Issues
Select Version
Tikanipāta-aṭṭhakathā
Tikanipāta-aṭṭhakathā

9. Loṇakapallasuttavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

9. Loṇakapallasuttavaṇṇanā

101. NavameV2.217 yathā yathāyan ti yathā yathā ayaṃ .
Tathā tathā tan ti tathā tathā taṃ kammaṃ .
Idaṃ vuttaṃ hoti – yo evaṃ vadeyya –
‘‘ yathā yathā kammaṃ karoti , tathā tathāssa vipākaṃ paṭisaṃvediyateva .
Na hi sakkā katassa kammassa vipākaṃ paṭisedhetuṃ .
Tasmā yattakaṃ kammaṃ karoti , tattakassa vipākaṃ paṭisaṃvediyatevā ’’ ti .
Evaṃ santan ti evaṃ sante .
Brahmacariyavāso na hotīti yaṃ maggabhāvanato pubbe upapajjavedanīyaṃ kammaṃ kataṃ , tassa avassaṃ paṭisaṃvedanīyattā brahmacariyaṃ vutthampi avutthameva hoti .
Okāso na paññāyati sammā dukkhassa antakiriyāyāti yasmā ca evaṃ sante tena kammāyūhanañceva vipākānubhavanā ca hoti , tasmā hetunā nayena vaṭṭadukkhassa antakiriyāya okāso na paññāyati nāma .
Yathā yathā vedanīyan ti yena yenākārena veditabbaṃ .
TathāP2.360 tathāssa vipākaṃ paṭisaṃvediyatīti tena tenākārena assa vipākaṃ paccanubhoti .
Idaṃ vuttaṃ hoti – yadetaṃ sattasu javanesu paṭhamajavanakammaṃ sati paccaye vipākavāraṃ labhantameva diṭṭhadhammavedanīyaṃ hoti , asati ahosikammaṃ nāma .
Yañca sattamajavanakammaṃ sati paccaye upapajjavedanīyaṃ hoti , asati ahosikammaṃ nāma .
Yañca majjhe pañcajavanakammaṃ yāva saṃsārappavatti , tāva aparapariyāyavedanīyaṃ nāma hoti .
Etesu ākāresu yena yenākārena veditabbaṃ kammaṃ ayaṃ puriso karoti , tena tenevassa vipākaṃ paṭisaṃvediyati nāma .
Aṭṭhakathāyañhi laddhavipākavārameva kammaṃ yathāvedanīyaṃ kammaṃ nāmāti vuttaṃ .
Evaṃ santaṃ , bhikkhave , brahmacariyavāso hotīti kammakkhayakarassa brahmacariyassa khepetabbakammasambhavato vāso nāma hoti , vutthaṃ suvutthameva hotītiM2.226 attho .
Okāso paññāyati sammā dukkhassa antakiriyāyāti yasmā evaṃ sante tena tena maggena abhisaṅkhāraviññāṇassa nirodhena tesu tesu bhavesu āyatiṃ vaṭṭadukkhaṃ na uppajjati , tasmā okāso paññāyati sammā dukkhassa antakiriyāya .
Idāni taṃ yathāvedanīyakammasabhāvaṃ dassento idha , bhikkhave , ekaccassātiādimāha .
Tattha appamattakan ti parittaṃ thokaṃ mandaṃ lāmakaṃ .
Tādisaṃyevāti taṃsarikkhakameva .
Diṭṭhadhammavedanīyan ti tasmiṃ kammeyeva diṭṭhadhamme vipaccitabbaṃ vipākavāraṃ labhantaṃ diṭṭhadhammavedanīyaṃ hoti .
Nāṇupi khāyatīti dutiye attabhāve aṇupi na khāyati , aṇumattampi dutiye attabhāveV2.218 vipākaṃ na detīti attho .
BahudevātiP2.361 bahukaṃ pana vipākaṃ kimeva dassatīti adhippāyo .
Abhāvitakāyotiādīhi kāyabhāvanārahito vaṭṭagāmī puthujjano dassito .
Parittoti parittaguṇo .
Appātumoti ātumā vuccati attabhāvo , tasmiṃ mahantepi guṇaparittatāya appātumoyeva .
Appadukkhavihārīti appakenapi pāpena dukkhavihārī .
Bhāvitakāyotiādīhi khīṇāsavo dassito .
So hi kāyānupassanāsaṅkhātāya kāyabhāvanāya bhāvitakāyo nāma .
Kāyassa vā vaḍḍhitattā bhāvitakāyo .
Bhāvitasīloti vaḍḍhitasīlo .
Sesapadadvayepi eseva nayo .
Pañcadvārabhāvanāya vā bhāvitakāyo .
Etena indriyasaṃvarasīlaṃ vuttaṃ , bhāvitasīloti iminā sesāni tīṇi sīlāni .
Aparittoti na parittaguṇo .
Mahattoti attabhāve parittepi guṇamahantatāya mahatto .
Appamāṇavihārīti khīṇāsavassetaṃ nāmameva .
So hi pamāṇakarānaṃ rāgādīnaṃ abhāvena appamāṇavihārī nāma .
Paritteti khuddake .
Udakamallaketi udakasarāve .
Orabbhikoti urabbhasāmiko .
Urabbhaghātakoti sūnakāro .
Jāpetuṃ vāti dhanajāniyā jāpetuṃ .
Jhāpetuntipi pāṭho , ayamevattho .
Yathāpaccayaṃ vā kātun ti yathā icchati , tathā kātuṃ .
Urabbhadhanan ti eḷakaagghanakamūlaṃ .
So panassa sace icchati , deti .
No ce icchati , gīvāyaṃ gahetvāM2.227 nikkaḍḍhāpeti .
SesaṃP2.362 vuttanayeneva veditabbaṃ .
Imasmiṃ pana sutte vaṭṭavivaṭṭaṃ kathitanti .