4. Sarabhasuttavaṇṇanā

65. CatuttheP2.295 rājagaheti evaṃnāmake nagare .

Gijjhakūṭe pabbateti gijjhasadisānissa kūṭāni , gijjhā vā tassa kūṭesu vasantīti gijjhakūṭo , tasmiṃ gijjhakūṭe pabbate .

Etenassa rājagahaṃ gocaragāmaṃ katvā viharantassa vasanaṭṭhānaṃ dassitaṃ .

Gijjhakūṭasmiñhi tathāgataṃV2.169 uddissa vihāro kārito , gijjhakūṭavihārotvevassa nāmaṃ .

Tatthāyaṃ tasmiṃ samaye viharatīti .

Sarabho nāma paribbājako acirapakkanto hotīti sarabhoti evaṃnāmako paribbājako imasmiṃ sāsane pabbajitvā nacirasseva pakkanto hoti , adhunā vibbhantoti attho .

Sammāsambuddhe hi loke uppanne titthiyā naṭṭhalābhasakkārā ahesuṃ , tiṇṇaṃ ratanānaṃ mahālābhasakkāro uppajji .

Yathāha –

‘‘ Tena kho pana samayena bhagavā sakkato hoti garukato mānito pūjito apacito lābhī cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṃ .

Aññatitthiyā pana paribbājakā asakkatā honti agarukatā amānitā apūjitā na lābhino cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānan ’’ ti ( udā .14; saṃ . ni .1.2.70).

Te evaṃ parihīnalābhasakkārā pañcasatamattā ekasmiṃ paribbājakārāme sannipatitvā sammantayiṃsu –

‘‘ bho , mayaṃ samaṇassa gotamassa uppannakālato paṭṭhāya hatalābhasakkārā jātā , samaṇassa gotamassa sāvakānañcassa ekaṃ avaṇṇaṃ upadhāretha , avaṇṇaṃ pattharitvā etassaM2.174 sāsanaṃ garahitvā amhākaṃ lābhasakkāraṃ uppādessāmā ’’ ti .

Te vajjaṃ olokentā –

‘‘ tīsu dvāresu ājīve cāti catūsupi ṭhānesu samaṇassa gotamassa vajjaṃ passituṃ na sakkā , imāni cattāri ṭhānāni muñcitvā aññattha olokethā ’’ tiP2.296 āhaṃsu .

Atha nesaṃ antare eko evamāha –

‘‘ ahaṃ aññaṃ na passāmi , ime anvaḍḍhamāsaṃ sannipatitvā dvāravātapānāni pidhāya sāmaṇerānampi pavesanaṃ na denti .

Jīvitasadisāpi upaṭṭhākā daṭṭhuṃ na labhanti , āvaṭṭanimāyaṃ osāretvā osāretvā janaṃ āvaṭṭetvā āvaṭṭetvā khādanti .

Sace taṃ mayaṃ āharituṃ sakkhissāma , evaṃ no lābhasakkārauḷāro bhavissatī ’’ ti .

Aparopi evameva vadanto uṭṭhāsi .

Sabbe ekavādā ahesuṃ .

Tato āhaṃsu –

‘‘ yo taṃ āharituṃ sakkhissati , taṃ mayaṃ amhākaṃ samaye jeṭṭhakaṃ karissāmā ’’ ti .

Tato koṭito paṭṭhāya ‘‘ tvaṃ sakkhissasi , tvaṃ sakkhissasī ’’ ti pucchitvā ‘‘ ahaṃ na sakkhissāmi , ahaṃ na sakkhissāmī ’’ ti bahūhi vutte sarabhaṃ pucchiṃsu –

‘‘ tvaṃ sakkhissasi ācariyā ’’ ti .

So āha –

‘‘ agaru etaṃ āharituṃ , sace tumhe attano kathāya ṭhatvā maṃ jeṭṭhakaṃV2.170 karissathā ’’ ti .

Agaru etamācariya āhara , tvaṃ katoyevāsi amhehi jeṭṭhakoti .

So āha –

‘‘ taṃ āharantena thenetvā vā vilumpitvā vā āharituṃ na sakkā , samaṇassa pana gotamassa sāvakasadisena hutvā tassa sāvake vanditvā vattapaṭivattaṃ katvā tesaṃ patte bhattaṃ bhuñjitvā āharituṃ sakkā .

Ruccati vo etassa ettakassa kiriyā ’’ ti .

Yaṃkiñci katvā āharitvā ca no dehīti .

Tena hi maṃ disvā apassantā viya bhaveyyāthāti paribbājakānaṃ saññaṃ datvā dutiyadivase pātova uṭṭhāya gijjhakūṭamahāvihāraṃ gantvā diṭṭhadiṭṭhānaṃ bhikkhūnaṃ pañcapatiṭṭhitena pāde vandi .

Bhikkhū āhaṃsu –

‘‘ aññe paribbājakā caṇḍā pharusā , ayaṃ pana saddho bhavissati pasanno ’’ ti .

Bhante , tumhe ñatvā yuttaṭṭhānasmiṃyeva pabbajitā , mayaṃ pana anupadhāretvā atittheneva pakkhantā aniyyānikamagge vicarāmāti .

So evaṃ vatvā diṭṭhe diṭṭhe bhikkhū punappunaṃ vandati , nhānodakādīni paṭiyādeti , dantakaṭṭhaṃ kappiyaṃ karoti , pāde dhovati makkheti , atirekabhattaṃ labhitvā bhuñjati .

TaṃM2.175 iminā nīhārena vasantaṃ eko mahāthero disvā ,‘‘ paribbājaka , tvaṃ saddho pasanno , kiṃP2.297 na pabbajasī ’’ ti .

Ko maṃ , bhante , pabbājessati .

Mayañhi cirakālaṃ bhadantānaṃ paccatthikā hutvā vicarimhāti .

Thero ‘‘ sace tvaṃ pabbajitukāmo , ahaṃ taṃ pabbājessāmī ’’ ti vatvā pabbājesi .

So pabbajitakālato paṭṭhāya nirantaraṃ vattapaṭivattamakāsi .

Atha naṃ thero vatte pasīditvā nacirasseva upasampādesi .

So uposathadivase bhikkhūhi saddhiṃ uposathaggaṃ pavisitvā bhikkhū mahantena ussāhena pātimokkhaṃ paggaṇhante disvā ‘‘ iminā nīhārena osāretvā osāretvā lokaṃ khādanti , katipāhena harissāmī ’’ ti cintesi .

So pariveṇaṃ gantvā upajjhāyaṃ vanditvā ,‘‘ bhante , ko nāmo ayaṃ dhammo ’’ ti pucchi .

Pātimokkho nāma , āvusoti .

Uttamadhammo esa , bhante , bhavissatīti .

Āma , āvuso , sakalasāsanadhāraṇī ayaṃ sikkhāti .

Bhante , sace esa sikkhādhammo uttamo , imameva paṭhamaṃ gaṇhāmīti .

Gaṇhāvusoti thero sampaṭicchi .

So gaṇhanto paribbājake passitvā ‘‘ kīdisaṃ ācariyā ’’ ti pucchito ,‘‘ āvuso , mā cintayittha , katipāhena āharissāmī ’’ ti vatvā nacirasseva uggaṇhitvā upajjhāyaṃ āha –

‘‘ ettakameva , bhante , udāhu aññampi atthī ’’ ti .

Ettakameva , āvusoti .

So punadivase yathānivatthapārutova gahitanīhāreneva pattaṃ gahetvā gijjhakūṭā nikkhamma paribbājakārāmaṃ agamāsi .

Paribbājakā disvā ‘‘ kīdisaṃ , ācariya , nāsakkhittha maññe āvaṭṭanimāyaṃV2.171 āharitun ’’ ti taṃ parivārayiṃsu .

Mā cintayittha , āvuso , āhaṭā me āvaṭṭanimāyā , ito paṭṭhāya amhākaṃ lābhasakkāro mahā bhavissati .

Tumhe aññamaññaṃ samaggā hotha , mā vivādaṃ akatthāti .

Sace te , ācariya , suggahitā , amhepi naṃ vācehīti .

So ādito paṭṭhāya pātimokkhaṃ osāresi .

Atha te sabbepi –

‘‘ etha , bho , nagare vicarantā samaṇassa gotamassa avaṇṇaṃ kathessāmā ’’ ti anugghāṭitesuyeva nagaradvāresu dvārasamīpaṃ gantvā vivaṭena dvārenaP2.298 sabbapaṭhamaṃ pavisiṃsu .

Evaṃ saliṅgeneva apakkantaṃ taṃ paribbājakaṃ sandhāya –

‘‘ sarabho nāma paribbājako acirapakkanto hotī ’’ ti vuttaṃ .

