Issues
Select Version
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
Kathāvatthupakaraṇa-mūlaṭīkā
Kathāvatthupakaraṇa-mūlaṭīkā

4. Catutthavaggo

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

၃၈၇။ ဂိဟိသံယောဇနသမ္ပယုတ္ထတာယာတိ ဧတေန၊ ဟူသော ဤပါဌ်ဖြင့်။ (ဒဿေတိ-၌ စပ်။) ဂိဟိဆန္ဒရာဂသမ္ပယုတ္တတာယ ဧဝ၊ ကာမဂုဏ်ကိုခံစားသော လူအဖြစ်၌ ဆန္ဒရာဂနှင့် ယှဉ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်ပင်။ ဂိဟီတိ၊ လူ ဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ဆိုအပ်၏။ ဗျဉ္ဇနမတ္တေန၊ အသွင်အပြင်မျှကြောင့်။ (ဂိဟီတိ၊ လူဟူ၍။) န (ဂုစ္စတိ)၊ ဆိုအပ်သည် မဟုတ်။ ဣတိ၊ သို့။ ဣမံ အတ္ထံ၊ ဤအနက်အဓိပ္ပါယ်ကို။ (သင်္ဂဟကာရော)ဒဿေတိ၊ ပြ၏။
ဂိဟိဿ အရဟာတိကထာဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။
၃၈၈။ အယောနိသောတိ၊ ဟူသောပါဌ်၌။ ဩပပါတိကော၊ ဥပပတ် ပဋိသန္ဓေရှိသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ တတ္ထ၊ ထို သုဒ္ဓါဝါသဘုံ၌။ တဿာယေဝူပပတ္တိယာ၊ ထိုဥပပတ် ပဋိသန္ဓေဖြင့်ပင်။ ပရိနိဗ္ဗာယိ၊ ပရိနိဗ္ဗာန်ပြု၏။ ဣတိ၊ ဤသို့။ အတ္ထံ၊ အနက်ကို။ ဂဟေတွာ၊ ယူ၍။ ဣတိ၊ ဤကား။ အဓိပ္ပါယော၊ အဋ္ဌကထာဆရာ၏ အလိုတည်း။
ဥပပတ္တိကထာဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။
၃၉၃။ သမန္နာဂတကထာယံ၊ ၌။ ပတ္တိံ၊ ရောက်ခြင်း ရခြင်းကို။ သန္ဓာယ၊ ၍။ ပဋိဇာနန္တော၊ ဝန်ခံသော ပရဝါဒီသည်။ စတူဟိ၊ ကုန်သော။ ခန္ဓေဟိ၊ တို့နှင့်။ သမန္နာဂမံ ဝိယ၊ ပြည့်စုံခြင်းကိုကဲ့သို့။ (စတူဟိ ဖလေဟိ၊ တို့နှင့်။) သမန္နာဂတံ၊ ပြည့်စုံခြင်းကို။ န ဝဒတိ၊ မဆို။ ဣတိ၊ ထို့ကြောင့်။ တဿ၊ ထို ပရဝါဒီ၏ အပေါ်၌။ စတူဟိ၊ ကုန်သော။ ဖဿာဒီဟိ၊ ဖသာ အစရှိသည်တို့နှင့်။ [အာဒိဖြင့် ဝေဒနာ သညာ စသည်တို့ကို ယူ။] သမန္နာဂမပ္ပသင်္ဂေါ၊ ပြည့်စုံခြင်း၌လျဉ်းပါးဖွယ်သည်။ ယထာ၊ အကြင်အကြောင်းကြောင့်။ ဟောတိ၊ ၏။ တံ၊ ထိုအကြောင်းကို။ ဝတ္ထုဗ္ဗံ၊ ဆိုထိုက်၏။
သမန္နာဂတကထာဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။
၃၉၇။ ဣမိနာဝ နယေနာတိ၊ ကား။ တတ္ထဒွေ သမန္နာဂမာတိ အာဒိ၊ အစရှိသော။ သဗ္ဗံ၊ အလုံးစုံသော စကားကို။ ယောဇေတဗ္ဗံ၊ ယှဉ်စေထိုက်၏။
ဝါ၊ သုံးစွဲထိုက်၏။ တတ္ထ၊ ထို တတ္ထဒွေဒ္ဓိ သမန္နာဂမာ အစရှိသော စကားရပ်၌။ ရူပါဝစရာဒီသု၊ ရူပါဝစရ အစရှိသော ဘုံတို့တွင်။ အညတရဘူမိံ၊ အမှတ်မထား တပါးပါးသော ဘုံသို့။ (ဘုံ-ဟူသော ဈာန်သို့ ဟူလို။) ပဌမဇ္ဈာနာဒိဝသေန၊ ပဌမဈာန် အစရှိသော တရားတို့၏ အစွမ်းဖြင့်။ ပါပုဏန္တဿ၊ ရောက်သောပုဂ္ဂိုလ်၏။ ပဌမဇ္ဈာနာဒီနံ၊ ပဌမဈာန်အစရှိသော တရားတို့ကို။ ပဋိလာဘော၊ ရခြင်းသည်။
ပတ္တိ ဓမ္မော နာမ၊ ရခြင်းသဘော မည်၏။ ဝါ၊ ရောက်ခြင်းသဘောမည်၏။ ပဌမဇ္ဈာနာဒီသု၊ ပဌမဈာန် အစရှိသော တရားတို့သည်။ နိရုဒ္ဓေသုပိ၊ ချုပ်ပါကုန်သော်လည်း။ အနိရုဇ္ဈနတော၊ ရခြင်း၏မချုပ်ခြင်းကြောင့်။ စိတ္တဝိပ္ပယုတ္တော၊ စိတ်နှင့်မယှဉ်သော။ သင်္ခါရော၊ သင်္ခါရတစ်မျိုးတည်း။ ယေန၊ ယင်းသို့ မချုပ်ခြင်းကြောင့်။ [ရှေးနိဿယ၌ “အကြင် သင်္ခါရဖြင့်”ဟု ပေးလေ၏။] သုပန္တော၊ အိပ်နေသူကို၎င်း။ သဇ္ဈာယာဒိပသုတော စ၊ စာအံခြင်း အစရှိသည်၌ အားထုတ်နေသူကို၎င်း။ တေဟိ၊ ထို ပဌမဈာန် အစရှိသည်တို့နှင့်။ သမန္နာဂတောတိ၊ ပြည့်စုံသူဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ဆိုအပ်၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဝဒန္တိ၊ ကုန်၏။
ဥပေက္ခာသမန္နာဂတကထာဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။
၃၉၈။ တသ္မာတိ၊ ကား။ ယထာဝုတ္တဿ၊ အကြင် အကြင် ဆိုအပ်ပြီးသော။ ဉာဏဒွယဿ၊ လေးပါးသော မဂ်ဉာဏ်, သဗ္ဗညုတဉာဏ် ဟူသောဉာဏ် ၂-ပါးအပေါင်း၏။ ဗောဓိဘာဝတော၊ ဗောဓိ မည်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ **၁။ယထာ ။ပေ ။ တံ ဝတ္တဗ္ဗံ**။ ။ဤစကားဖြင့် စတုဖဿတို့နှင့် ပြည့်စုံမှုစသည်ကို ပါဠိတော်၌ သကဝါဒီက စောဒနာထား၏။ “ထို စောဒနာမှုကို မပြုထိုက်”ဟု ဋီကာဆရာ ဆိုလိုသည်။ ထို့ကြောင့် အနုဋီကာ၌ ဋီကာဆရာ၏ စကားကို ပယ်သောအားဖြင့် “ပတ္တိံတိ အဓိဂမော (ရခြင်း)။ အဓိဂမော နာမ သမန္နာဂမော ဟောတီတိ၊ ရခြင်းဆိုတာ ပြည့်စုံခြင်း ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ပါဠိယံ စတူဟိ ဖဿာဒီဟိ သမန္နာဂမော စောဒိတောတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ”ဟု ဆိုသည်။
