Issues
Select Version
Therīgāthā-aṭṭhakathā
Therīgāthā-aṭṭhakathā

3. Aparā uttamātherīgāthāvaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

3. Aparā uttamātherīgāthāvaṇṇanā

Ye ime satta bojjhaṅgātiādikā aparāya uttamāya theriyā gāthā .
Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinantī vipassissa bhagavato kāle bandhumatīnagare kuladāsī hutvā nibbatti .
Sā ekadivasaṃ satthu sāvakaṃ ekaṃ khīṇāsavattheraṃ piṇḍāya carantaṃ disvā pasannamānasā tīṇi modakāni adāsi .
SāM0.52 tena puññakammena devamanussesuP0.50 saṃsarantī imasmiṃ buddhuppāde kosalajanapade aññatarasmiṃ brāhmaṇamahāsālakule nibbattitvā viññutaṃ pattā janapadacārikaṃ carantassa satthu santike dhammaṃ sutvā paṭiladdhasaddhā pabbajitvā nacirasseva saha paṭisambhidāhi arahattaṃ pāpuṇi .
Tena vuttaṃ apadāne ( apa . therī 2.2.30-36)–
‘‘ Nagare bandhumatiyā , kumbhadāsī ahosahaṃ ;
Mama bhāgaṃ gahetvāna , gacchaṃ udakahārikā .
‘‘ Panthamhi samaṇaṃ disvā , santacittaṃ samāhitaṃ ;
Pasannacittā sumanā , modake tīṇidāsahaṃ .
‘‘ Tena kammena sukatena , cetanāpaṇidhīhi ca ;
Ekanavutikappāni , vinipātaṃ na gacchahaṃ .
‘‘ SampattiV0.55 taṃ karitvāna , sabbaṃ anubhaviṃ ahaṃ ;
Modake tīṇi datvāna , pattāhaṃ acalaṃ padaṃ .
‘‘ Kilesā jhāpitā mayhaṃ … pe … kataṃ buddhassa sāsanan ’’ ti .
Arahattaṃ pana patvā attano paṭipattiṃ paccavekkhitvā udānavasena –
45.
‘‘ Ye ime satta bojjhaṅgā , maggā nibbānapattiyā ;
Bhāvitā te mayā sabbe , yathā buddhena desitā .
46.
‘‘ Suññatassānimittassa , lābhinīhaṃ yadicchakaṃ ;
Orasā dhītā buddhassa , nibbānābhiratā sadā .
47.
‘‘ Sabbe kāmā samucchinnā , ye dibbā ye ca mānusā ;
Vikkhīṇo jātisaṃsāro , natthi dāni punabbhavo ’’ ti .
–
Imā gāthā abhāsi .
Tattha suññatassānimittassa , lābhinīhaṃ yadicchakan ti suññatasamāpattiyā ca animittasamāpattiyā ca ahaṃ yadicchakaṃ lābhinī , tattha yaṃ yaṃ samāpajjituṃ icchāmi yattha yattha yadā yadā , taṃ taṃ tattha tattha tadā tadā samāpajjitvāM0.53 viharāmīti attho .
Yadipi hi suññatāppaṇihitādināmakassa yassa kassacipi maggassa suññatādibhedaṃ tividhampi phalaṃP0.51 sambhavati .
Ayaṃ pana therī suññatānimittasamāpattiyova samāpajjati .
Tena vuttaṃ –
‘‘ suññatassānimittassa , lābhinīhaṃ yadicchakan ’’ ti .
Yebhuyyavasena vā etaṃ vuttaṃ .
Nidassanamattametanti apare .
Ye dibbā ye ca mānusāti ye devalokapariyāpannā ye ca manussalokapariyāpannā vatthukāmā , te sabbepi tappaṭibaddhachandarāgappahānena mayā sammadeva ucchinnā , aparibhogārahā katāV0.56 .
Vuttañhi –
‘‘ abhabbo , āvuso , khīṇāsavo bhikkhu kāme paribhuñjituṃ .
Seyyathāpi pubbe agāriyabhūto ’’ ti .
Sesaṃ vuttanayameva .
Aparā uttamātherīgāthāvaṇṇanā niṭṭhitā .