(16)6. Acelakavaggavaṇṇanā
157-163.
Ito
V2.238 paresu āgāḷhā paṭipadāti gāḷhā kakkhaḷā lobhavasena thiraggahaṇā .Nijjhāmāti attakilamathānuyogavasena suṭṭhu jhāmā santattā paritattā .
Majjhimāti neva kakkhaḷā na jhāmā majjhe bhavā .
Acelakoti niccelo naggo .
Muttācāroti vissaṭṭhācāro , uccārakammādīsu lokiyakulaputtācārena virahito ṭhitakova uccāraṃ karoti , passāvaṃ karoti , khādati bhuñjati .
Hatthāpalekhanoti hatthe piṇḍamhi niṭṭhite jivhāya hatthaṃ
P2.384 apalekhati , uccārampi katvā hatthasmiṃyeva daṇḍakasaññī hutvā hatthena apalekhati .Bhikkhāya gahaṇatthaṃ ‘‘ ehi , bhadante ’’ ti vutto na etīti na ehibhadantiko .
‘‘ Tena hi tiṭṭha , bhante ’’ ti vuttopi na tiṭṭhatīti na tiṭṭhabhadantiko .
Tadubhayampi kira so ‘‘ etassa vacanaṃ kataṃ bhavissatī ’’ ti na karoti .
Abhihaṭan ti puretaraṃ gahetvā āhaṭabhikkhaṃ .
Uddissakatan ti idaṃ tumhe uddissa katanti evamārocitabhikkhaṃ .
Nimantanan ti ‘‘ asukaṃ nāma kulaṃ vā vīthiṃ vā gāmaṃ vā paviseyyāthā ’’ ti evaṃ nimantitabhikkhampi na sādiyati na gaṇhāti .
Na kumbhimukhāti kumbhito uddharitvā dīyamānaṃ bhikkhampi na gaṇhāti .
Na kaḷopimukhāti kaḷopīti ukkhali vā pacchi vā , tatopi na gaṇhāti .
Kasmā ?
‘‘ Kumbhikaḷopiyo maṃ nissāya kaṭacchunā pahāraṃ labhantī ’’ ti .
Na eḷakamantaran ti ummāraṃ antaraṃ katvā dīyamānaṃ na gaṇhāti .
Kasmā ?
‘‘ Ayaṃ maṃ nissāya antarakaraṇaṃ labhatī ’’ ti .
Daṇḍamusalesu pi eseva nayo .
Dvinnan ti
M2.246 dvīsu bhuñjamānesu ekasmiṃ uṭṭhāya dente na gaṇhāti .Kasmā ?
Kabaḷantarāyo hotīti .
Na gabbhiniyātiādīsu pana gabbhiniyā kucchiyaṃ dārako kilamati , pāyantiyā dārakassa khīrantarāyo hoti , purisantaragatāya ratiantarāyo hotīti na gaṇhāti .
Na saṅkittīsūti saṅkittetvā katabhattesu .
Dubbhikkhasamaye kira acelakasāvakā acelakānaṃ atthāya tato tato taṇḍulādīni
P2.385 samādapetvā bhattaṃ pacanti , ukkaṭṭhācelako tato na paṭiggaṇhāti .Na yattha sāti yattha sunakho ‘‘ piṇḍaṃ labhissāmī ’’ ti upaṭṭhito hoti , tattha tassa adatvā āhaṭaṃ na gaṇhāti .
Kasmā ?
Etassa piṇḍantarāyo hotīti .
Saṇḍasaṇḍacārinīti samūhasamūhacārinī
V2.239 .Sace hi acelakaṃ disvā ‘‘ imassa bhikkhaṃ dassāmā ’’ ti manussā bhattagehaṃ pavisanti , tesu ca pavisantesu kaḷopimukhādīsu nilīnā makkhikā uppatitvā saṇḍasaṇḍā caranti , tato āhaṭaṃ bhikkhaṃ na gaṇhāti .
Kasmā ?
‘‘ Maṃ nissāya makkhikānaṃ gocarantarāyo jāto ’’ ti .
Thusodakan ti sabbasassasambhārehi katasovīrakaṃ .
Ettha ca surāpānameva sāvajjaṃ , ayaṃ pana sabbesu sāvajjasaññī .
Ekāgārikoti yo ekasmiṃyeva gehe bhikkhaṃ labhitvā nivattati .
Ekālopikoti ekeneva ālopena yāpeti .
Dvāgārikādīsu pi eseva nayo .
Ekissāpi dattiyāti ekāya dattiyā .
Datti nāma ekā khuddakapāti hoti , yattha aggabhikkhaṃ pakkhipitvā ṭhapenti .
Ekāhikan ti ekadivasantarikaṃ .
Addhamāsikan ti addhamāsantarikaṃ .
Pariyāyabhattabhojanan ti vārabhattabhojanaṃ , ekāhavārena dvīhavārena sattāhavārena addhamāsavārenāti evaṃ divasavārena ābhatabhattabhojanaṃ .
Sākabhakkhotiādīni vuttatthāneva .
Ubbhaṭṭhakoti uddhaṃ ṭhitako .
Ukkuṭikappadhānamanuyuttoti ukkuṭikavīriyamanuyutto , gacchantopi ukkuṭikova hutvā uppatitvā uppatitvā gacchati .
Kaṇṭakāpassayikoti ayakaṇṭake vā pakatikaṇṭake vā bhūmiyaṃ
P2.386 koṭṭetvā tattha cammaṃ attharitvā ṭhānacaṅkamādīni karoti .Seyyan ti
M2.247 sayantopi tattheva seyyaṃ kappeti .Sāyaṃ tatiyamassāti sāyatatiyakaṃ .
Pāto majjhanhike sāyanti divasassa tikkhattuṃ ‘‘ pāpaṃ pavāhessāmī ’’ ti udakorohanānuyogaṃ anuyutto viharati .
Kāye kāyānupassītiādīni heṭṭhā ekakanipātavaṇṇanāyaṃ vuttanayeneva veditabbāni .
Ayaṃ vuccati , bhikkhave , majjhimā paṭipadāti , bhikkhave , ayaṃ kāmasukhallikānuyogañca attakilamathānuyogañcāti dve ante anupagatā , sassatucchedantehi vā vimuttā majjhimā paṭipadāti veditabbā .
Acelakavaggo chaṭṭho .