5. Pañcakanipāto
1. Aññatarātherīgāthāvaṇṇanā
Pañcakanipāte
M0.78V0.84 paṇṇavīsati vassānītiādikā aññatarāya theriyā gāthā .Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinantī imasmiṃ buddhuppāde devadahanagare mahāpajāpatigotamiyā dhātī hutvā vaḍḍhesi .
Nāmagottato pana apaññātā ahosi .
Sā mahāpajāpatigotamiyā pabbajitakāle sayampi pabbajitvā pañcavīsati saṃvaccharāni kāmarāgena upaddutā accharāsaṅghātamattampi kālaṃ cittekaggataṃ alabhantī bāhā paggayha kandamānā dhammadinnātheriyā santike dhammaṃ sutvā kāmehi vinivattitamānasā kammaṭṭhānaṃ gahetvā bhāvanamanuyañjantī na cirasseva chaḷabhiññā hutvā attano paṭipattiṃ paccavekkhitvā udānavasena –
67.
‘‘ Paṇṇavīsati
P0.76 vassāni , yato pabbajitā ahaṃ ;Nāccharāsaṅghātamattampi , cittassūpasamajjhagaṃ .
68.
‘‘ Aladdhā cetaso santiṃ , kāmarāgenavassutā ;
Bāhā paggayha kandantī , vihāraṃ pāvisiṃ ahaṃ .
69.
‘‘ Sā bhikkhuniṃ upāgacchiṃ , yā me saddhāyikā ahu ;
Sā me dhammamadesesi , khandhāyatanadhātuyo .
70.
‘‘ Tassā dhammaṃ suṇitvāna , ekamante upāvisiṃ ;
Pubbenivāsaṃ jānāmi , dibbacakkhu visodhitaṃ .
71.
‘‘ Cetopariccañāṇañca
V0.85 , sotadhātu visodhitā ;Iddhīpi me sacchikatā , patto me āsavakkhayo ;
Chaḷabhiññā sacchikatā , kataṃ buddhassa sāsanan ’’ ti .
–
Imā gāthā abhāsi .
Tattha
M0.79 nāccharāsaṅghātamattampīti accharāghaṭitamattampi khaṇaṃ aṅguliphoṭanamattampi kālanti attho .Cittassūpasamajjhagan ti cittassa upasamaṃ cittekaggaṃ na ajjhaganti yojanā , na paṭilabhinti attho .
Kāmarāgenavassutāti kāmaguṇasaṅkhātesu vatthukāmesu daḷhatarābhinivesitāya bahalena chandarāgena tintacittā .
Bhikkhunin ti dhammadinnattheriṃ sandhāya vadati .
Cetopariccañāṇañcāti cetopariyañāṇañca visodhitanti sambandho , adhigatanti attho .
Sesaṃ vuttanayameva .
Aññatarātherīgāthāvaṇṇanā niṭṭhitā .