8. Dutiyagaddulabaddhasuttavaṇṇanā
100. Diṭṭhigaddulanissitāyāti sahajātādipaccayavasena diṭṭhigaddulanissitāya nissāyeva pavattati tato attānaṃ vivecetuṃ asakkuṇeyyattā .
Cittasaṃkilesenevāti dasavidhakilesavatthuvasena cittassa saṃkiliṭṭhabhāvena .
Ariyamaggādhigamanena cittassa vodānattā vodāyanti visujjhanti .
Vicaraṇacittan ti
M2.253 gahetvā vicaraṇavasena vicaraṇacittaṃ .Saṅkhānāmāti evaṃnāmakā .
Brāhmaṇapāsaṇḍikāti jātiyā brāhmaṇā , channavutiyā pāsaṇḍesu taṃ saṅkhāsaññitaṃ pāsaṇḍaṃ paggayha vicaraṇakā .
Paṭakoṭṭhakan ti dussāpaṇakaṃ .
Dassentāti yathāgatikammavipākacittataṃ dassentā
V2.226 .Taṃ cittan ti taṃ paṭakoṭṭhakacittaṃ gahetvā vicaranti .
Cintetvā katattāti ‘‘ imassa rūpassa evaṃ hatthapādā , evaṃ mukhaṃ likhitabbaṃ , evaṃ ākāravatthaggahaṇāni , evaṃ kiriyāvisesā , evaṃ kiriyāvibhāgaṃ , sattavisesānaṃ vibhāgaṃ kātabban ’’ ti tassa ubbattanakhipanapavattanādipayojanañcāti sabbametaṃ tathā cintetvā katattā cittena manasā cintitaṃ nāma .
Upāyapariyesanacittan ti ‘‘ hatthapādā evaṃ likhitabbā ’’ tiādinā yathāvuttaupāyassa ceva pubbe pavattassa bhūmiparikammavaṇṇadhātusammāyojanupāyassa ca vasena pavattaṃ cittaṃ .
Tatopi cittataran ti tato cittakammatopi cittataraṃ cittakārena cintitappakārānaṃ sabbesaṃyeva cittakamme anipphajjanato .
Kammacittenāti kammaviññāṇena .
Kammacittenāti vā kammassa cittabhāvena .
So kammassa vicittabhāvo taṇhāvasena jāyatīti veditabbo .
Svāyamattho aṭṭhasālinīṭīkāyaṃ vibhāvito .
Evaṃ cittāti evaṃ cittarūpavisesā .
Yoniṃ upanetīti taṃ taṃ aṇḍajādibhedaṃ yonivisesaṃ pāpeti vaṇṇaviseso viya phalikamaṇikaṃ .
Na hi visesā hitavicittasāmatthiyakammaṃ yoniṃ upaneti , tassa tassa vipākuppattiyā paccayo hoti .
Yonimūlako tesaṃ cittabhāvoti yaṃ yaṃ yoniṃ kammaṃ satte upaneti , taṃtaṃyonimūlako tesaṃ sattānaṃ cittavicittabhāvo .
Tenāha ‘‘ yoniupagatā ’’ tiādi .
Sadisacittāva sadisacittabhāvā eva .
Itītiādi vuttasseva atthassa uppaṭipāṭiyā nigamanaṃ .
Tiracchānagatacittabhāvato cittasseva savisesaṃ cittabhāvakaraṇaṃ dassetuṃ ‘‘ apicā ’’ tiādi vuttaṃ .
Tattha cittaṃ nāmetaṃ cittatarameva veditabbanti sambandho .
Sahajātadhammacittatāyāti rāgādisaddhādidhammavicittabhāvena .
Bhūmicittatāyāti adhiṭṭhānacittatāya .
Kammanānattaṃ mūlaṃ kāraṇaṃ etesanti kammanānattamūlakā , tesaṃ .
Liṅganānattaṃ itthiliṅgādinānattavasena ceva taṃtaṃsaṇṭhānanānattavasena ca veditabbaṃ .
Saññānānattaṃ itthipurisadevamanussādisaññānānattavasena
M2.254 .Vohāranānattaṃ tissotiādivohāranānattavasena .
Cittānaṃ vicittānaṃ .
Taṃtaṃvohāranānattampi citteneva paññapīyati .
Raṅgajātarūpasamuṭṭhāpanādinā vatthaṃ rañjayatīti rajako , vaṇṇakāro .
Puthujjanassa attabhāvasaññitarūpasamuṭṭhāpanatā niyatā ekantikāti puthujjanaggahaṇaṃ .
‘‘ Abhirūpaṃ rūpaṃ samuṭṭhāpetī ’’ ti ānetvā sambandho .
Dutiyagaddulabaddhasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .