့၏။ သုက္ကဝိဿဋ္ဌိဒဿနံ၊ ကို။ ဝိစာရေတဗ္ဗံ၊ ၏။ ပန၊ စင်စစ်ကား။ အဓိမာနိကပုဗ္ဗာ၊ ရှေး၌ အဓိမာနိက ဖြစ်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ ဝါ၊ တို့ကို။ အဓိပ္ပေတာ၊ အလိုရှိအပ်ကုန်သည်။ သိယုံ၊ ဖြစ်ကုန်ရာ၏။

၃ဝ၈။ ဝစသာယတ္ထေတိ၊ ကား။ နိစ္ဆယတ္တေ၊ ဆုံးဖြတ်ခြင်း အနက်၌။ (ပဝတ္တော နိပါတော- ၌ စပ်။) ပန၊ ထိုသို့ပင် ဗျဝသာယတ္ထေဟု ဖွင့်ပါသော်လည်း။ ၁။ ဝိက္ခမ္ဘိတရာဂါဝ။ ။အဝိက္ခမ္ဘိတရာဂါနံ အဓိမာနိကတာယ အဘာဝတောတိ-မခွါအပ်သော ရာဂရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့မှာ “ငါသည် အရဟတ္တဖိုလ်ကို ရပြီ ဟူသော အဓိမာန၏ မဖြစ်နိုင်သောကြောင့်တည်း။ ထို့ကြောင့် “ယာဝ အဓိမာနိကာတာဝ သမ္ပဇာနာ နိဒ္ဒံ ဩက္ကမန္တိ- အဓိမာန ရှိနေသမျှ အိပ်ခါနီး၌ သမ္မဇည ရှိနေသောကြောင့် သုက်မလွှတ်နိုင်ပါ-ဟူလို။- အနူ။ ၂။ အဓိမာနိကပုဗ္ဗာ ပန။ ။ "သုက်လွှတ်သော ရဟန်းများသည် ရှေးကသာ အဓိမာန ရှိ၍ ယခုအခါ အဓိမာန မရှိတော့ပဲ သတိသမ္ပဇညကင်း၍ အိပ်ကြသူများ" ဟု မှတ်ပါ။ ၃။ ( ဆဋ္ဌမူ၌ ဝဓသာယတ္ထေတိ-ဟု ရှိသည်။) ကိံကာရဏာတိ၊ ဟူ၍။ ကာရဏဿ၊ အကြောင်း၏။ ဝါ၊ ကို။ ပုစ္ဆိတတ္တာ၊ မေးအပ် သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ဗြဟ္မစရိယကထာယံဝိယ၊ ဗြဟ္မစရိယကထာ၌ကဲ့သို့။ ကာရဏတ္ထေတိ၊ ကာရဏတ္ထေဟူသော အနက်သည်။ ယုတ္တံ၊ သင့်၏။

ပရူပဟာရဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။

၃၂၆။ ဝစီဘေဒကထာယံ၊ ၌။ လောကုတ္တရံ ပဌမဇ္ဈာနံသမာပန္နောတိ၊ ဟူသော စကားကို။ ပဌမမဂ္ဂံ၊ ရှေးဦးစွာသော သောတာပတ္တိမဂ်ကို။ သန္ဓာယ၊ ၍။ (သင်္ဂဟကာရော) ဝဒတိ၊ ဆို၏။ ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ သော၊ ထို သောတာပတ္တိမဂ်၌ တည်သောပုဂ္ဂိုလ်သည်။ ဒုက္ခန္တိ၊ ဒုက္ခဟူ၍။ ဝိပဿတိ၊ ဝိပဿနာ ရှု၏။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ ဒုက္ခမိစ္စေဝ၊ ဒုက္ခဟူ၍သာ။ ဝါစံ၊ စကားကို။ ဘာသတိ၊ ပြောဆို၏။ သမုဒယောတိအာဒီနိ၊ သမုဒယော အစရှိသော စကားတို့ကို။ န ဘာသတိ၊ မပြောဆို။ ဣတိ၊ ဤကား။ အဓိပ္ပါယော၊ ပရဝါဒီ၏ အလိုတည်း။

၃၂၈။ ယေန တံ သဒ္ဒံ သုဏာတီတိ ဣဒံ၊ ဟူသော ဤ စကားသည်။ ဝစီသမုဋ္ဌာပနက္ခဏေ ဧဝ၊ စကားကို ဖြစ်စေရာ ခဏ၌ပင်။ ဧတံ သဒ္ဒံ၊ ဤ ဒုက္ခ ဟူသော အသံကို။ (သမာပန္နော၊ ဝင်စားသော ပုဂ္ဂိုလ်သည်။) သုဏာတိ၊ ကြားရ၏။ ဣတိ၊ ဤ အနက်ကို။ ဣစ္ဆိတော၊ ပရဝါဒီသည်အလိုရှိအပ်သော်။ အနုဋီကာ။ ။ဝိမတိဂါဟဿ၊ ယုံမှားသံသယကို (ရဟန္တာကို) ယူစေခြင်း၏။ နိစ္ဆိတတံ၊ ဆုံးဖြတ်အပ်ပြီး၏အဖြစ်ကို။ ဟန္ဒဟီတိ၊ ဟူသောပါဌ်ဖြင့်။ ပရံ၊ သူတပါးကို။ ဇောတေတိ၊ ထင်လင်းစေ၏။ ဝါ၊ ထွန်းပြ၏။ ဣတိ ဝုတ္တံ ဗျဝသာယတ္ထေတိ၊ ဤသို့ အနုဋီကာက ဟန္ဒ၏ ဗျဝသာယ အနက်ကိုပင် ယူစေလိုသည်။ ဤ၌လည်း “ဇောတေတိ”ဟု ဆိုသောကြောင့် “ဟန္ဒ၊ ဆုံးဖြတ်ချက်ကား”ဟု နိဿယ အနက်ပေးဖွယ် မလို။ “ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်ကို ယုံမှားသံသယ ဖြစ်စေလိုခြင်း၌ ဆုံးဖြတ်ချက်ပြုပြီ”ဟု အဓိပ္ပါယ်ကိုသာ သိစေလိုခြင်းကို ဟန္ဒ၊သဒ္ဒါက ထွန်းပြသည်-ဟု ဆိုလိုသည်။ ဝါ၊ တနည်း။ အာရောပိတေ၊ ယုတ္တိကို ထုတ်ဆောင်ခြင်းအားဖြင့် ထို အနက်တင်ထားအပ်သော်။ ယုဇ္ဇတိ၊ သင့်၏။