TaṃM2.176 divasaṃ pana bhagavā paccūsasamaye lokaṃ olokento idaṃ addasa –

‘‘ ajja sarabho paribbājako nagare vicaritvā pakāsanīyakammaṃ karissati , tiṇṇaṃ ratanānaṃ avaṇṇaṃ kathento visaṃ siñcitvā paribbājakārāmaṃ gamissati , ahampi tattheva gamissāmi , catassopi parisā tattheva osarissanti .

Tasmiṃ samāgame caturāsīti pāṇasahassāni amatapānaṃ pivissantī ’’ ti .

Tato ‘‘ tassa okāso hotu , yathāruciyā avaṇṇaṃ pattharatū ’’ ti cintetvā ānandattheraṃ āmantesi –

‘‘ ānanda , aṭṭhārasasu mahāvihāresu bhikkhusaṅghassa mayā saddhiṃyeva piṇḍāya carituṃ ārocehī ’’ ti .

Thero tathā akāsi .

Bhikkhū pattacīvaramādāya satthārameva parivārayiṃsu .

Satthā bhikkhusaṅghaṃ ādāya dvāragāmasamīpeyeva piṇḍāya cari .

Sarabhopi paribbājakehi saddhiṃ nagaraṃ paviṭṭho tattha tattha parisamajjhe rājadvāravīthicatukkādīsu ca gantvā ‘‘ aññāto mayā samaṇānaṃ sakyaputtiyānaṃ dhammo ’’ tiādīni abhāsi .

Taṃ sandhāya so rājagahe parisati evaṃ vācaṃ bhāsatītiādi vuttaṃ .

Tattha aññātoti ñāto avabuddho , pākaṭaṃ katvā uggahitoti dīpeti .

Aññāyāti jānitvā .

Apakkantoti saliṅgeneva apakkanto .

Sace hi samaṇassa gotamassa sāsane koci sāro abhavissa , nāhaṃ apakkamissaṃ .

Tassa pana sāsanaṃ asāraṃ nissāraṃ , āvaṭṭanimāyaṃ osāretvā samaṇā lokaṃ khādantīti evamatthaṃ dīpento evamāha .

Atha kho sambahulā bhikkhūti atha evaṃ tasmiṃ paribbājake bhāsamāne araññavāsino pañcasatā bhikkhū ‘‘ asukaṭṭhānaṃ nāma satthā piṇḍāya carituṃ gato ’’ ti ajānantā bhikkhācāravelāyaṃ rājagahaṃ piṇḍāya pavisiṃsu .

Te sandhāyetaṃ vuttaṃ .

Assosun ti suṇiṃsu .

YenaP2.299 bhagavā tenupasaṅkamiṃsūti ‘‘ imaṃ kāraṇaṃ dasabalassa ārocessāmā ’’ ti upasaṅkamiṃsu .

Sippinikātīran tiV2.172 sippinikāti evaṃnāmikāya nadiyā tīraṃ .

Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvenāti kāyaṅgavācaṅgāni acopetvā abbhantare khantiṃ dhāretvā citteneva adhivāsesīti attho .

Evaṃ adhivāsetvā puna cintesi –

‘‘ kiṃ nu kho ajja mayā sarabhassa vādaṃ maddituṃ gacchantena ekakena gantabbaṃM2.177 , udāhu bhikkhusaṅghaparivutenā ’’ ti .

Athassa etadahosi – sacāhaṃ bhikkhusaṅghaparivuto gamissāmi , mahājano evaṃ cintessati –

‘‘ samaṇo gotamo vāduppattiṭṭhānaṃ gacchanto pakkhaṃ ukkhipitvā gantvā parisabalena uppannaṃ vādaṃ maddati , paravādīnaṃ sīsaṃ ukkhipituṃ na detī ’’ ti .

Na kho pana mayhaṃ uppanne vāde paraṃ gahetvā maddanakiccaṃ atthi , ahameva gantvā maddissāmi .

Anacchariyaṃ cetaṃ yvāhaṃ idāni buddhabhūto attano uppannaṃ vādaṃ maddeyyaṃ , cariyaṃ caraṇakāle ahetukapaṭisandhiyaṃ nibbattenāpi hi mayā vahitabbaṃ dhuraṃ añño vahituṃ samattho nāma nāhosi .

Imassa panatthassa sādhanatthaṃ –

‘‘ Yato yato garu dhuraṃ , yato gambhīravattanī ;

Tadāssu kaṇhaṃ yuñjenti , svāssu taṃ vahate dhuran ’’ ti .( jā .1.1.29)–

Idaṃ kaṇhajātakaṃ āharitabbaṃ .

Atīte kira eko satthavāho ekissā mahallikāya gehe nivāsaṃ gaṇhi .

Athassa ekissā dhenuyā rattibhāgasamanantare gabbhavuṭṭhānaṃ ahosi .

Sā ekaṃ vacchakaṃ vijāyi .

Mahallikāya vacchakaṃ diṭṭhakālato paṭṭhāya puttasineho udapādi .

Punadivase satthavāhaputto –

‘‘ tava gehavetanaṃ gaṇhāhī ’’ ti āha .

Mahallikā ‘‘ mayhaṃ aññena kiccaṃ na atthi , imameva vacchakaṃ dehī ’’ ti āha .

Gaṇha , ammāti .

Sā taṃ gaṇhitvā khīraṃ pāyetvā yāgubhattatiṇādīni dadamānāP2.300 posesi .

So vuddhimanvāya paripuṇṇarūpo balavīriyasampanno ahosi sampannācāro , kāḷako nāma nāmena .

Athekassa satthavāhassa pañcahi sakaṭasatehi āgacchantassa udakabhinnaṭṭhāne sakaṭacakkaṃ laggi .

So dasapi vīsampi tiṃsampi yojetvā nīharāpetuṃ asakkonto kāḷakaṃ upasaṅkamitvā āha –

‘‘ tāta , tava vetanaṃ dassāmi , sakaṭaṃ me ukkhipitvā dehī ’’ ti .

Evañca pana vatvā taṃ ādāya –

‘‘ añño iminā saddhiṃ dhuraṃ vahituṃ samattho natthī ’’ ti dhurasakaṭe yottaṃ bandhitvā taṃ ekakaṃyeva yojesi .

So taṃ sakaṭaṃ ukkhipitvā thale patiṭṭhāpetvā eteneva nihārena pañca sakaṭasatāni nīhari .

So sabbapacchimasakaṭaṃ nīharitvā mociyamāno ‘‘ sun ’’ ti katvā sīsaṃ ukkhipi .

SatthavāhoV2.173M2.178 ‘‘ ayaṃ ettakāni sakaṭāni ukkhipanto evaṃ na akāsi , vetanatthaṃ maññe karotī ’’ ti sakaṭagaṇanāya kahāpaṇe gahetvā pañcasatabhaṇḍikaṃ tassa gīvāya bandhāpesi .

So aññesaṃ attano santikaṃ allīyituṃ adento ujukaṃ gehameva agamāsi .

Mahallikā disvā mocetvā kahāpaṇabhāvaṃ ñatvā ‘‘ kasmā , putta , evamakāsi , mā tvaṃ ‘ mayā kammaṃ katvā ābhatena ayaṃ jīvissatī ’ ti saññamakāsī ’’ ti vatvā goṇaṃ uṇhodakena nhāpetvā telena abbhañjitvā ‘‘ ito paṭṭhāya puna mā evamakāsī ’’ ti ovadi .

Evaṃ satthā ‘‘ cariyaṃ caraṇakāle ahetukapaṭisandhiyaṃ nibbattenāpi hi mayā vahitabbadhuraṃ añño vahituṃ samattho nāma nāhosī ’’ ti cintetvā ekakova agamāsi .

Taṃ dassetuṃ atha kho bhagavā sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhitotiādi vuttaṃ .

Tattha paṭisallānāti puthuttārammaṇehi cittaṃ paṭisaṃharitvā sallānato , phalasamāpattitoti attho .

Tenupasaṅkamīti paribbājakesu sakalanagare pakāsanīyakammaṃ katvā nagarā nikkhamma paribbājakārāme sannipatitvā ‘‘ sace , āvuso sarabha , samaṇo gotamo āgamissati , kiṃP2.301 karissasī ’’ ti .

Samaṇe gotame ekaṃ karonte ahaṃ dve karissāmi , dve karonte cattāri , cattāri karonte pañca , pañca karonte dasa , dasa karonte vīsati , vīsati karonte tiṃsaṃ , tiṃsaṃ karonte cattālīsaṃ , cattālīsaṃ karonte paññāsaṃ , paññāsaṃ karonte sataṃ , sataṃ karonte sahassaṃ karissāmīti evaṃ aññamaññaṃ sīhanādakathaṃ samuṭṭhāpetvā nisinnesu upasaṅkami .

