7. Vacchagottasuttavaṇṇanā
58. Sattame mahapphalan ti mahāvipākaṃ .
Dhammassa cānudhammaṃ byākarontīti ettha dhammo nāma kathitakathā , anudhammo nāma kathitassa paṭikathanaṃ .
Sahadhammikoti sakāraṇo sahetuko .
Vādānupātoti vādassa anupāto , anupatanaṃ pavattīti attho .
Gārayhaṃ
P2.258 ṭhānan ti garahitabbayuttaṃ kāraṇaṃ .Idaṃ vuttaṃ hoti – bhotā gotamena vuttā sakāraṇā vādappavatti kiñcipi gārayhaṃ kāraṇaṃ na āgacchatīti .
Atha vā tehi parehi vuttā sakāraṇā vādappavatti kiñci gārayhaṃ kāraṇaṃ na āgacchatīti pucchati .
Antarāyakaro
M2.143 hotīti antarāyaṃ vināsaṃ kicchalābhakaṃ vilomakaṃ karoti .Pāripanthikoti panthadūhanacoro .
Khato ca hotīti guṇakhananena khato hoti .
Upahatoti guṇupaghāteneva upahato .
Candanikāyāti
V2.141 asucikalalakūpe .Oligalleti niddhamanakalale .
So cāti so sīlavāti vuttakhīṇāsavo .
Sīlakkhandhenāti sīlarāsinā .
Sesapadesupi eseva nayo .
Ettha ca vimuttiñāṇadassanaṃ vuccati paccavekkhaṇañāṇaṃ , taṃ asekkhassa pavattattā asekkhanti vuttaṃ .
Itarāni sikkhāpariyosānappattatāya sayampi asekkhāneva .
Tāni ca pana lokuttarāni , paccavekkhaṇañāṇaṃ lokiyaṃ .
Rohiṇīsūti rattavaṇṇāsu .
Sarūpāsūti attano vacchakehi samānarūpāsu .
Pārevatāsūti kapotavaṇṇāsu .
Dantoti nibbisevano .
Puṅgavoti usabho .
Dhorayhoti dhuravāho .
Kalyāṇajavanikkamoti kalyāṇena ujunā javena gantā .
Nāssa vaṇṇaṃ parikkhareti assa goṇassa sarīravaṇṇaṃ na upaparikkhanti , dhuravahanakammameva pana upaparikkhanti .
Yasmiṃ kasmiñci jātiyeti yattha katthaci kulajāte .
Yāsu kāsuci etāsūti etāsu khattiyādippabhedāsu yāsu kāsuci jātīsu .
Brahmacariyassa kevalīti brahmacariyassa kevalena samannāgato , paripuṇṇabhāvena yuttoti attho .
Khīṇāsavo hi sakalabrahmacārī nāma hoti .
Tenetaṃ vuttaṃ .
Pannabhāroti
P2.259 oropitabhāro , khandhabhāraṃ kilesabhāraṃ kāmaguṇabhārañca oropetvā ṭhitoti attho .Katakiccoti catūhi maggehi kiccaṃ katvā ṭhito .
Pāragū sabbadhammānan ti sabbadhammā vuccanti pañcakkhandhā dvādasāyatanāni aṭṭhārasa dhātuyo , tesaṃ sabbadhammānaṃ abhiññāpāraṃ , pariññāpāraṃ , pahānapāraṃ , bhāvanāpāraṃ , sacchikiriyāpāraṃ , samāpattipārañcāti chabbidhaṃ pāraṃ gatattā pāragū .
Anupādāyāti aggahetvā .
Nibbutoti kilesasantāparahito .
Virajeti rāgadosamoharajarahite .
Avijānantāti
M2.144 khettaṃ ajānantā .Dummedhāti nippaññā .
Assutāvinoti khettavinicchayasavanena rahitā .
Bahiddhāti imamhā sāsanā bahiddhā .
Na hi sante upāsareti buddhapaccekabuddhakhīṇāsave uttamapurise na upasaṅkamanti .
Dhīrasammateti paṇḍitehi sammate sambhāvite .
Mūlajātā patiṭṭhitāti iminā sotāpannassa saddhaṃ dasseti .
Kule vā idha jāyareti idha vā manussaloke khattiyabrāhmaṇavessakule jāyanti .
Ayameva hi tividhā kulasampatti nāma .
Anupubbena nibbānaṃ , adhigacchantīti sīlasamādhipaññāti ime guṇe pūretvā anukkamena nibbānaṃ adhigacchantīti .