6. Karotosuttavaṇṇanā
211. Sahatthā karontassāti sahatthena karontassa .
Nissaggiyathāvarādayopi idha sahatthakaraṇeneva saṅgahitā .
Hatthādīnīti hatthapādakaṇṇanāsādīni .
Pacanaṃ dahanaṃ vibādhananti āha ‘‘ daṇḍena pīḷentassā ’’ ti .
Papañcasūdaniyaṃ ‘‘ tajjentassa cā ’’ ti attho vutto , idha pana sumaṅgalavilāsiniyaṃ viya tajjanaṃ paribhāsanaṃ daṇḍeneva saṅgahetvā ‘‘ daṇḍena pīḷentassa ’’ icceva vuttaṃ .
Sokaṃ sayaṃ karontassāti parassa sokakāraṇaṃ sayaṃ karontassa , sokaṃ vā uppādentassa .
Parehi attano vacanakarehi .
Sayampi phandatoti parassa vibādhanappayogena
M2.267 sayampi phandato .Atipātayatoti padaṃ suddhakattuatthe hetukattuatthe ca vattatīti āha –
‘‘ hanantassapi hanāpentassapī ’’ ti .
Kāraṇavasenāti kārāpanavasena .
Gharassa bhitti anto ca bahi ca sandhitā hutvā ṭhitāva gharasandhi .
Kiñcipi asesetvā niravaseso lopo nillopo .
Ekāgāre niyutto vilopo ekāgāriko .
Parito sabbaso panthe hananaṃ paripantho .
Pāpaṃ na karīyati pubbe asato uppādetuṃ asakkuṇeyyattā , tasmā natthi pāpaṃ .
Yadi evaṃ kathaṃ sattā pāpe pavattantīti āha ‘‘ sattā pana karomāti evaṃsaññino hontī ’’ ti evaṃ kirassa hoti imesañhi sattānaṃ hiṃsādikiriyā na attānaṃ phusati tassa niccatāya nibbikārattā , sarīraṃ pana acetanaṃ kaṭṭhakaliṅgarūpamaṃ , tasmiṃ vikopitepi na kiñci pāpanti .
Khuranemināti nisitakhuramayaneminā , khurasadisanemināti attho .
Gaṅgāya
V2.240 dakkhiṇā disā appatirūpadeso , uttaradisā patirūpadesoti adhippāyena ‘‘ dakkhiṇañcepī ’’ tiādi vuttanti āha ‘‘ dakkhiṇatīre manussā kakkhaḷā ’’ tiādi .Mahāyāgan ti mahāvijitayaññasadisaṃ mahāyāgaṃ .
Uposathakammenāti uposathakammena ca .
Ca-saddo hettha luttaniddiṭṭho .
Damasaddo hi indriyasaṃvarassa uposathasīlassa ca vācako idhādhippeto .
Keci pana ‘‘ uposathakammenā ’’ ti idaṃ indriyadamanassa visesanaṃ , tasmā ‘‘ uposathakammabhūtena indriyadamenā ’’ ti atthaṃ vadanti .
Sīlasaṃyamenāti sīlasaṃvarena .
Saccavacanenāti saccavācāya .
Tassā visuṃ vacanaṃ loke garutarapuññasammatabhāvato .
Yathā hi pāpadhammesu musāvādo garu , evaṃ puññadhammesu saccavācā .
Tenāha bhagavā –
‘‘ ekaṃ dhammaṃ atītassā ’’ tiādi ( itivu .25).
Pavattīti yo karotīti vuccati , tassa santāne phalassa nibbattiyā paccayabhāvena pavatti .
Sabbathāti ‘‘ karoto ’’ tiādinā vuttena sabbappakārena kiriyameva paṭikkhipanti .
Karotosuttavaṇṇanā niṭṭhitā .