Upasaṅkamanto pana yasmā paribbājakārāmassa nagaramajjheneva maggo , tasmā surattadupaṭṭaṃ nivāsetvā sugatamahācīvaraṃ pārupitvā vissaṭṭhabalo rājā viya ekakova nagaramajjhena agamāsi .

Micchādiṭṭhikā disvā ‘‘ paribbājakā samaṇassa gotamassa pakāsanīyakammaṃ karontā avaṇṇaṃ patthariṃsu , so ete anuvattitvā saññāpetuṃ gacchati maññe ’’ ti anubandhiṃsu .

Sammādiṭṭhikāpi ‘‘ sammāsambuddho pattacīvaraṃ ādāya ekakova nikkhanto , ajja sarabhena saddhiṃ mahādhammasaṅgāmo bhavissati .

Mayampi tasmiṃ samāgame kāyasakkhino bhavissāmā ’’ ti anubandhiṃsu .

Satthā passantasseva mahājanassa paribbājakārāmaṃ upasaṅkami .

ParibbājakāM2.179 rukkhānaṃ khandhaviṭapasākhantarehi samuggacchantā chabbaṇṇaghanabuddharasmiyo disvā ‘‘ aññadā evarūpo obhāso nāma natthi , kiṃ nu kho etan ’’ ti ulloketvā ‘‘ samaṇoV2.174 gotamo āgacchatī ’’ ti āhaṃsu .

Taṃ sutvāva sarabho jāṇukantare sīsaṃ ṭhapetvā adhomukho nisīdi .

Evaṃ tasmiṃ samaye bhagavā taṃ ārāmaṃ upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi .

Tathāgato hi jambudīpatale aggakule jātattā aggāsanārahotissa sabbattha āsanaṃ paññattameva hoti .

Evaṃ paññatte mahārahe buddhāsane nisīdi .

Te paribbājakā sarabhaṃ paribbājakaṃ etadavocun ti sammāsambuddhe kira sarabhena saddhiṃ ettakaṃ kathenteyevaP2.302 bhikkhusaṅgho satthu padānupadiko hutvā paribbājakārāmaṃ sampāpuṇi , catassopi parisā paribbājakārāmeyeva osariṃsu .

Tato te paribbājakā ‘‘ acchariyaṃ samaṇassa gotamassa kammaṃ , sakalanagaraṃ vicaritvā avaṇṇaṃ pattharitvā pakāsanīyakammaṃ katvā āgatānaṃ verīnaṃ paṭisattūnaṃ paccāmittānaṃ santikaṃ āgantvā thokampi viggāhikakathaṃ na kathesi , āgatakālato paṭṭhāya satapākatelena makkhento viya amatapānaṃ pāyento viya madhurakathaṃ kathetī ’’ ti sabbepi sammāsambuddhaṃ anuvattantā etadavocuṃ .

Yāceyyāsīti āyāceyyāsi pattheyyāsi piheyyāsi .

Tuṇhībhūtoti tuṇhībhāvaṃ upagato .

Maṅkubhūtoti nittejataṃ āpanno .

Pattakkhandhoti onatagīvo .

Adhomukhoti heṭṭhāmukho .

Sammāsambuddhassa te paṭijānatoti ‘‘ ahaṃ sammāsambuddho , sabbe dhammā mayā abhisambuddhā ’’ ti evaṃ paṭijānato tava .

Anabhisambuddhāti ime nāma dhammā tayā anabhisambuddhā .

Tatthāti tesu anabhisambuddhāti evaṃ dassitadhammesu .

Aññena vā aññaṃ paṭicarissatīti aññena vā vacanena aññaṃ vacanaṃ paṭicchādessati , aññaṃ pucchito aññaṃ kathessatīti adhippāyo .

Bahiddhā kathaṃ apanāmessatīti bahiddhā aññaṃ āgantukakathaṃ āharanto purimakathaṃ apanāmessati .

Appaccayan ti anabhiraddhiṃ atuṭṭhākāraṃ pātukarissatīti pākaṭaṃ karissati .

Ettha ca appaccayena domanassaṃ vuttaṃ , purimehi dvīhi mandabalavabhedo kodhoyeva .

EvaṃM2.180 bhagavā paṭhamavesārajjena sīhanādaṃ naditvā puna dutiyādīhi nadanto yo kho maṃ paribbājakātiādimāha .

Tattha yassa kho pana te atthāya dhammo desitoti yassa maggassaP2.303 vā phalassa vā atthāya tayā catusaccadhammo desito .

