7. Guttātherīgāthāvaṇṇanā
Gutte yadatthaṃ pabbajjātiādikā guttāya theriyā gāthā .
Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinantī anukkamena sambhatavimokkhasambhārā hutvā , paripakkakusalamūlā sugatīsuyeva saṃsarantī imasmiṃ buddhuppāde sāvatthiyaṃ brāhmaṇakule nibbattā , guttā tissā nāmaṃ ahosi .
Sā viññutaṃ patvā upanissayasampattiyā codiyamānā gharāvāsaṃ jigucchantī mātāpitaro anujānāpetvā mahāpajāpatigotamiyā santike pabbaji .
Pabbajitvā
M0.163 ca vipassanaṃ paṭṭhapetvā bhāvanaṃ anuyuñjantiyā tassā cittaṃ cirakālaparicayena bahiddhārammaṇe vidhāvati , ekaggaṃ nāhosi .Satthā disvā taṃ anuggaṇhanto , gandhakuṭiyaṃ yathānisinnova obhāsaṃ pharitvā tassā āsanne ākāse nisinnaṃ viya attānaṃ dassetvā ovadanto –
163.
‘‘ Gutte yadatthaṃ pabbajjā , hitvā puttaṃ vasuṃ piyaṃ ;
Tameva anubrūhehi , mā cittassa vasaṃ gami .
164.
‘‘ Cittena
V0.178 vañcitā sattā , mārassa visaye ratā ;Anekajātisaṃsāraṃ , sandhāvanti aviddasū .
165.
‘‘ Kāmācchandañca
P0.158 byāpādaṃ , sakkāyadiṭṭhimeva ca ;Sīlabbataparāmāsaṃ , vicikicchaṃ ca pañcamaṃ .
166.
‘‘ Saṃyojanāni etāni , pajahitvāna bhikkhunī ;
Orambhāgamanīyāni , nayidaṃ punarehisi .
167.
‘‘ Rāgaṃ mānaṃ avijjañca , uddhaccañca vivajjiya ;
Saṃyojanāni chetvāna , dukkhassantaṃ karissasi .
168.
‘‘ Khepetvā jātisaṃsāraṃ , pariññāya punabbhavaṃ ;
Diṭṭheva dhamme nicchātā , upasantā carissasī ’’ ti .
– imā gāthā ābhāsi ;
Tattha tameva anubrūhehīti yadatthaṃ yassa kilesaparinibbānassa khandhaparinibbānassa ca atthāya .
Hitvā puttaṃ vasuṃ piyan ti piyāyitabbaṃ ñātiparivaṭṭaṃ bhogakkhandhañca hitvā mama sāsane pabbajjā brahmacariyavāso icchito , tameva vaḍḍheyyāsi sampādeyyāsi .
Mā cittassa vasaṃ gamīti dīgharattaṃ rūpādiārammaṇavasena vaḍḍhitassa kūṭacittassa vasaṃ mā gacchi .
Yasmā cittaṃ nāmetaṃ māyūpamaṃ , yena vañcitā andhaputhujjanā māravasānugā saṃsāraṃ nātivattanti .
Tena vuttaṃ ‘‘ cittena vañcitā ’’ tiādi .
Saṃyojanāni
M0.164 etānīti etāni ‘‘ kāmacchandañca byāpādan ’’ tiādinā yathāvuttāni pañca bandhanaṭṭhena saṃyojanāni .Pajahitvānāti anāgāmimaggena samucchinditvā .
Bhikkhunīti tassā ālapanaṃ .
Orambhāgamanīyānīti rūpārūpadhātuto heṭṭhābhāge kāmadhātuyaṃ manussajīvassa hitāni upakārāni tattha paṭisandhiyā paccayabhāvato .
Ma-kāro padasandhikaro .
‘‘ Oramāgamanīyānī ’’ ti pāḷi , so evattho .
Nayidaṃ punarehisīti orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ pahānena idaṃ kāmaṭṭhānaṃ kāmabhavaṃ
V0.179 paṭisandhivasena puna nāgamissasi .Ra-kāro padasandhikaro .
‘‘ Itthan ’’ ti vā pāḷi , itthattaṃ kāmabhavamicceva attho .
Rāgan ti rūparāgañca arūparāgañca .
Mānan ti aggamaggavajjhaṃ mānaṃ .
Avijjañca uddhaccañcāti etthāpi
P0.159 eseva nayo .Vivajjiyāti vipassanāya vikkhambhetvā .
Saṃyojanāni chetvānāti etāni rūparāgādīni pañcuddhambhāgiyāni saṃyojanāni arahattamaggena samucchinditvā .
Dukkhassantaṃ karissasīti sabbassāpi vaṭṭadukkhassa pariyantaṃ pariyosānaṃ pāpuṇissasi .
Khepetvā jātisaṃsāran ti jāti samūlikasaṃsārapavattiṃ pariyosāpetvā .
Nicchātāti nittaṇhā .
Upasantāti sabbaso kilesānaṃ vūpasamena upasantā .
Sesaṃ vuttanayameva .
Evaṃ satthārā imāsu gāthāsu bhāsitāsu gāthāpariyosāne therī saha paṭisambhidāhi arahattaṃ patvā udānavasena bhagavatā bhāsitaniyāmeneva imā gāthā abhāsi .
Teneva tā theriyā gāthā nāma jātā .
Guttātherīgāthāvaṇṇanā niṭṭhitā .