၃၃၂။ လောကုတ္တရမဂ္ဂက္ခဏေ၊ လောကုတ္တရာမဂ် ခဏ၌။ ဝစီဘေဒံ၊ စကားလုံး၏ ကွဲပြားခြင်းကို။ ဣစ္ဆတော၊ အလိုရှိသော။ ပရဿ၊ ပရဝါဒီ၏။ အဘိဘူသုတ္တာဟရဏေ၊ အဘိဘူသုတ်ကို ဆောင်ခြင်း၌။ အဓိပ္ပါယော၊ အလိုကို။ ဝတ္တဗ္ဗော၊ ဆိုထိုက်၏။ [အဘိဘူသုတ္တာဟရဏေ အဓိပ္ပါယော ဝတ္တဗ္ဗောတိ ဧတေန၊ ဤပါဌ်ဖြင့်။ ၏ တဒါဟရဏဿ၊ ထိုသုတ်ကို ပရဝါဒီက ဆောင်ပြခြင်း၏။ အသမ္ဗန္ဓတံ၊ သူ့ စကားနှင့် မဆက်စပ်သည်၏ အဖြစ်ကို။ ဒဿေတိ၊ တေနာဟ "တသ္မာ အသာဓကန္တိ၊ အနု။ ပရဝါဒီကမူ အဘိဘူ၊ ရဟန္တာ၏ စကားကို လောကုတ္တရာ ဇောစိတ်ဖြင့် ပြောအပ်သော စကားဟု ထင်ဟန်တူပါသည်။]

ဝစီဘေဒကထာဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။

၃၃၅။ စိတ္တဋ္ဌိတိကထာယံ၊ ၌။ စုလ္လာသီတိ ။ ပေ ။ အာဒိဝစနဝသေနာတိ၊ ဟူသောစကား၌။ (အဓိပ္ပါယော- ၌စပ်) အရူပေယေဝ၊ အရူပဘုံ၌သာ။ ဧဝံ၊ ဤသို့တစ်ခုတည်းသော စိတ်သည် အသက်ထက်ဆုံးတည်၏-ဟု ပြောဆိုအပ်သော အခြင်းအရာအားဖြင့်။ [ဧဝန္တိ"ဧကစိတ္တံ ယာဝတာယုကံတိဋ္ဌတီ"တိ ဝုတ္တာကာရေန- အနု။] ၁။ ဣစ္ဆိ အာရောပိတေ ဝါ။ ။ဣစ္ဆိတေတိ ပရဝါဒိနာ သမ္ပဋိစ္ဆိတေ၊ ပရဝါဒီက ဝစီသမုဋ္ဌာပကခဏ၌ပင် ထိုအသံကို ကြားရ၏ဟု ဝန်ခံအပ်သော် ပစ္စုပ္ပန်သဒ္ဒါရုံကို သောတဝိညာဉ်က ကြားရသောကြောင့် သင့်၏။ (သို့မဟုတ်) အာရောပိတေတိ ယုတ္တိနိဒ္ဓါရဏေန (ယုတ္တိကို ထုတ်ဆောင်သောအားဖြင့်) တသ္မိံ အတ္ထေ ပတိဋ္ဌာပိတေ (ထိုအနက်ကို တည်စေအပ်သော်) ယုဇ္ဇတိ (ယေန တံ သဒ္ဒံ သုဏာတိ ဟူသော ဤစကားသည် သင့်၏)၊ ဝစီသမုဋ္ဌာပနက္ခဏတော ပန ပစ္ဆာ တံ သဒ္ဒံ သုဏာတီတိ ဣစ္ဆိတေနယုဇ္ဇတိ(ကသ္မာ) သောတဝိညာဏဿ ပစ္စုပ္ပန္နောရမဏတ္တာတိ အဓိပ္ပါယော။-အနု။ ဤစကားဖြင့် ယေန တံ သဒ္ဒံ သုဏာတိ ဟူသော စကားကို ဋီကာဆရာက အဓိပ္ပါယ်ယူပုံ စိစစ်၍ ပြနေသည်-ဟု မှတ်ပါ။ ဝိသယီနံ၊ စယာဝတာယုကဋ္ဌာနံ= အသက်ထက်ဆုံး တည်ခြင်းကို။ ဝုတ္တံ၊ ဆိုအပ်ပြီ။ အညတ္ထ၊ အရူပဘုံမှ အခြားသောဘုံ၌။ ဧဝံ၊ အားဖြင့်။ ယာဝတာယုကဋ္ဌာနံ၊ ကို။ နဝုတ္တံ၊ ဆိုအပ်သည်မဟုတ်။ ဣတိ ကတွာ၊ ဤသို့နှလုံးသွင်း၍။ ပဋိက္ခိပတိ၊ ပယ်၏။ ဣတိ၊ ဤကား။ အဓိပ္ပါယော၊ ပရဝါဒီ၏ အလိုတည်း။

