5. Natthidinnasuttavaṇṇanā
210. Dinnan ti deyyadhammasīsena dānaṃ vuttanti āha ‘‘ dinnassa phalābhāvaṃ sandhāyā ’’ ti , dinnaṃ pana annādivatthuṃ kathaṃ paṭikkhipanti .
Esa nayo ‘‘ yiṭṭhaṃ hutan ’’ ti etthāpi .
Mahāyāgoti sabbasādhāraṇaṃ mahādānaṃ .
Paheṇakasakkāroti pāhunakānaṃ kātabbasakkāro .
Phalan ti ānisaṃsaphalaṃ nissandaphalañca .
Vipākoti sadisaphalaṃ .
Paraloke ṭhitassa ayaṃ loko natthīti paraloke ṭhitassa kammunā laddhabbo ayaṃ loko na hoti .
Idhaloke ṭhitassapi paraloko natthīti idhaloke ṭhitassa kammunā laddhabbo paraloko na hoti .
Tattha kāraṇamāha –
‘‘ sabbe tattha tattheva ucchijjantī ’’ ti .
Ime sattā yattha yattha bhave yoniādīsu ca ṭhitā , tattha tattheva ucchijjanti nirudayavināsavasena nassanti .
Phalābhāvavasenāti mātāpitūsu sammāpaṭipattimicchāpaṭipattīnaṃ phalassa abhāvavasena ‘‘ natthi mātā , natthi pitā ’’ ti vadanti , na mātāpitūnaṃ , nāpi tesu idāni kariyamānasakkārāsakkārānaṃ abhāvavasena tesaṃ lokapaccakkhattā .
Pubbuḷakassa viya imesaṃ sattānaṃ uppādo nāma kevalo , na bhavato cavitvā āgamanapubbakoti dassanatthaṃ ‘‘ natthi sattā opapātikā ’’ ti vuttanti āha –
‘‘ cavitvā uppajjanakasattā nāma natthī ’’ ti .
Samaṇena nāma yāthāvato jānantena kassaci akathetvā saññatena bhavitabbaṃ , aññathā āhopurisikā nāma siyā .
Kiñhi paro parassa karissati , tathā ca attano sampādanassa kassaci avassayo eva na siyā tattha tattheva ucchijjanatoti āha ‘‘ ye imañca … pe … pavedentī ’’ ti .
Catūsu
M2.266 mahābhūtesu niyuttoti cātumahābhūtiko .Yathā pana mattikāya nibbattaṃ bhājanaṃ mattikāmayaṃ , evamayaṃ catūhi mahābhūtehi nibbattoti āha ‘‘ catumahābhūtamayo ’’ ti .
Ajjhattikā pathavīdhātūti sattasantānagatā pathavīdhātu .
Bāhiraṃ pathavīdhātun ti bahiddhā mahāpathaviṃ .
Anuyātīti tassa anurūpabhāvena yāti upeti .
Upagacchatīti pubbe bāhirapathavīkāyato tadekadesabhūtā pathavī āgantvā ajjhattikabhāvappattiyā sattabhāvena saṇṭhitā idāni ghaṭādipathavī
V2.239 viya tameva bāhirapathavīkāyaṃ upeti upagacchati , sabbaso tena nibbisesataṃ ekībhāvameva gacchatīti attho .Āpādīsupi eseva nayoti ettha pajjunnena mahāsamuddato gahitaāpo viya vassodakabhāvena punapi mahāsamuddaṃ , sūriyaraṃsito gahitaindaggisaṅkhātatejo viya punapi sūriyaraṃsiṃ , mahāvāyukhandhato niggatamahāvāyo viya tameva vāyukhandhaṃ upeti upagacchatīti diṭṭhigatiko sayameva attano vādaṃ bhindati .
Ummattakapacchisadisañhi diṭṭhigatikadassanaṃ .
Manacchaṭṭhāni indriyāni ākāsaṃ pakkhandanti tesaṃ visayabhāvā visayāpīti vadati .
Visayiggahaṇena hi visayā gahitā eva hontīti .
Guṇāguṇapadānīti guṇadosakoṭṭhāsā .
Sarīrameva padānīti adhippetaṃ sarīrena taṃtaṃkiriyāya pajjitabbato .
Dabbanti muyhantīti dattū , mūḷhapuggalā .
Tehi dattūhi bālamanussehi paññattaṃ .
Natthidinnasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .