Issues
Select Version
Tikanipāta-aṭṭhakathā
Tikanipāta-aṭṭhakathā

10. Ādhipateyyasuttavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

10. Ādhipateyyasuttavaṇṇanā

40. Dasame ādhipateyyānīti jeṭṭhakakāraṇato nibbattāni .
Attādhipateyyan tiādīsu attānaṃ jeṭṭhakaṃ katvā nibbattitaṃ guṇajātaṃ attādhipateyyaṃ .
Lokaṃ jeṭṭhakaṃ katvā nibbattitaṃ lokādhipateyyaṃ .
Navavidhaṃ lokuttaradhammaṃ jeṭṭhakaṃ katvā nibbattitaṃ dhammādhipateyyaṃ .
Na iti bhavābhavahetūti iti bhavo , iti bhavoti evaṃ āyatiṃ , na tassa tassa sampattibhavassa hetu .
Otiṇṇoti anupaviṭṭho .
Yassa hi jāti antopaviṭṭhā , so jātiyā otiṇṇo nāma .
Jarā dīsupi eseva nayo .
Kevalassa dukkhakkhandhassāti sakalassa vaṭṭadukkharāsissa .
AntakiriyāV2.129 paññāyethāti antakaraṇaṃ paricchedaparivaṭumakaraṇaṃ paññāyeyya .
Ohāyāti pahāya .
Pāpiṭṭhatareti lāmakatare .
Āraddhan ti paggahitaṃ paripuṇṇaṃ , āraddhattāva asallīnaṃ .
Upaṭṭhitāti catusatipaṭṭhānavasena upaṭṭhitā .
Upaṭṭhitattāva asammuṭṭhā .
Passaddho kāyoti nāmakāyo ca karajakāyo ca passaddho vūpasantadaratho .
Passaddhattāva asāraddho .
Samāhitaṃ cittan ti ārammaṇe cittaṃ sammā āhitaṃ suṭṭhu ṭhapitaṃ .
Sammā āhitattāva ekaggaṃ .
Adhipatiṃ karitvāti jeṭṭhakaṃ katvā .
SuddhaṃP2.244 attānaṃ pariharatīti suddhaṃ nimmalaṃ katvā attānaṃ pariharati paṭijaggati , gopāyatīti attho .
Ayañca yāva arahattamaggā pariyāyena suddhamattānaṃ pariharati nāma , phalappattova pana nippariyāyena suddhamattānaṃ pariharati .
Svākkhātotiādīni visuddhimagge ( visuddhi .1.147) vitthāritāni .
Jānaṃ passaṃ viharantīti taṃ dhammaṃ jānantā passantā viharanti .
Imāni kho , bhikkhave , tīṇi ādhipateyyānītiM2.131 ettāvatā tīṇi ādhipateyyāni lokiyalokuttaramissakāni kathitāni .
Pakubbatoti karontassa .
Attā te purisa jānāti , saccaṃ vā yadi vā musāti yaṃ tvaṃ karosi , taṃ yadi vā yathāsabhāvaṃ yadi vā no yathāsabhāvanti tava attāva jānāti .
Iminā ca kāraṇena veditabbaṃ ‘‘ pāpakammaṃ karontassa loke paṭicchannaṭṭhānaṃ nāma natthī ’’ ti .
Kalyāṇan ti sundaraṃ .
Atimaññasīti atikkamitvā maññasi .
Attānaṃ parigūhasīti yathā me attāpi na jānāti , evaṃ naṃ parigūhāmīti vāyamasi .
Attādhipateyyakoti attajeṭṭhako .
Lokādhipoti lokajeṭṭhako .
Nipakoti paññavā .
Jhāyīti jhāyanto .
Dhammādhipoti dhammajeṭṭhako .
Saccaparakkamoti thiraparakkamo bhūtaparakkamo .
Pasayha māran ti māraṃ pasahitvā .
Abhibhuyya antakan ti idaṃ tasseva vevacanaṃ .
Yo ca phusī jātikkhayaṃ padhānavāti yo jhāyī padhānavā māraṃ abhibhavitvā jātikkhayaṃ arahattaṃ phusi .
SoP2.245 tādisoti so tathāvidho tathāsaṇṭhito .
Lokavidūti tayo loke vidite pākaṭe katvā ṭhito .
Sumedhoti supañño .
Sabbesu dhammesu atammayo munīti sabbe tebhūmakadhamme taṇhāsaṅkhātāya tammayatāya abhāvena atammayo khīṇāsavamuni kadāci katthaci na hīyati na parihīyatīti vuttaṃ hotīti .
Devadūtavaggo catuttho .