ပန၊ ဆက်။ ဧတေန၊ ဤ တစ်ခုတည်းသောစိတ်သည် အရူပဘုံ၌ အသက်ထက်ဆုံးတည်၏ဟု ပြောဆိုလေ့ရှိသောပရဝါဒီသည်။ (ပဿိတဗ္ဗာ-၌ စပ်။) န တွေဝ တေပိ တိဋ္ဌန္တိ ,ဒ္ဓိစိတ္တေဟိ သမောဟိ တာတိ၊ ဟူသော။ ဒုတိယာပိ၊ ၂-ခုမြောက်လည်း ဖြစ်သော။ အဍ္ဎကထာ၊ ဂါထာဝက်စကားကို။ ပဿိတဗ္ဗာ၊ ကြည့်ရှုထိုက်၏။

[တေပိ၊ ထို ဗြဟ္မာတို့ သော်မှလည်း။ ဒွိစိတ္တေဟိ၊ ၂-ခုသော စိတ်တို့သည်။ သမောဟိတာ၊ အတူပေါင်း၍ ထားအပ်ကုန်သည်။ (ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍)။ န တွေဝ တိဋ္ဌန္တိ၊ မတည်နိုင်ကုန်သည်သာ။] စ၊ ဆက်။ ပုရိမာယ၊ ရှေ့ဖြစ်သော။ ဝဿသတာဒိဋ္ဌာနာနုညာယ၊ အနှစ်တစ်ရာအစရှိသော တည်နိုင်ခြင်းကို ခွင့်ပြုခြင်း၏။ အဝိရောဓော၊ မဆန့်ကျင်ခြင်းကို။ ဝိဘာဝေတဗ္ဗော၊ ထင်စွာဖြစ်စေထိုက်၏။ ၁။ တေန ပန ။ပေ။ ပဿိတဗ္ဗာ။ ။ဧတေနာတိ ဧကမေဝ စိတ္တံ ရူပေ ယာဝတာယုကံ တိဋ္ဌတီတိ ဧဝံဝါဒိနာ (ဧတေန အဖွင့်) ဒုတိယာပိ အဍ္ဎကထာ (န တွေဝ တေပိ တိဋ္ဌန္တိ, ဒွိစိတ္တေဟိ သမောဟိတာ၊ ထို ဗြဟ္မာတို့သော်မှလည်း ၂-ခု သောစိတ်တို့သည် အတူပေါင်းထားအပ်ကုန်သည်ဖြစ်၍ မတည်နိုင်ကုန်ဟူသော ဤဒုတိယဂါထာဝက်ကိုလည်း) ပဿိတဗ္ဗာ (ကသ္မာ) ပဌမကထာယ စိရကာလာဝဋ္ဌာနဝစနဿ (ပဌမကထာဖြင့် ကြာမြင့်စွာသော ကာလပတ်လုံး တည်နိုင်ခြင်းကိုဆိုကြောင်းစကား၏ ဘာဝဝိဘာဝနတောတိ၊ အဓိပ္ပါယ်ကို ထို ဒုတိယဂါထာဝက်က ထင်ရှားပြနိုင်သောကြောင့်တည်း။ [ထိုအဓိပ္ပါယ်ကို သာမန်ယူလျှင်သာ ပရဝါဒီ၏ အလိုကို ထင်ရှားပြရာရောက်၏။ သေသေချာချာ ယူလျှင်ကား စိတ် ၂-စိတ် တပြိုင်နက် မဖြစ်ဟု ဆိုလိုသောကြောင့် ပရဝါဒီ၏ အယူနှင့် မဆိုင်ပါ။ ထိုပါဠိတော်၌ “ဒွီဟိ စိတ္တေဟိ သံယုတာ"ဟု တွေ့ရ၏။] ၂။ ပုရိမာယ စ။ပေ။ ဝိတာဝေတဗ္ဗော။ ။ယာဝတာယုကံ တိဋ္ဌတီတိ ပဉ္စတော ပုရိမာယ၊ တတ္ထ ဟိ (ထို ပုရိမပုစ္ဆာ၌) ဝဿသတံ တိဋ္ဌတီတိ ပုစ္ဆာယ အာမန္တာတိ အနုညာ ကတာ၊ ပစ္ဆိမာယံ ပန (နောက်ပြဿနာ၌ကား) မနုဿာနံ ဧကံ စိတ္တံ ယာဝတာယုကံ တိဋ္ဌတီတိ ပဋိက္ခေပေါ ကတော၊ ဤသို့ ရှေ့နောက် ဆန့်ကျင်နေရကား မဆန့်ကျင်အောင် ထင်စွာပြထိုက်၏။ ဝဿတာဒိ- ဤအာဒိဖြင့် ပါဠိတော်၌ တစ်ဆက်တည်းလာသော “ဒွေဝဿသတာနိ တိဋ္ဌတိ”စသည်ကိုသာ ယူရမည် မဟုတ်သေး။ကံ စိတ္တံ ဒိဝသံ တိဋ္ဌတိ စသည်ကိုလည်း ယူရမည်ဟု အနဋီကာဖွင့်သည်။