တံ၊ ထိုဉာဏ်၂-ပါးအပေါင်းကို။ အဂ္ဂဟေတွာ၊ မယူမူ၍။ ပတ္တိဓမ္မဝသေန၊ ရောက်ခြင်းသဘော၏အဖြစ်ဖြင့်။ ဝါ၊ စိတ္တဝိပ္ပယုတ္တသင်္ခါရဖြစ်သော ရခြင်းသဘော၏ အဖြစ်ဖြင့်။ နတ္ထိတာယ၊ မရှိသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ ဗောဓိယာ၊ ဗောဓိနှင့်။ သမန္နာဂတော၊ ပြည့်စုံသောပုဂ္ဂိုလ်သည်။ ဗုဒ္ဓေါ၊ ဗုဒ္ဓမည်၏။ ဣတိ၊ ဤသို့။ ယေသံ၊ အကြင်ပရဝါဒီတို့၏။ လဒ္ဓိ၊ အယူသည်။ (အတ္ထိ)တေ၊ ထိုပရဝါဒီတို့ကို။ သန္ဓာယ၊ ၍။ ပုစ္ဆာ စ၊ မေးခြင်းသည်၎င်း။ အနုယောဂေါ စ၊ စိစစ်ခြင်းသည်၎င်း။ သကဝါဒိဿ၊ သကဝါဒီ၏မေးခြင်း, စိစစ်ခြင်းတည်း။ ဣတိ၊ ဤသို့။ ယောဇနာ၊ အနက်ကိုယှဉ်စေခြင်းကို။ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ မှတ်ထိုက်၏။
ဗောဓိယာ ဗုဒ္ဓေါတိကထာဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။
၄၀၂။ ဗောဓိသတ္တမေဝ သန္ဓာယ ဝုတ္တန္တိ၊ ကား။ လက္ခဏသမန္နာဂတေသု၊ ၃၂ပါးသော ယောကျ်ားမြတ်တို့၏လက္ခဏာတို့နှင့်ပြည့်စုံသောပုဂ္ဂိုလ်တို့နှင့်။ အဗောဓိသတ္တေ၊ ဘုရားအလောင်းမဟုတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို။ ဆဍ္ဍေတွာ၊ စွန့်၍။ ဗောဓိသတ္တမေဝ၊ ကိုသာ။ ဂဟေတွာ၊ ၍။ ဣဒံသုတ္တံ၊ ဤဒွတ္တိံသိမာနိ အစရှိသောသုတ်ကို။ ၁။ အဂ္ဂဟေတွာ။ပေ။ နတ္ထိတာယ။ ။"အဂ္ဂဟေတွာ"အရ "မယူ"ဟူသည် "သကဝါဒီ၏မယူခြင်းတည်း။ ထိုသို့မယူလျှင်"ပတ္တိဓမ္မ" ဟုခေါ်အပ်သောမဂ်ဉာဏ် ၄ပါးနှင့် သဗ္ဗညုတဉာဏ်ကိုရခြင်းတို့တွင် မဂ်ဉာဏ်ကိုရခြင်းသည် ဘုရားရှင်၏ သန္တာန်၌ ထိုအချိန်မှ မရှိတော့ရကား "အဂ္ဂဟေတွာ"နှင့်တွဲဖို့ရန် "နတ္ထိတာယ"ပါဌ်သာ ပါဌ်မှန်တည်း။ စာစပ်ပုံ။ ။ "နတ္ထိတာယ"ကို "ဗောဓိယာ သမန္နာဂတော ဗုဒ္ဓေါတိ ယေသံလဒ္ဓိ"ဟူသော အနိယမဝါကျအတွင်း၌မစပ်ဘဲ" တေသန္ဓာယ ပုစ္ဆာအနုယောဂေါစ" ဟူသောနိယမဝါကျ၌စပ်ပါ။ ဆိုလိုရင်းကား- ထိုမဂ်ဉာဏ်နှင့် သဗ္ဗညုတဉာဏ်၂-ပါးစုံကို အဂ္ဂဟေတွာ(မယူလိုက်လျှင်) ပတ္တိဓမ္မ အဖြစ်ဖြင့် ဗောဓိတရားမရှိတော့သည့်အတွက် "ဗောဓိယာ သမန္နာဂတော ဗုဒ္ဓေါ"ဟူသော ပရဝါဒီ၏အယူမှားကို ဖယ်ရှားဖို့ရန် သကဝါဒီက "ဗောဓိယာ ဗုဒ္ဓေါ"ဟု ပုစ္ဆာလည်းထုတ်, ဗောဓိယာနိရုဒ္ဓါယ။ ပေ။ အဗုဒ္ဓေါ ဟောတိ" အနုယောဂလည်း လုပ်သည်-ဟူလို။ ဆက်ဦးအံ့။ ။ဗုဒ္ဓမည်၏ အကြောင်းသည် သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်သာဖြစ်၏။ မဂ်ဉာဏ် ၄ပါးကား သဗ္ဗညုတဉာဏ်၏အကြောင်းရင်း အခြေခံသာဖြစ်သည်။ဗုဒ္ဓအမည်ရခြင်း၏ လိုရင်းမဟုတ်။ ထို့ကြောင့် "တာယ ဗောဓိယာ ဒုက္ခံ ပရိဇာနာတိ" စသည်ဖြင့် သကဝါဒီက မေးသောအခါထို(ဗောဓိက မဂ်ဉာဏ်၏ ကိစ္စကို မပြုနိုင်သောကြောင့်)"နဟေဝံ ဝတ္တဗ္ဗေ"ဟု ပရဝါဒီပယ်သည်။
