9. Abhayātherīgāthāvaṇṇanā
Abhaye bhiduro kāyotiādikā abhayattheriyā gāthā .
Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha
V0.44 tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ puññaṃ upacinantī sikhissa bhagavato kāle khattiyamahāsālakule nibbattitvā viññutaṃ patvā aruṇa rañño aggamahesī ahosi .Rājā tassā ekadivasaṃ gandhasampannāni satta uppalāni adāsi .
Sā tāni gahetvā ‘‘ kiṃ me imehi piḷandhantehi .
Yaṃnūnāhaṃ imehi bhagavantaṃ pūjessāmī ’’ ti cintetvā nisīdi .
Bhagavā ca bhikkhācāravelāyaṃ rājanivesanaṃ pāvisi
M0.43 .Sā bhagavantaṃ disvā pasannamānasā paccuggantvā tehi pupphehi pūjetvā pañcapatiṭṭhitena vandi .
Sā tena puññakammena devamanussesu saṃsarantī imasmiṃ buddhuppāde ujjeniyaṃ kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patvā abhayamātusahāyikā hutvā tāya pabbajitāya tassā sinehena sayampi pabbajitvā tāya saddhiṃ rājagahe vasamānā ekadivasaṃ asubhadassanatthaṃ sītavanaṃ agamāsi .
Satthā gandhakuṭiyaṃ nisinnova tassā anubhūtapubbaṃ ārammaṇaṃ purato katvā tassā uddhumātakādibhāvaṃ pakāsesi .
Taṃ disvā saṃvegamānasā aṭṭhāsi .
Satthā obhāsaṃ pharitvā purato nisinnaṃ viya attānaṃ dassetvā –
35.
‘‘ Abhaye bhiduro kāyo , yattha sattā puthujjanā ;
Nikkhipissāmimaṃ dehaṃ , sampajānā satīmatī .
36.
‘‘ Bahūhi
P0.42 dukkhadhammehi , appamādaratāya me ;Taṇhakkhayo anuppatto , kataṃ buddhassa sāsanan ’’ ti .
–
Imā gāthā abhāsi .
Sā gāthāpariyosāne arahattaṃ pāpuṇi .
Tena vuttaṃ apadāne ( apa . therī 2.1.71-90)–
‘‘ Nagare aruṇavatiyā , aruṇo nāma khattiyo ;
Tassa rañño ahuṃ bhariyā , vāritaṃ vārayāmahaṃ .
‘‘ Sattamālaṃ gahetvāna , uppalā devagandhikā ;
Nisajja pāsādavare , evaṃ cintesi tāvade .
‘‘ Kiṃ me imāhi mālāhi , sirasāropitāhi me ;
Varaṃ me buddhaseṭṭhassa , ñāṇamhi abhiropitaṃ .
‘‘ Sambuddhaṃ
V0.45 paṭimānentī , dvārāsanne nisīdahaṃ ;Yadā ehiti sambuddho , pūjayissaṃ mahāmuniṃ .
‘‘ Kakudho vilasantova , migarājāva kesarī ;
Bhikkhusaṅghena sahito , āgacchi vīthiyā jino .
‘‘ Buddhassa raṃsiṃ disvāna , haṭṭhā saṃviggamānasā ;
Dvāraṃ avāpuritvāna , buddhaseṭṭhamapūjayiṃ .
‘‘ Satta
M0.44 uppalapupphāni , parikiṇṇāni ambare ;Chadiṃ karonto buddhassa , matthake dhārayanti te .
‘‘ Udaggacittā sumanā , vedajātā katañjalī ;
Tattha cittaṃ pasādetvā , tāvatiṃsamagacchahaṃ .
‘‘ Mahānelassa chādanaṃ , dhārenti mama muddhani ;
Dibbagandhaṃ pavāyāmi , sattuppalassidaṃ phalaṃ .
‘‘ Kadāci nīyamānāya , ñātisaṅghena me tadā ;
Yāvatā parisā mayhaṃ , mahānelaṃ dharīyati .
‘‘ Sattati devarājūnaṃ , mahesittamakārayiṃ ;
Sabbattha issarā hutvā , saṃsarāmi bhavābhave .
‘‘ Tesaṭṭhi cakkavattīnaṃ , mahesittamakārayiṃ ;
Sabbe mamanuvattanti , ādeyyavacanā ahuṃ .
‘‘ Uppalasseva
P0.43 me vaṇṇo , gandho ceva pavāyati ;Dubbaṇṇiyaṃ na jānāmi , buddhapūjāyidaṃ phalaṃ .
‘‘ Iddhipādesu
V0.46 kusalā , bojjhaṅgabhāvanāratā ;Abhiññāpāramippattā , buddhapūjāyidaṃ phalaṃ .
‘‘ Satipaṭṭhānakusalā , samādhijhānagocarā ;
Sammappadhānamanuyuttā , buddhapūjāyidaṃ phalaṃ .
‘‘ Vīriyaṃ me dhuradhorayhaṃ , yogakkhemādhivāhanaṃ ;
Sabbāsavaparikkhīṇā , natthi dāni punabbhavo .
‘‘ Ekatiṃse ito kappe , yaṃ pupphamabhipūjayiṃ ;
Duggatiṃ nābhijānāmi , buddhapūjāyidaṃ phalaṃ .
‘‘ Kilesā jhāpitā mayhaṃ … pe … kataṃ buddhassa sāsanan ’’ ti .( apa . therī 2.1.71-90);
Arahattaṃ pana patvā udānentī tā eva gāthā parivattitvā abhāsi .
Tattha abhayeti attānameva ālapati .
Bhiduroti bhijjanasabhāvo , aniccoti attho .
Yattha sattā puthujjanāti yasmiṃ khaṇena bhijjanasīle asuciduggandhajegucchapaṭikkūlasabhāve
M0.45 kāye ime andhaputhujjanā sattā laggā laggitā .Nikkhipissāmimaṃ dehan ti ahaṃ pana imaṃ dehaṃ pūtikāyaṃ puna anādānena nirapekkhā khipissāmi chaḍḍessāmi .
Tattha kāraṇamāha ‘‘ sampajānā satīmatī ’’ ti .
Bahūhi dukkhadhammehīti jātijarādīhi anekehi dukkhadhammehi phuṭṭhāyāti adhippāyo .
Appamādaratāyāti tāya eva dukkhotiṇṇatāya paṭiladdhasaṃvegattā satiavippavāsasaṅkhāte appamāde ratāya .
Sesaṃ vuttanayameva .
Ettha ca satthārā desitaniyāmena –
‘‘ Nikkhipāhi imaṃ dehaṃ , appamādaratāya te ;
Taṇhakkhayaṃ pāpuṇāhi , karohi buddhasāsanan ’’ ti .
–
Pāṭho
V0.47 , theriyā vuttaniyāmeneva pana saṃgītiṃ āropitattā .Appamādaratāya teti appamādaratāya tayā bhavitabbanti attho .
Abhayātherīgāthāvaṇṇanā niṭṭhitā .