မုဟုတ္တံ မုဟုတ္တန္တိ ပဉှော၊ ဟူသော ပြဿနာကို။ သကဝါဒိနာ၊ သကဝါဒီ သည်။ ပုစ္ဆိတော ဝိယ၊ မေးအပ်သကဲ့သို့။ (သင်္ဂဟကာရေန) ဝုတ္တော၊ ဆိုအပ်ပြီ။ ပန၊ ထိုသို့ သကဝါဒီက မေးအပ်သကဲ့သို့ ဆိုအပ်ပါသော်လည်း။ ပရဝါဒိနာ၊ ပရဝါဒီသည်။ ပုစ္ဆိတော၊ မေးအပ်ပြီ။ ဣတိ၊ သို့။ ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ ၏။

စိတ္တဋ္ဌိတိကထာဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။

၃၃၉။ အနုပုဗ္ဗာဘိသမယကထာယံ၊ ၌။ အထဝါတိအာဒိနာ၊ အစရှိသော ပါဌ်ဖြင့်။ ဣဒံ၊ ဤအနက်သဘောကို။ (သင်္ဂဟကာရော) ဒဿေတိ၊ ပြ၏။ (ကိံ၊ ကို။ ဒဿေတိ၊ နည်း။) စတုန္နံ၊ ၄-ပါးကုန်သော။ ဉာဏာနံ၊ ဒုက္ခဒဿန စသော ဉာဏ်တို့၏။ ဧကမဂ္ဂဘာဝတော၊ တစ်ပါးတည်းသော မဂ်၏အဖြစ်ကြောင့်။ ဧကမဂ္ဂသာ၊ တစ်ပါးတည်းသော မဂ်၏။ ဗဟုဘာဝါပတ္တိ၊ များသည်၏အဖြစ်သို့ ရောက်ခြင်းသည်။ န ဟောတိ၊ မဖြစ်။ စ၊ ဆက်။ အနုပုဗ္ဗေန၊ ဒုက္ခကိုမြင်ခြင်းစသော အစဉ်အားဖြင့်။ ၁။ မုဟုတ္တံ ။ ပေ။ ပုစ္ဆိတော ဝိယ။ ။အဋ္ဌကထာစာအုပ်၌ ယခုရှိသော ပါဌ်အတိုင်းဆိုလျှင် သကဝါဒီက မေးအပ်သကဲ့သို့ ဆိုထားရာရောက်၏။ [ထိုသို့ ဆိုထားပုံကို အဋ္ဌကထာအဓိပ္ပါယ်၌ ပြခဲ့ပြီ။] အနုဋီကာ။ ။အဋီကာ၌ကား ယခုရှိသော အဋ္ဌကထာပါဌ်အတိုင်း မဟုတ်ပဲ “မုဟုတ္တံ မုဟုတ္တံ ဥဂ္ဂဇ္ဇတီတိ ပဉှော ပရဝါဒိဿ (ပရဝါဒီ၏ ပြဿနာတည်း)။ ဥပ္ပါဒဝယဓမ္မိနောတိ အာဒိသုတ္တတ္ထဝသေန ပဋိညာ သကဝါဒိဿာတိ ဟိဝုတ္တံ”ဟု အဋ္ဌကထာပါဌ်တစ်မျိုးကို သာဓကပြုထားသည်။ ထိုအနုဋီကာပါဌ်အတိုင်း အဋ္ဌကထာ၌ ရှိလျှင် အဓိပ္ပါယ် မှန်သောကြောင့် ပရဝါဒီ၏ ပုစ္ဆာဖြစ်ကြောင်းလည်း ထင်ရှားပြီ။ ဋီကာဆရာတွေ့အပ်သောပါဌ် ,အနူဋီကာဆရာ တွေ့ရသောပါဌ်တို့ အချင်းချင်းမတူဟု မှတ်ပါ။ ၂။ အထဝါတိ အာဒိနာ။ ။အဋ္ဌကထာ၌ “အထဝါ”ဟု စချီသော ဝါကျမရှိ။ “တာနိ ဝါ စတ္တာရိပိ။ပေ။ပဋိဇာနာတိ”ဟူသောစကားကို ရည်ရွယ်၍ အထဝါ စသည်ကို ဆို၏-ဟု အနုဋီကာဆိုသည်။[ဤ စကားအရ ဝါနှင့် အထဝါသည် အနက်တူဟု သိရ၏။] ၃။ ဧကမဂ္ဂဘာဝတော။ ။သစ္စာ ၄-ပါးကို သောတာပတ္တိမဂ် စသော မဂ်တစ်ပါးတည်းက(ပရဝါဒီအလိုအားဖြင့်) ၄-ကြိမ် မြင်ရသောကြောင့် ဒုက္ခသစ္စာကို မြင်သော သောတာပတ္တိမဂ်, သမုဒယကို ။ ပေ ။ နိရောဓကို ။ ပေ ။ မဂ္ဂသစ္စာကို မြင်ရသော သောတာပတ္တိမဂ်အားဖြင့် သောတာပတ္တိမဂ်တွေ များနေဖွယ်မရှိပါလော-ဟု မေးဖွယ်ရှိသောကြောင့် “စတုန္နံဉာဏာနံ ဧကမဂ္ဂဘာဝတော”ဟု မိန့်သည်။ ဉာဏ် ၄-ပါး ပြားသော်လည်း ဉာဏ်၄-ပါးလုံး သောတာပတ္တိမဂ်ချည်း ဖြစ်သောကြောင့် မဂ်မများပါ- ဟူလို။ သောတာပတ္တိမဂ္ဂံ၊ ကို။ သာဝေတိ၊ ဖြစ်စေ၏။ ဣတိ၊ ဤအနက်သည်။ ဥပပန္နံ၊ သင့်လျော်၏။ ဣတိ၊ ဤသို့နှလုံးသွင်း၍။ ပဋိဇာနာတိ၊ အာမန္တာဟုဝန်ခံ၏။ (ဣတိ၊ ဤအနက်သဘောကို။ သင်္ဂဟကာရော၊ ဒဿေတိ၊ ပြ၏။)

