4. Aḍḍhakāsitherīgāthāvaṇṇanā

Author： _System_Pali_VRI_ @ Administrator

4. Aḍḍhakāsitherīgāthāvaṇṇanā

Yāva kāsijanapadotiādikā aḍḍhakāsiyā theriyā gāthā .

Ayaṃ kira kassapassa dasabalassa kāle kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patvā bhikkhunīnaṃ santikaṃ gantvā dhammaṃ sutvā paṭiladdhasaddhā pabbajitvā bhikkhunisīle ṭhitaṃ aññataraṃ paṭisambhidāppattaṃ khīṇāsavattheriṃ gaṇikāvādena akkositvā , tato cutā niraye paccitvā imasmiṃ buddhuppāde kāsikaraṭṭhe uḷāravibhave seṭṭhikule nibbattitvā vuddhippattā pubbe katassa vacīduccaritassa nissandena ṭhānato paribhaṭṭhā gaṇikā ahosi .

Nāmena aḍḍhakāsīM0.32 nāma .

Tassā pabbajjā ca dūtena upasampadā ca khandhake āgatāyeva .

Vuttañhetaṃ –

Tena kho pana samayena aḍḍhakāsī gaṇikā bhikkhunīsu pabbajitā hoti .

Sā ca sāvatthiṃ gantukāmā hoti ‘‘ bhagavato santike upasampajjissāmī ’’ ti .

Assosuṃ kho dhuttā –

‘‘ aḍḍhakāsī kira gaṇikāP0.31 sāvatthiṃ gantukāmā ’’ ti .

Te magge pariyuṭṭhiṃsu .

Assosi kho aḍḍhakāsī gaṇikā ‘‘ dhuttā kira magge pariyuṭṭhitā ’’ ti .

Bhagavato santike dūtaṃ pāhesi –

‘‘ ahañhi upasampajjitukāmā , kathaṃ nu kho mayā paṭipajjitabban ’’ ti ?

Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi –

‘‘ anujānāmi , bhikkhave , dūtenapi upasampādetun ’’ ti ( cūḷava .430).

Evaṃ laddhūpasampadā pana vipassanāya kammaṃ karontī na cirasseva saha paṭisambhidāhi arahattaṃ pāpuṇi .

Tena vuttaṃ apadāne ( apa . therī 2.4.168-183)–

‘‘ Imamhi bhaddake kappe , brahmabandhu mahāyaso ;

Kassapo nāma gottena , uppajji vadataṃ varo .

‘‘ TadāhaṃV0.33 pabbajitvāna , tassa buddhassa sāsane ;

Saṃvutā pātimokkhamhi , indriyesu ca pañcasu .

‘‘ Mattaññunī ca asane , yuttā jāgariyepi ca ;

Vasantī yuttayogāhaṃ , bhikkhuniṃ vigatāsavaṃ .

‘‘ Akkosiṃ duṭṭhacittāhaṃ , gaṇiketi bhaṇiṃ tadā ;

Tena pāpena kammena , nirayamhi apaccisaṃ .

‘‘ Tena kammāvasesena , ajāyiṃ gaṇikākule ;

Bahusova parādhīnā , pacchimāya ca jātiyaṃ .

‘‘ Kāsīsu seṭṭhikulajā , brahmacārībalenahaṃ ;

Accharā viya devesu , ahosiṃ rūpasampadā .

‘‘ Disvāna dassanīyaṃ maṃ , giribbajapuruttame ;

Gaṇikatte nivesesuṃ , akkosanabalena me .

‘‘ SāhaṃM0.33 sutvāna saddhammaṃ , buddhaseṭṭhena desitaṃ ;

Pubbavāsanasampannā , pabbajiṃ anagāriyaṃ .

‘‘ Tadūpasampadatthāya , gacchantī jinasantikaṃ ;

Magge dhutte ṭhite sutvā , labhiṃ dūtopasampadaṃ .

‘‘ Sabbakammaṃ parikkhīṇaṃ , puññaṃ pāpaṃ tatheva ca ;

SabbasaṃsāramuttiṇṇāP0.32 , gaṇikattañca khepitaṃ .

‘‘ Iddhīsu ca vasī homi , dibbāya sotadhātuyā ;

Cetopariyañāṇassa , vasī homi mahāmune .

‘‘ PubbenivāsaṃV0.34 jānāmi , dibbacakkhu visodhitaṃ ;

Sabbāsavaparikkhīṇā , natthi dāni punabbhavo .

‘‘ Atthadhammaniruttīsu , paṭibhāne tatheva ca ;

Ñāṇaṃ mama mahāvīra , uppannaṃ tava santike .

‘‘ Kilesā jhāpitā mayhaṃ … pe … kataṃ buddhassa sāsanan ’’ ti .( apa . therī 2.4.168-183);

Arahattaṃ pana patvā udānavasena –

25.

‘‘ Yāva kāsijanapado , suṅko me tattako ahu ;

Taṃ katvā negamo agghaṃ , aḍḍhenagghaṃ ṭhapesi maṃ .

26.

‘‘ Atha nibbindahaṃ rūpe , nibbindañca virajjahaṃ ;

Mā puna jātisaṃsāraṃ , sandhāveyyaṃ punappunaṃ ;

Tisso vijjā sacchikatā , kataṃ buddhassa sāsanan ’’ ti .

–

Imā gāthā abhāsi .

Tattha yāva kāsijanapado , suṅko me tattako ahūti kāsīsu janapadesu bhavo suṅko kāsijanapado , so yāva yattako , tattako mayhaṃ suṅko ahu ahosi .

Kittako pana soti ?

Sahassamatto .

Kāsiraṭṭhe kira tadā suṅkavasena ekadivasaṃ rañño uppajjanakaāyo ahosi sahassamatto , imāyapi purisānaṃ hatthato ekadivasaṃ laddhadhanaṃ tattakaṃ .

Tena vuttaṃ –

‘‘ yāva kāsijanapado , suṅkoM0.34 me tattako ahū ’’ ti .

Sā pana kāsisuṅkaparimāṇatāya kāsīti samaññaṃ labhi .

Tattha yebhuyyena manussā sahassaṃ dātuṃ asakkontā tato upaḍḍhaṃ datvā divasabhāgameva ramitvā gacchanti , tesaṃ vasenāyaṃ aḍḍhakāsīti paññāyittha .

Tena vuttaṃ –

‘‘ taṃ katvā negamo agghaṃ , aḍḍhenagghaṃ ṭhapesi man ’’ ti .

Taṃ pañcasatamattaṃ dhanaṃ agghaṃP0.33 katvā negamo nigamavāsijano itthiratanabhāvena anagghampiV0.35 samānaṃ aḍḍhena agghaṃ nimittaṃ aḍḍhakāsīti samaññāvasena maṃ ṭhapesi , tathā maṃ voharīti attho .

Atha nibbindahaṃ rūpeti evaṃ rūpūpajīvinī hutvā ṭhitā .

Atha pacchā sāsanaṃ nissāya rūpe ahaṃ nibbindiṃ ‘‘ itipi rūpaṃ aniccaṃ , itipidaṃ rūpaṃ dukkhaṃ , asubhan ’’ ti passantī tattha ukkaṇṭhiṃ .

Nibbindañca virajjahan ti nibbindantī cāhaṃ tato paraṃ virāgaṃ āpajjiṃ .

Nibbindaggahaṇena cettha taruṇavipassanaṃ dasseti , virāgaggahaṇena balavavipassanaṃ .

‘‘ Nibbindanto virajjati virāgā vimuccatī ’’ ti hi vuttaṃ .

Mā puna jātisaṃsāraṃ , sandhāveyyaṃ punappunan ti iminā nibbindanavirajjanākāre nidasseti .

Tisso vijjātiādinā tesaṃ matthakappattiṃ , taṃ vuttanayameva .

Aḍḍhakāsitherīgāthāvaṇṇanā niṭṭhitā .

Issues

Select Version

Therīgāthā-aṭṭhakathā

Therīgāthā-aṭṭhakathā