(ဘဂဝတာ) ဝုတ္တံ၊ ပြီ။ ဗောဓိသတ္တတော၊ မှ။ အညော၊ သော။ လက္ခဏသမန္နာဂတော၊ ၃၂-ပါးသော ယောက်ျားမြတ်တို့၏ လက္ခဏာတို့နှင့် ပြည့်စုံသောပုဂ္ဂိုလ်သည်။ န နတ္ထိ၊ မရှိမဟုတ် ရှိသည်သာ။ (“နတ္ထီတိ”ဟု ဣတိ သဒ္ဒါ ပါသည်ကား မကောင်း။ ရှေးနိဿယ၌လည်း မပါ။) သဗ္ဗေသံ၊ ကုန်သော။ လက္ခဏသမန္နာဂတာနံ၊ တို့၏။ ဗောဓိသတ္တတာအပိ၊ ဘုရားအလောင်း၏အဖြစ်သည်လည်း။ န (နတ္ထိ)၊ သည်သာ။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ အသာဓကံ၊ သာဓကမမြောက်။ ဣတိ (အယံ)၊ ဤဆိုအပ်ပြီးကား။ အဓိပ္ပါယော၊ အဋ္ဌကထာဆရာ၏ အလိုတည်း။
လက္ခဏကထာဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။
၄ဝ၃။ ဌပေတွာ ပါရမီပူရဏန္တိ၊ ဟူသောပါဌ်ဖြင့်။ ပါရမီပူရဏေနေဝ၊ ပါရမီတော်တို့၏ ပြည့်ခြင်းကြောင့်သာလျှင်။ တေ၊ ထိုဘုရားအလောင်းတော်တို့ကို။ ဗောဓိယာ နိယတာ နရာတိ၊ တို့ ဟူ၍။ ဝါ၊ ဗောဓိ၌မြဲသော သတ္တဝါတို့ဟူ၍။ ဝုစ္စန္တိ၊ ကုန်၏။ ဣတိ၊ ဤအနက်အဓိပ္ပါယ်ကို။ ဒသောတိ၊ ၏။
စ၊ ဆက်။ ကေဝလဉှိနန္တိအာဒိနာ၊ အစရှိသော ပါဌ်ဖြင့်။ နိယာမကဿ နာမ၊ ဘုရားအလောင်း၏အဖြစ်၌ မြဲစေတတ်သည်မည်သော။ ကဿစိ၊ တစုံတခုသောတရား၏။ ဥပ္ပန္နာတ္တာ၊ ဘုရားအလောင်း၏ သန္တာန်၌ ဖြစ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ နဗျာကရောန္တိ၊ ဗျာဒိတ်စကားကို မိန့်တော်မူကုန်သည်မဟုတ်။ ဣတိ၊ ကို။ ဒသောတိ၊ ၏။ [ဗျာဒိတ်ပေးတော်မူချိန်၌ ဘုရားအလောင်းဖြစ်သူ၏ သန္တာန်မှာ ဘုရားဖြစ်ဖို့ရန် နိယာမက တရား တမျိုးမျိုး ဖြစ်ပြီးသည့်အတွက် ထို တရားကို ကြည့်တော်မူ၍ ဗျာဒိတ် ပေးတော် မူကြသည်မဟုတ်။ “ဧကန် ပါရမီဖြည့်၍ ဘုရားဖြစ်လိမ့်မည်”ဟု ဉာဏ်တော်ဖြင့် မြော်မြင်တော်မူသောကြောင့်သာ ဗျာဒိတ်ပေးတော်မူကြသည်ဟူလို။] ၁။ တသ္မာ အသာဓကံ။ ။တသ္မာဖြင့် ရှေ့ ၂-ဝါကျကို ပြန်၍ညွှန်းသည်။ ဆိုလိုရင်းကား ဘုရားအလောင်း မဟုတ်သော စကြာမင်းများလည်း ၃၂-ပါးသော ယောက်ျားမြတ်လက္ခဏာနှင့် မပြည့်စုံ မဟုတ်,ပြည့်စုံသည်သာ။ ထို လက္ခဏာများနှင့် ပြည့်စုံသူအားလုံးလည်း ဘုရားအလောင်းမဟုတ် ,တချို့သာ ဟုတ်၏။ ထို့ ကြောင့် “၃၂ -ပါးသော လက္ခဏာနှင့် ပြည့်စုံသော ပုဂ္ဂိုလ်သည် ဘုရားအလောင်းသာဖြစ်၏” ဟူသော ပရဝါဒီ၏ အယူကို “ဒွတ္တိံ သိမာနိ” စသော ပါဠိတော်က သာဓက အဖြစ်ဖြင့် မပြီးစေနိုင်ရကား ထိုပါဠိတော်ကို ဆောင်ပြအပ်သော်လည်း မဆောင်ပြခြင်းနှင့် သဘောတူပင် ဖြစ်သည်-ဟူလို။ တသ္မာတိ ယသ္မာ အဗောဓိသတ္တဿပိ စက္ကဝတ္တိနော လက္ခဏေဟိ သမန္နာဂမေ, ဗောဓိသတ္တဿပိ စရိမဘဝတော အညတ္ထ အသမန္နာဂမော ဟောတိ၊ တသ္မာ လက္ခဏ သမန္နာဂတော ဗောဓိသတ္တော ဝါတိ ဣမဿတ္ထဿ အသာဓကံတေနာဟ "အာဘတမ္ပိ အနာဘတသဒိသမေဝါ” တိ-အနူ။
နိယာမောက္ကန္တိကထာဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။
၄၁၃။ နိပ္ပရိယာယေနေဝါတိ၊ ဟူသောပါဌ်၌။ [ဝုတ္တံ ဟောတိ-၌စပ်။] အဝသိဋ္ဌဿ၊ ကြွင်းကျန်သော။ ပဟာတဗ္ဗသာ၊ ပယ်ထိုက်သော သံယောဇဉ်၏။ အဘာဝါ၊ မရှိခြင်းကြောင့်။ (အရဟတ္တံ၊ အရဟတ္တဖိုလ်သည်။) သဗ္ဗသံယောဇနပ္ပဟာနံ၊ အလုံးစုံသော သံယောဇဉ်တို့ကို ပယ်ကြောင်းတရားတည်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဣမံ ပရိယာယံ၊ ဤပရိယာယ်ကို။ အဂ္ဂဟေတွာ၊ မယူမူ၍။ အရဟတ္တမဂ္ဂေန၊ ဖြင့်။ ပဇဟနတော ဧဝ၊ ပယ်ခြင်းကြောင့် သာလျှင်။ (အရဟတ္တံ၊ သည်။ သဗ္ဗသံယောဇနပ္ပဟာနံ၊ တည်း။) ဣတိ၊ သို့။ ဂဏှာတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ ဤအနက်အဓိပ္ပါယ်သည်။ ဝါ၊ ကို။ ဝုတ္တံ၊ ဆိုအပ်သည်။ ဝါ၊ ဆိုလိုသည်။ ဟောတိ၊ ၏။
အပ္ပဟီနဿ အဘာဝါတိ (ဧတ္ထ)၊ ဟူသောပါဌ်၌။ အဝသိဋ္ဌဿ၊ သော။ ပဟာတဗ္ဗဿာ၊ ၏။ အဘာဝါ၊ ကြောင့်။ ပဋိဇာနာတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဝဒန္တိ၊ ပဒကာရဆရာတို့ ဆိုကြကုန်၏။ အနဝသေသပ္ပဟာနန္တိ ဧတ္ထာပိ၊ ဟူသော ဤပါဌ်၌လည်း။ တထာ၊ ထို့အတူတည်း။ (အဝသိဋ္ဌဿ ပဟာတဗ္ဗဿ အဘာဝါ ပင်တည်း။)
ဧဝံသတိ၊ ဤသို့ ဝန်ခံလေသော်။ [ဧဝံ သတီတိ ယဒိအနဝသေသတာမတ္တေနတထာပဋိဇာနာတိ၊ ပယ်ထိုက်သောသံယောဇဉ်၏ အကြွင်းမရှိသည်၏အဖြစ်မျှဖြင့် ဝန်ခံသည်ရှိသော်။ -အနု။] တေန၊ ထိုပရဝါဒီသည်။ အတ္တနော၊ ၏။ လဒ္ဓိံ၊ ကို။ ဆဍ္ဍေတွာ၊ စွန့်၍။ သကဝါဒိဿ၊ ၏။ လဒ္ဓိယာ၊ အယူအားဖြင့်။ ပဋိညာတံ၊ ဝန်ခံအပ်ပြီ။ ဣတိ၊ ဤအပြစ်သည်။ အာပဇ္ဇတိ၊ ဖြစ်၏။
သဗ္ဗသံယောဇပ္ပဟာနကထာဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။
စတုတ္ထဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။