၃၃၄။ တဒါတိ၊ ကား။ ဒဿေနေ၊ မဂ္ဂသစ္စာကိုမြင်ခြင်းသည်။ ပရိနိဋ္ဌိတေ၊ ပြီးဆုံးလာသော်။ (ဖလေ ဌိတောတိ သင်္ချံ ဂစ္ဆတိ-၌စပ်။)

၃၄၅။ အဋ္ဌဟိ ဉာဏေဟီတိ ဧတ္ထ၊ ဟူသော ဤပါဌ်၌။ ပဋိသမ္ဘိဒါဉာဏေဟိ၊ ပဋိသမ္ဘိဒါဉာဏ်တို့နှင့်။ သဟ၊ တကွ။ အဋ္ဌသု၊ ၈ပါးသောဉာဏ်တို့ကို။ ဂဟိတေသု၊ ယူအပ်ကုန်လသော်။ နိရုတ္တိပဋိဘာန ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ၊ နိရုတ္တိ ပဋိသမ္ဘိဒါဉာဏ်, ပဋိဘာန ပဋိသမ္ဘိဒါဉာဏ်တို့ဖြင့်။ သောတာပတ္တိဖလသစ္ဆိကိရိယာ၊ သောတာပတ္တိဖိုလ်ကို မျက်မှောက်ပြုခြင်းသည်။ ကထံဟောတိ၊ အဘယ်မှာဖြစ်နိုင်ပါအံ့နည်း။ ဣတိ၊ ထိုကြောင့်။ ဝိစာရေတဗ္ဗံ၊ စိစစ်ထိုက်၏။

အနုပုဗ္ဗာဘိသမယကထာဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။

၃၄၇။ ဝေါဟာရကထာယံ၊ ၌။ ဥဒါဟု သောတာဒီနိပီတိ(ဧတ္ထ)၊ ဟူသောဤပါဌ်၌။ (အတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော- ၌စပ်။) ဧကန္တလောကိယေသု၊ ဧကန္တလောကိယတရားဖြစ်ကုန်သော။ ဝိသယဝိသယီသု၊ အာရုံဖြစ်သောဧကန္တလောကိယ တရားဖြစ်ကုန်သော။ ဝိဘယဝိသယီသု၊ အာရုံဖြစ်သော ရူပသဒ္ဒ စသော ဝိသယ, ဝိသယရှိသော သောတာပသာဒစသော ဝိသယီတို့တွင်။ ၁။ ပဋိသမ္ဘိဒါဉာဏေဟိ ။ ။ ပေ ။ ဝိစာရတဗ္ဗံ။ ။ဓမ္မ-အတ္ထ ပဋိသမ္ဘိဒါ ၂-ပါးသည်အကြောင်းအကျိုးကို အာရုံပြုသောကြောင့် သောတာပတ္တိဖိုလ်ကို မျက်မှောက်ပြုဖို့ အကြောင်းဖြစ်လျှင် ဖြစ်နိုင်ရာသေး၏။ သဒ္ဒါကို အာရုံပြုသော နိရုတ္တိပဋိသမ္ဘိဒါ, ဓမ္မ အတ္ထနိရုတ္တိကို အာရုံပြုသော ပဋိဘာနပဋိသမ္ဘိဒါတို့သည် သောတာပတ္တိဖိုလ်ကို မျက်မှောက်ပြုဖို့အကြောင်း မဖြစ်နိူင်။ ထို့ကြောင့် စိစစ်ထိုက်သည်-ဟု ဋီကာဆိုသည်။ အနုဋီကာ။ ။အနုဋီကာ၌ကား ပဋိသမ္ဘိဒါတို့သည် မဂ်ကိုရသည်နှင့်တပြိုင်နက် (ဖိုလ်)ကဲ့သို့ ရအပ်သော ဉာဏ်များ ဖြစ်သောကြောင့် ပဋိသမ္ဘီဒါ ၄-ပါးလုံးပင်ဖိုလ်၏ အကြောင်းဖြစ်ခြင်းကို စဉ်းစားထိုက်၏-ဟု ဆိုပြီးလျှင် “အဋ္ဌဟိ ဥာဏေဟိ” ဟူသော ပါဠိတော်အတွက် နိက္ခေပကဏ္ဍ၌လာသော "ဒုက္ခေ ဉာဏံ” စသော ဉာဏ် ၄-ပါးနှင့် “ပုဗ္ဗန္တေ ဥာဏံ”စသော ဉာဏ် ၄-ပါးကို သရုပ်ထုတ်ပြသည်။ ၂။ ကေန္တ ။ ပေ ။ ဝိသယီသု။ ။ရူပါရုံ သဒ္ဒါရုံစသော အာရုံကို "ဝိသယ"ဟု၎င်း,စက္ခုသောတ စသော ပသာဒကို (အာရုံရှိသော) “ဝိသယီ” ဟု၎င်း ခေါ်၏။ထို ၂-မျိုးလုံးပင် လောကီရူပက္ခန္ဓာချည်း ဖြစ်သောကြောင့် “ဧကန္တလောကိယေသု” ဟု ဆိုသည်။ ထိုတွင် ဗုဒ္ဓ၏ဝေါဟာရ(ဟောပြောအပ်သော)သဒ္ဒါရုံကို လောကုတ္တရာ ဟု ပရဝါဒီ ယူ၏။ ဝိသယီ ဖြစ်သော သောတ စသည်ကိုကား လောကုတ္တရာဟုမယူလို။ ဝိသယဿေဝ၊ ဝိသယဖြစ်သော သဒ္ဒါယတန၏သာ။ လောကုတ္တရဘာဝေါ၊ လောကုတ္တရာ၏အဖြစ်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဝိသယီနံ၊ စက္ခု, သောတ စသော ဝိသယီတို့၏။ (လောကုတ္တရဘာဝေါ၊ လောကုတ္တရာတို့၏ အဖြစ်သည်။) န ဟောတိ၊ ဣတိ၊ ဤသို့။ ဧတ္ထ၊ ဤ ဝိသယ သဒ္ဒါယတန၏သာ လောကုတ္တရာ၏အဖြစ်, ဝိသယီတို့၏ လောကုတ္တရာ၏ မဖြစ်ခြင်း၌။ ကာရဏံ၊ အကြောင်းသည်။ နတ္ထိ၊ မရှိ။

