5. Kesamuttisuttavaṇṇanā
66. Pañcame kālāmānaṃ nigamoti kālāmā nāma khattiyā , tesaṃ nigamo .
Kesamuttiyāti kesamuttanigamavāsino .
Upasaṅkamiṃsūti sappinavanītādibhesajjāni ceva aṭṭhavidhapānakāni ca gāhāpetvā upasaṅkamiṃsu .
Sakaṃyeva vādaṃ dīpentīti attanoyeva laddhiṃ kathenti .
Jotentīti pakāsenti .
Khuṃsentīti ghaṭṭenti .
Vambhentīti
P2.305 avajānanti .Paribhavantīti lāmakaṃ karonti .
Omakkhiṃ karontīti ukkhittakaṃ karonti , ukkhipitvā chaḍḍenti .
Aparepi , bhanteti so kira aṭavimukhe gāmo , tasmā tattha aṭaviṃ atikkantā ca atikkamitukāmā ca vāsaṃ kappenti .
Tesupi paṭhamaṃ āgatā attano laddhiṃ dīpetvā pakkamiṃsu , pacchā āgatā ‘‘ kiṃ te jānanti , amhākaṃ antevāsikā te , amhākaṃ santike kiñci kiñci sippaṃ uggaṇhiṃsū ’’ ti attano laddhiṃ dīpetvā pakkamiṃsu .
Kālāmā ekaladdhiyampi saṇṭhahituṃ na sakkhiṃsu .
Te etamatthaṃ dīpetvā bhagavato evamārocetvā tesaṃ no , bhantetiādimāhaṃsu .
Tattha hoteva kaṅkhāti hotiyeva kaṅkhā .
Vicikicchāti tasseva vevacanaṃ .
Alan ti yuttaṃ .
Mā
M2.182 anussavenāti anussavakathāyapi mā gaṇhittha .Mā paramparāyāti paramparakathāyapi mā gaṇhittha .
Mā itikirāyāti evaṃ kira etanti mā gaṇhittha .
Mā piṭakasampadānenāti amhākaṃ piṭakatantiyā saddhiṃ sametīti mā gaṇhittha .
Mā takkahetūti takkaggāhenapi mā gaṇhittha .
Mā nayahetūti nayaggāhenapi mā gaṇhittha .
Mā ākāraparivitakkenāti sundaramidaṃ kāraṇanti evaṃ kāraṇaparivitakkenapi mā gaṇhittha .
Mā diṭṭhinijjhānakkhantiyāti amhākaṃ nijjhāyitvā khamitvā gahitadiṭṭhiyā saddhiṃ sametītipi mā gaṇhittha .
Mā bhabbarūpatāyāti ayaṃ bhikkhu bhabbarūpo , imassa kathaṃ gahetuṃ yuttantipi mā gaṇhittha .
Mā samaṇo no garūti ayaṃ samaṇo amhākaṃ garu , imassa kathaṃ gahetuṃ yuttantipi mā gaṇhittha .
Samattāti paripuṇṇā .
Samādinnāti
P2.306 gahitā parāmaṭṭhā .Yaṃsa hotīti yaṃ kāraṇaṃ tassa puggalassa hoti .
Alobhādayo
V2.177 lobhādipaṭipakkhavasena veditabbā .Vigatābhijjhotiādīhi mettāya pubbabhāgo kathito .
Idāni mettādikaṃ kammaṭṭhānaṃ kathento mettāsahagatenātiādimāha .
Tattha kammaṭṭhānakathāya vā bhāvanānaye vā pāḷivaṇṇanāya vā yaṃ vattabbaṃ siyā , taṃ sabbaṃ visuddhimagge ( visuddhi .1.240) vuttameva .
Evaṃ averacittoti evaṃ akusalaverassa ca puggalaverino ca natthitāya averacitto .
Abyābajjhacittoti kodhacittassa abhāvena niddukkhacitto .
Asaṃkiliṭṭhacittoti kilesassa natthitāya asaṃkiliṭṭhacitto .
Visuddhacittoti kilesamalābhāvena visuddhacitto hotīti attho .
Tassāti tassa evarūpassa ariyasāvakassa .
Assāsāti avassayā patiṭṭhā .
Sace kho pana atthi paro lokoti yadi imamhā lokā paraloko nāma atthi .
Athāhaṃ kāyassa bhedā parammaraṇā … pe … upapajjissāmīti atthetaṃ kāraṇaṃ , yenāhaṃ kāyassa bhedā parammaraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjissāmīti evaṃ sabbattha nayo veditabbo .
Anīghan ti niddukkhaṃ .
Sukhin ti sukhitaṃ .
Ubhayeneva visuddhaṃ attānaṃ samanupassāmīti yañca pāpaṃ na karomi , yañca karotopi na karīyati , iminā ubhayenāpi visuddhaṃ attānaṃ samanupassāmi .
Sesaṃ sabbattha uttānatthamevāti .