3. Bhāravaggo
1. Bhārasuttavaṇṇanā
22. Upādānānaṃ ārammaṇabhūtā khandhā upādānakkhandhā .
Parihārabhāriyaṭṭhenāti parihārassa bhāriyabhāvena garutarabhāvena .
Vuttameva atthaṃ
M2.214 pākaṭaṃ kātuṃ ‘‘ etesañhī ’’ tiādimāha .Tattha yasmā etāni ṭhānagamanādīni rūpārūpadhammānaṃ paṅgulajaccandhānaṃ viya aññamaññūpassayavasena ijjhanti , na paccekaṃ , tasmā ‘‘ etesan ’’ ti avisesavacanaṃ kataṃ .
Puggalan ti khandhasantānaṃ vadati .
Khandhasantāno hi avicchedena pavattamāno yāva parinibbānā khandhabhāraṃ vahanto viya loke khāyati tabbinimuttassa sattassa abhāvato .
Tenāha ‘‘ puggalo ’’ tiādi .
Bhārahāroti jātoti bhārahāro nāma jāto .
Punabbhavakaraṇaṃ punabbhavo , taṃ phalaṃ arahati , tattha niyuttāti vā ponobhavikā .
Tabbhāvasahagataṃ
V2.191 yathā ‘‘ sanidassanā dhammā ’’ ti , na saṃsaṭṭhasahagataṃ , nāpi ārammaṇasahagataṃ .‘‘ Tatra tatrā ’’ ti yaṃ yaṃ uppattiṭṭhānaṃ , rūpādiārammaṇaṃ vā patvā tatratatrābhinandinī .
Tenāha ‘‘ upapattiṭṭhāne vā ’’ tiādi .
Pañcakāmaguṇikoti pañcakāmaguṇārammaṇo .
Rūpārūpūpapattibhave rāgo rūpārūpabhavarāgo .
Jhānanikanti jhānasaṅkhāte kammabhave rāgo .
Sassatādiṭṭhīti bhavadiṭṭhi , taṃsahagato rāgo .
Ayan ti rāgo bhavataṇhā nāma .
Ucchedadiṭṭhi vibhavadiṭṭhi nāma , taṃsahagato chandarāgo vibhavataṇhā nāma .
Esa puggalo khandha bhāraṃ ādiyati taṇhāvasena paṭisandhiggahaṇato .
‘‘ Asesamettha taṇhā virajjati palujjati nirujjhati pahīyatī ’’ tiādinā sabbapadāni nibbānavaseneva veditabbānīti āha ‘‘ sabbaṃ nibbānasseva vevacanan ’’ ti .
Bhārasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .
2. Pariññasuttavaṇṇanā
23. Parijānitabbeti pahānapariññāya parijānitabbe .
Tathā parijānanañca tattha chandarāgappahānaṃ , tesaṃ atikkamoti āha ‘‘ samatikkamitabbeti attho ’’ ti .
Accantapariññan ti nibbānaṃ vadati .
Tenāha ‘‘ samatikkamanti attho ’’ ti .
Pariññasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .
3. Abhijānasuttavaṇṇanā
24. Ñātapariññā
M2.215 kathitā ‘‘ abhivisiṭṭhāya paññāya jānanan ’’ ti katvā .Dutiyapadenāti ‘‘ parijānan ’’ ti padena .
Tatiyacatutthehīti ‘‘ virājayaṃ pajahan ’’ ti padehi .
Abhijānasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .
4-9.Chandarāgasuttādivaṇṇanā
25-30.
Dhātusaṃyutte vuttanayeneva veditabbāni , kevalañhi ettha khandhavasena desanā āgatā , tattha dhātuvasenāti ayameva viseso .
Cattāri saccāni kathitāni assādādīnavanissaraṇavasena desanāya pavattattā .
Chandarāgasuttādivaṇṇanā niṭṭhitā .
10. Aghamūlasuttavaṇṇanā
31. Aghaṃ
V2.192 vuccati pāpaṃ , aghanimittatāya aghaṃ dukkhaṃ .Idañhi dukkhaṃ nāma visesato pāpahetukaṃ kammaphalasaññitaṃ .
Tathā vaṭṭadukkhaṃ avijjātaṇhāmūlakattā .
Aghassa nimittatāya aghaṃ dukkhaṃ .
Vaṭṭānusārī mahājano hi dukkhābhibhūto tassa patikāraṃ maññamāno taṃ taṃ karotīti .
Aghamūlasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .
11. Pabhaṅgusuttavaṇṇanā
32. Pabhijjanasabhāvan ti khaṇe khaṇe pabhaṅgusabhāvaṃ .
Pabhaṅgusuttavaṇṇanā niṭṭhitā .
Bhāravaggavaṇṇanā niṭṭhitā .