စ၊ ဆက်။ ဝိသယီနံ၊ စက္ခု သောတ စသော ဝိသယီတို့၏။ လောကုတ္တရဘာဝေါ၊ လောကုတ္တရာတို့၏ အဖြစ်သည်။ အသိဒ္ဓေါယထာ၊ မပြီးစီးသကဲ့သို့။ တထာ၊ တူ။ ဝိသယဿ၊ ဝိသယဖြစ်သော။ သဒ္ဒါယတနဿ၊ ၏။ (လောကုတ္တရဘာဝေါ၊ လောကုတ္တရာ၏ အဖြစ်သည်။ အသိဒ္ဓေါ၊ မပြီးစီး။)

တတ္ထ၊ ထို စက္ခုသောတ စသောဝိသယီ,သဒ္ဒါယတနဟူသောဝိသယတို့တွင်။ အသိဒ္ဓလောကုတ္တရဘာဝဿ၊ မပြီးစီးသော လောကုတ္တရာအဖြစ်ရှိသော။ ဝါ၊ လောကုတ္တရာအဖြစ်မပြီးစီးသော။ ၂။ ယထာစ။ ဧပ ။ သဒ္ဒါယတနဿ၊ ထိုသို့ အကြောင်းမရှိလျှင် အဘယ်သို့ ဖြစ်သင့်သနည်းဟု မေးဖွယ်ရှိသောကြောင့် “ယထာစ” စသည်ကိုမိန့်။ ဝိသယီ ဖြစ်သော စက္ခုသောတ စသည်တို့၏ လောကုတ္တရာ၏ အဖြစ်သည် မပြီးစီး သကဲ့သို့ ထို့အတူ ဝိသယ ဖြစ်သော သဒ္ဒါယတန၏လည်း လောကုတ္တရာ အဖြစ်သည် မပြီးစီး ဟူသော အဓိပ္ပါယ်ဖြစ်၏။ တဿ၊ ထိုသဒ္ဒါယတန၏။ လောကုတ္တရတာ၊ လောကုတ္တရာ၏ အဖြစ်သည်။ အာပန္နာ ယထာ၊ (သင်၏ အလိုအားဖြင့်) ရောက်နေသကဲ့သို့။ ဧဝံ၊ တူ။ (အသိဒ္ဓလောကုတ္တရဘာဝါနံ၊ ကုန်သော။ ဝါ၊ ကုန်သော။) သောတာဒီနံ၊ သောတ အစရှိသည်တို့၏။ (လောကုတ္တရတာ၊ လောကုတ္တရတို့၏ အဖြစ်သည်။) အာပန္နာ၊ ဖြစ်နေ၏။ ဝါ၊ ရောက်နေ၏။ ဣတိ၊ ဤသို့။ [ကိံတေဟု ရှိပါစေ။] ကိံ၊ အသို့နည်း။ တေ၊ သင်၏အလိုအားဖြင့်။ တာနိပိ၊ ထို သောတအစရှိသည်တို့သည်လည်း။ လောကုတ္တရာနိ၊ လောကုတ္တရာတို့လော။ ဣတိ အတ္ထော၊ ဤအနက်ကို။ ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊

လောကုတ္တရေ၊ လောကုတ္တရာ သောတ၌။ ယဒိ ပဋိဟညေယျ၊ အကယ်၍ထိခိုက်အံ့။ (ဧဝံ သတိ၊) လောကုတ္တရော၊ လောကုတ္တရ ဝေါဟာရသည်။ သိယာ၊ ဖြစ်ရာ၏။ ဝါ၊ ဖြစ်စရာရှိ၏။ ဣဝါ အတ္ထော၊ ကို။ န ဂဟေတဗ္ဗော၊ မယူထိုက်။ (ကသ္မာ ဣတိ အတ္ထော၊ ကို။ န ဂဟေတဗ္ဗော၊ နည်း။)