So na niyyātīti so dhammo na niyyāti na niggacchati , na taṃ atthaṃ sādhetīti vuttaṃ hoti .

Takkarassāti yo naṃ karoti , tassa paṭipattipūrakassa puggalassāti attho .

Sammā dukkhakkhayāyāti hetunā nayena kāraṇena sakalassaV2.175 vaṭṭadukkhassa khayāya .

Atha vā yassa kho pana te atthāya dhammo desitoti yassa te atthāya dhammo desito .

Seyyathidaṃ – rāgapaṭighātatthāya asubhakammaṭṭhānaṃ , dosapaṭighātatthāya mettābhāvanā , mohapaṭighātatthāya pañca dhammā , vitakkupacchedāya ānāpānassati .

So na niyyāti takkarassa sammā dukkhakkhayāyāti so dhammo yo naṃ yathādesitaṃ karoti , tassa takkarassa sammā hetunā nayena kāraṇena vaṭṭadukkhakkhayāya na niyyāti na niggacchati , taṃ atthaṃ na sādhetīti ayamettha attho .

Seyyathāpi sarabho paribbājakoti yathā ayaṃ sarabho paribbājako pajjhāyanto appaṭibhāno nisinno , evaṃ nisīdissatīti .

Evaṃ tīhi padehi sīhanādaṃ naditvā desanaṃ nivattentasseva tathāgatassa tasmiṃ ṭhāne sannipatitā caturāsītipāṇasahassaparimāṇā parisā amatapānaṃ pivi , satthā parisāya amatapānassa pītabhāvaṃ ñatvā vehāsaṃ abbhuggantvā pakkāmi .

Tamatthaṃ dassetuṃ atha kho bhagavātiādi vuttaṃ .

Tattha sīhanādan ti seṭṭhanādaṃ abhītanādaṃ appaṭinādaṃ .

Vehāsaṃ pakkāmīti abhiññāpādakaṃ catutthajjhānaṃ samāpajjitvā vuṭṭhāya adhiṭṭhāya saddhiṃ bhikkhusaṅghena ākāsaṃ pakkhandi .

Evaṃ pakkhando ca pana taṃkhaṇaññeva gijjhakūṭamahāvihāre patiṭṭhāsi .

Vācāya sannitodakenāti vacanapatodena .

SañjambharimakaṃsūtiP2.304 sambharitaṃ nirantaraphuṭaṃ akaṃsu , upari vijjhiṃsūti vuttaṃ hoti .

Brahāraññeti mahāraññe .

Sīhanādaṃ nadissāmīti sīhassa nadato ākāraṃ disvā ‘‘ ayampi tiracchānagato , ahampi , imassa cattāro pādā , mayhampi , ahampi evameva sīhanādaṃ nadissāmī ’’ ti cintesi .

So sīhassa sammukhā nadituṃ asakkontoM2.181 tasmiṃ gocarāya pakkante ekako nadituṃ ārabhi .

Athassa siṅgālasaddoyeva nicchari .

Tena vuttaṃ – siṅgālakaṃyeva nadatīti .

Bheraṇḍakan ti tasseva vevacanaṃ .

Apica bhinnassaraṃ amanāpasaddaṃ nadatīti vuttaṃ hoti .

Evameva kho tvan ti iminā opammena paribbājakā tathāgataṃ sīhasadisaṃ katvā sarabhaṃ siṅgālasadisaṃ akaṃsu .

Ambukasañcarīti khuddakakukkuṭikā .

Purisakaravitaṃ ravissāmīti mahākukkuṭaṃ ravantaṃ disvā ‘‘ imassapi dve pādā dve pakkhā , mayhampi tatheva , ahampi evarūpaṃ ravitaṃ ravissāmī ’’ ti sā tassa sammukhā ravituṃ asakkontī tasmiṃ pakkante ravamānā kukkuṭikāravaṃyeva ravi .

Tena vuttaṃ – ambukasañcariravitaṃyeva ravatīti .

Usabhoti goṇo .

Suññāyāti tucchāya jeṭṭhakavasabhehi virahitāyaV2.176 .

Gambhīraṃ naditabbaṃ maññatīti jeṭṭhakavasabhassa nādasadisaṃ gambhīranādaṃ naditabbaṃ maññati .

Sesaṃ sabbattha uttānatthamevāti .

Issues

Select Version

Tikanipāta-aṭṭhakathā

Tikanipāta-aṭṭhakathā