5. Anopamātherīgāthāvaṇṇanā
Ucce kuletiādikā anopamāya theriyā gāthā .
Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinantī anukkamena vimuttiparipācanīye dhamme paribrūhitvā imasmiṃ buddhuppāde sāketanagare majjhassa nāma seṭṭhino dhītā hutvā nibbatti .
Tassā rūpasampattiyā anopamāti nāmaṃ ahosi .
Tassā vayappattakāle bahū seṭṭhiputtā rājamahāmattā rājāno ca pitu dūtaṃ pāhesuṃ –
‘‘ attano dhītaraṃ anopamaṃ dehi , idañcidañca te dassāmā ’’ ti .
Sā taṃ sutvā upanissayasampannatāya ‘‘ gharāvāsena mayhaṃ attho natthī ’’ ti satthu santikaṃ gantvā dhammaṃ sutvā ñāṇassa paripākaṃ gatattā desanānusārena vipassanaṃ ārabhitvā taṃ ussukkāpentī maggapaṭipāṭiyā tatiyaphale patiṭṭhāsi .
Sā satthāraṃ pabbajjaṃ yācitvā satthuāṇāya bhikkhunupassayaṃ upagantvā bhikkhunīnaṃ santike pabbajitvā sattame divase arahattaṃ sacchikatvā attano paṭipattiṃ paccavekkhitvā udānavasena –
151.
‘‘ Ucce
P0.139 kule ahaṃ jātā , bahuvitte mahaddhane ;Vaṇṇarūpena sampannā , dhītā majjhassa atrajā .
152.
‘‘ Patthitā
M0.143V0.154 rājaputtehi , seṭṭhiputtehi gijjhitā ;Pitu me pesayī dūtaṃ , detha mayhaṃ anopamaṃ .
153.
‘‘ Yattakaṃ tulitā esā , tuyhaṃ dhītā anopamā ;
Tato aṭṭhaguṇaṃ dassaṃ , hiraññaṃ ratanāni ca .
154.
‘‘ Sāhaṃ disvāna sambuddhaṃ , lokajeṭṭhaṃ anuttaraṃ ;
Tassa pādāni vanditvā , ekamantaṃ upāvisiṃ .
155.
‘‘ So me dhammamadesesi , anukampāya gotamo ;
Nisinnā āsane tasmiṃ , phusayiṃ tatiyaṃ phalaṃ .
156.
‘‘ Tato kesāni chetvāna , pabbajiṃ anagāriyaṃ ;
Ajja me sattamī ratti , yato taṇhā visesitā ’’ ti .
–
Imā gāthā abhāsi .
Tattha ucce kuleti uḷāratame vessakule .
Bahuvitteti alaṅkārādipahūtavittūpakaraṇe .
Mahaddhaneti nidhānagatasseva cattārīsakoṭiparimāṇassa mahato dhanassa atthibhāvena mahaddhane ahaṃ jātāti yojanā .
Vaṇṇarūpena sampannāti vaṇṇasampannā ceva rūpasampannā ca , siniddhabhāsurāya chavisampattiyā vatthābharaṇādisarīrāvayavasampattiyā ca samannāgatāti attho .
Dhītā majjhassa atrajāti majjhanāmassa seṭṭhino orasā dhītā .
Patthitā rājaputtehīti ‘‘ kathaṃ nu kho taṃ labheyyāmā ’’ ti rājakumārehi abhipatthitā .
Seṭṭhiputtehi gijjhitāti tathā seṭṭhikumārehipi abhigijjhitā paccāsīsitā .
Detha mayhaṃ anopaman ti rājaputtādayo ‘‘ detha mayhaṃ anopamaṃ detha mayhan ’’ ti pitu santike dūtaṃ pesayiṃsu .
Yattakaṃ tulitā esāti ‘‘ tuyhaṃ dhītā anopamā yattakaṃ dhanaṃ agghatī ’’ ti tulitā lakkhaṇaññūhi paricchinnā ,‘‘ tato aṭṭhaguṇaṃ dassāmī ’’ ti pitu me pesayi dūtanti yojanā .
Sesaṃ heṭṭhā vuttanayameva .
Anopamātherīgāthāvaṇṇanā niṭṭhitā .