7. Dutiyasikkhāsuttavaṇṇanā
88. Sattame kolaṃkoloti kulā kulaṃ gamanako .
Kulan ti cettha bhavo adhippeto , tasmā ‘‘ dve vā tīṇi vā kulānī ’’ ti etthapi dve vā tayo vā bhaveti attho veditabbo .
Ayañhi dve vā bhave sandhāvati tayo vā , uttamakoṭiyā cha vā .
Tasmā dve vā tīṇi vā cattāri vā pañca vā cha vāti evamettha vikappo daṭṭhabbo .
Ekabījīti ekasseva bhavassa bījaṃ etassa atthīti ekabījī .
Uddhaṃsototiādīsu atthi uddhaṃsoto akaniṭṭhagāmī , atthi
P2.350 uddhaṃsoto na akaniṭṭhagāmī , atthi na uddhaṃsoto akaniṭṭhagāmī , atthi na uddhaṃsoto na akaniṭṭhagāmī .Tattha yo idha anāgāmiphalaṃ patvā avihādīsu nibbatto tattha yāvatāyukaṃ ṭhatvā uparūpari nibbattitvā akaniṭṭhaṃ pāpuṇāti , ayaṃ uddhaṃsoto akaniṭṭhagāmī nāma .
Yo pana avihādīsu nibbatto tattheva aparinibbāyitvā akaniṭṭhampi appatvā uparimabrahmaloke parinibbāyati , ayaṃ uddhaṃsoto na akaniṭṭhagāmī nāma .
Yo ito cavitvā
M2.218 akaniṭṭheyeva nibbattati , ayaṃ na uddhaṃsoto akaniṭṭhagāmī nāma .Yo pana avihādīsu catūsu aññatarasmiṃ nibbattitvā tattheva parinibbāyati , ayaṃ na uddhaṃsoto na akaniṭṭhagāmī nāma .
Yattha
V2.210 katthaci uppanno pana sasaṅkhārena sappayogena arahattaṃ patto sasaṅkhāraparinibbāyī nāma .Asaṅkhārena appayogena patto asaṅkhāraparinibbāyī nāma .
Yo pana kappasahassāyukesu avihesu nibbattitvā pañcamaṃ kappasataṃ atikkamitvā arahattaṃ patto , ayaṃ upahaccaparinibbāyī nāma .
Atappādīsupi eseva nayo .
Antarāparinibbāyīti yo āyuvemajjhaṃ anatikkamitvā parinibbāyati , so tividho hoti .
Kappasahassāyukesu tāva avihesu nibbattitvā eko nibbattadivaseyeva arahattaṃ pāpuṇāti .
No ce nibbattadivase pāpuṇāti , paṭhamassa pana kappasatassa matthake pāpuṇāti , ayaṃ paṭhamo antarāparinibbāyī .
Aparo evaṃ asakkonto dvinnaṃ kappasatānaṃ matthake pāpuṇāti , ayaṃ dutiyo .
Aparo evampi asakkonto catunnaṃ kappasatānaṃ matthake pāpuṇāti , ayaṃ tatiyo antarāparinibbāyī .
Sesaṃ vuttanayameva .
Imasmiṃ pana ṭhāne ṭhatvā catuvīsati sotāpannā , dvādasa sakadāgāmino , aṭṭhacattālīsa anāgāmino , dvādasa ca arahanto kathetabbā .
Imasmiṃ hi sāsane saddhādhuraṃ paññādhuranti
P2.351 dve dhurāni , dukkhapaṭipadādandhābhiññādayo catasso paṭipadā .Tattheko saddhādhurena abhinivisitvā sotāpattiphalaṃ patvā ekameva bhavaṃ nibbattitvā dukkhassantaṃ karoti , ayameko ekabījī .
So paṭipadāvasena catubbidho hoti .
Yathā cesa , evaṃ paññādhurena abhiniviṭṭhopīti aṭṭha ekabījino .
Tathā kolaṃkolā sattakkhattuparamā cāti ime catuvīsati sotāpannā nāma .
Tīsu pana vimokkhesu suññatavimokkhena sakadāgāmibhūmiṃ pattā catunnaṃ paṭipadānaṃ vasena cattāro sakadāgāmino , tathā animittavimokkhena pattā cattāro , appaṇihitavimokkhena pattā cattāroti ime dvādasa sakadāgāmino .
Avihesu pana tayo antarāparinibbāyino , eko upahaccaparinibbāyī , eko uddhaṃsoto akaniṭṭhagāmīti pañca anāgāmino , te asaṅkhāraparinibbāyino pañca , sasaṅkhāraparinibbāyino pañcāti dasa honti , tathā atappādīsu .
Akaniṭṭhesu pana uddhaṃsoto natthi
M2.219 , tasmā tattha cattāro sasaṅkhāraparinibbāyī , cattāro asaṅkhāraparinibbāyīti aṭṭha , ime aṭṭhacattālīsa anāgāmino .Yathā pana sakadāgāmino , tatheva arahantopi dvādasa veditabbā .
Idhāpi tisso sikkhā missikāva kathitā .