ဟိ (ယသ္မာ)၊ ကြောင့်။ လောကုတ္တရေ၊ လောကုတ္တရာ သောတ၌။ ပဋိဟညတိ၊ ထိခိုက်၏။ ဣတိ၊ သို့။ ပရိကပ္ပိတေပိ၊ ကြံဆအပ်ပါသော်လည်း။ သဒ္ဒသာ၊ သဒ္ဒါယတန၏။ လောကုတ္တရ ဘာဝေါ၊ လောကုတ္တရာ၏ အဖြစ်သည်။ န အတ္ထိ၊ မရှိ။ ဣတိ၊ ထို့ကြောင့်။ ဣတိ အတ္ထော၊ ကို။ န ဂဟေတဗ္ဗော၊ ထိုက်။ ဣတိ၊ ဤကား။ အဓိပ္ပါယော၊ အဋ္ဌကထာဆရာ၏ အလိုတည်း။

လောကိယေန ဉာဏေနာတိ၊ ဟူ၍။ (သင်္ဂဟကာရေန) ဥဒ္ဓဋံ၊ ထုတ်ဆောင်အပ်ပြီ။ ပန၊ ထိုသို့ ဉာဏေနဟုထုတ်ဆောင်အပ်ပါသော်လည်း။ ဝိညာဏေနာတိ၊ ဟူ၍။ ပါဠိ၊ ပါဠိသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ စ၊ ဆက်။ တံ ဝိညာဏံ၊ ထိုဝိညာဉ်ကို။ သောတသမ္ဗန္ဓေန၊ သောတပသာဒနှင့် စပ်ခြင်းကြောင့်။ သောတဝိညာဏန္တိ၊ သောတဝိညဉ်ဟူ၍။ ဝိညာယတိ၊ သိအပ်၏။ [ရှေးစာအုပ်တို့၌ “လောကိယေန ဉာဏေန”ဟု ရှိသော်လည်း နောက်ပြင် စာအုပ်တို့၌ “လောကိယေန ဝိညာဏေန”ဟု ရှိနေပြီ။]

အနေကန္တတာတိ၊ ဟူသောပါဌ်၏။ (အဓိပ္ပါယော-၌ စပ်။) လောကိယေန၊ လောကီဖြစ်သော။ ယဒိ ။ပေ။ န ဂဟေတဗ္ဗော။ ။ဤ ဝါကျကို အဋ္ဌကထာအတိုင်း ပြ၍ ထိုသို့မယူရခြင်း၏ အကြောင်းမပါသောကြောင့် "န ဟိ ။ ပေ ။ အဓိပ္ပါယော" ဟု အကြောင်းပြ ဝါကျထည့်သည်။ (တနည်း) န ဟိ စသော ဝါကျကို ဒဠှီဝါကျဟုလည်း ယူနိုင်၏။ ထို့ကြောင့် အနုဋီကာ၌ “ပရိကပ္ပဝစနံ စ အယာထာဝန္တိ (ကြံစည်၍ ပြောအပ်သော စကားဟူသည်လည်းတကယ် ထင်ရှားရှိနေသော အရာမဟုတ်။ ထို့ကြောင့်) အာဟိ-န ဟိ ။ ပေ ။ အတ္ထီတိ” ဟု မိန့်သည်။ ၂။ အနေကန္တတာ ။“လောကိယေန ဉာဏေန ဇာနိတဗ္ဗတော” ဟူသော အကြောင်းပြစကားသည် လောကိယ မည်ခြင်း၏ ဧကန်မဟုတ်။ (ကသ္မာ) လောကုတ္တရာ မဂ်ဖိုလ် နိဗ္ဗာန် ကိုလည်း ပစ္စဝေက္ခဉာဏ်ဖြင့် သိထိုက်သည့်အတွက် ထိုအကြောင်းပြ စကား၏ လောကုတ္တရာနှင့်လည်း ဆက်ဆံနေသောကြောင့်တည်း။ ယေန၊ လောကီ ဖြစ်သော။ ဉာဏေန၊ ဉာဏ်ဖြင့်။ [ဝိညာဏေန၊ ဝိညာဉ်ဖြင့်။] ဇာနိတဗ္ဗတော၊ သိထိုက်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ လောကိယော၊ လောကိယ မည်၏။ ဣတိ၊ ဤသို့။ ဧတဿ ဟေတုဿ၊ ဤ ဟိတ်၏။ လောကိယေ၊ လောကီ၌၎င်း။ လောကုတ္တရေ စ၊ လောကုတ္တရာ၌၎င်း။ သမ္ဘဝတော၊ ဖြစ်သင့်ခြင်းကြောင့်။ အနေကန္တ ဘာဝေါ၊ အနေကန်၏အဖြစ်သည်။ သိယာ၊ ဖြစ်ရာ၏။ ဣတိ၊ ဤကား။ အဓိပ္ပါယော၊ အဋ္ဌကထာဆရာ၏ အလိုတည်း။

ဝေါဟာရကထာဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။

၃၅၃။ ဒွေ ဒုက္ခသစ္စာနိ န ဣစ္ဆတီတိ ဧတ္ထ၊ ဟူသော ဤ ဝါကျ၌။ ဒိန္နံ၊ ၂ပါးကုန်သော။ ယေသံ၊ အကြင်ဒုက္ခသစ္စာတို့၏။ ဒွီဟိ၊ ၂-ပါးကုန်သော။ နိရောဓေဟိ၊ အပ္ပဋိသင်္ခါနိရောဓ, ပဋိသင်္ခါနိရောဓတို့သည်။ ဘဝိတဗ္ဗံ၊ ဖြစ်ထိုက်၏။ ဒွေ၊ ကုန်သော။ တာနိ ဒုက္ခသစ္စာနိ၊ တို့ကို။ (ပရဝါဒီ၊ သည်။) န ဣစ္ဆတိ၊ အလိုမရှိ။ ဣတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ၊

ယေ ပဋိသင်္ခါယ လောကုတ္တရေန ဉာဏေန အနိရုဒ္ဓါတိအာဒိနာ၊ အစရှိသောပါဌ်ဖြင့်။ ပဋိသင်္ခါယ၊ အသင့်အားဖြင့် ရှုတတ်သော ဉာဏ်အထူးနှင့်။ ဝိနာ၊ ကင်း၍။ နိရုဒ္ဓါ၊ ချုပ်ပြီးကုန်သော။ အသမုဒါစရဏသင်္ခါရာ၊ မဖြစ်သော သင်္ခါရတို့သည်။ အပ္ပဋိသင်္ခါနိရုဒ္ဓါ၊ မည်၏။ ဣတိ၊ ဤအနက်ကို။ ဒဿေတိ၊ ပြ၏။ ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ၊ ဖြစ်ပြီး၍။ ဘင်္ဂါ၊ ပျက်စီးသောသင်္ခါရတို့သည်။ (အပ္ပဋိသင်္ခါနိရုဒ္ဓါ၊ မည်၏။) ဣတိ၊ ဤ အနက်ကို။ န ဒဿေတိ၊ ပြသည်မဟုတ်။

တေန၊ ထိုသို့ ပဋိသင်္ခါ နိရောဓ, ခဏိကနိရောဓကို ဤအရာ၌ အလိုမရှိအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ မှတ်ချက်။ ။"လောကိယေန ။ ပေ ။ ဇာနိတဗ္ဗတော"သည် အဋ္ဌကထာ၌ တိုက်ရိုက် ရှိသော စကားမဟုတ်။ ပါဠိတော်၌ “ဟဉ္စိ ။ ပေ ။ လောကိယေန ဉာဏေန(ဝိညာဏေန) ပဋိဝိဇာနန္တိ”ကိုပင် “နော စ ဝတ ရေ ဝတ္တဗ္ဗေ”ဟု အပြစ်တင်ခြင်း ၏အကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် "ဇာနိတဗ္ဗတော”ဟု ဟိတ်အဖြစ်ဖြင့်ပြဟန်တူသည်။ ၁။ န ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ ဘင်္ဂါ။ ။ “အသမုဒါစရဏ” ဟူသည် သုဒ္ဓ ပကတိက၏ အဖြစ် စသော အကြောင်းကြောင့် ဖြစ်ကိုမဖြစ်သော သင်္ခါရ(ကိလေသာ စသည်) တို့တည်း [ အနုပ္ပါဒေါပိ ဟိ နိရောဓောတိ ဝုစ္စတိ- မဖြစ်ခြင်းကိုလည်း ချုပ်ခြင်းဟု ခေါ်ရိုးရှိ၏။ ဥပမာ- အဝိဇ္ဇာယတွေဝ အသေသဝိရာဂနိရောဓာ သင်္ခါရနိရောဓော စသည်၌ မဖြစ်ခြင်းကို “နိရောဓ”ဟု ဟောတော်မူသကဲ့သို့တည်း။ ထို့ကြောင့် အသမုဒါစရဏ နိရုဒ္ဓ၏ ပြောင်းပြန်အနက်ကို ပြလို၍“န ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ ဘင်္ဂါ”ဟု မိန့်သည်။ ဘင်ခဏ၌ ချုပ်ခြင်းသည် ဖြစ်ပြီးမှ ချုပ်ခြင်း ဖြစ်သကဲ့သို့ ဖြစ်ပြီးမှ ချုပ်ခြင်းကို “အပ္ပဋိသင်္ခါနိရောဓ”ဟု မဆိုလိုပါ-ဟူလို။ [တေနာတိ ပဋိသင်္ခါယ နိရောဓဿ ခဏိကနိရောဓဿ စ ဣဓ နာဓိပ္ပေတတ္တာအနု။ ] အပ္ပဋိသင်္ခါနိရောဓော စ၊ အပ္ပဋိသင်္ခါနိရောဓ ဟူသည်လည်း။ အသမုဒါစရဏနိရောဓော၊ မဖြစ်ခြင်းဟူသော ချုပ်ခြင်းတည်း။ ဣတိ၊ ဤ အနက်သည်။ ဝါ၊ ကို။ ဒဿိတံ၊ ပြအပ်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။

နိရောဓကထာဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။

ဒုတိယဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။ **မှတ်ချက်**။ ။ရှေးနိဿယ၌ “ဘင်္ဂါ”နေရာဝယ် “ဘဂ္ဂါ”ဟု ရှိလျှင်ကောင်း၏ဟု ဆို၏၊သို့သော် ဘဂ္ဂါ၌ ဘန္ဇဓာတ်သည် ““ဘဂ္ဂရာဂေါ” စသည်၌ ကဲ့သို့ “ချိုးဖျက် အပ်"ဟု ကံအနက်ကို ဟော၏။ ဥပ္ပဇ္ဇိတွာနှင့်တွဲသော “ဘင်္ဂ”ကား အလိုလိုပျက်ခြင်းကို ဟော၏။ထို့ကြောင့် “ဘင်္ဂါ” ကိုပင် ပါဌ်မှန်ဟု ယူလိုပါသည်။