ဝက္ကလိ၊ ဝက္ကလိ။ ယော ခေါ၊ အကြင်သူသည်။ ဓမ္မံ၊ လောကုတ္တရာတရားကိုးပါးကို။ ပဿတိ၊ (ဉာဏ်ဖြင့်) ရှုမြင်၏

၂။ယော ခေါ ဝက္ကလိ ဓမ္မန္တိ ဣဓ ဘဂဝါ “‌ဓမ္မကာယော ခေါ မဟာရာဇ တထာဂတော” တိ ဝုတ္တံ ဓမ္မကာယတံ ဒဿေတိ၊ နဝဝိဓော ဟိ လောကုတ္တရဓမ္မော တထာဂတဿ ကာယော နာမ။ဋ္ဌ။ သတ္ထုဂုဏသရီရံနာမ နဝဝိဓလောကုတ္တရဓမ္မာဓိဂမမူလန္တိ ကတွာ ဝုတ္တံ နဝဝိဓော ဟိ။ပ။ ကာယော နာမာတိ၊ ယထာ သတ္တာနံကာယော ပဋိသန္ဓိမူလကော။

ယော ခေါ ဝက္ကလိ ဓမ္မံ၌ ဓမ္မံဖြင့် ဤအရာ၌ မြတ်စွာဘုရားသည် “ဓမ္မကာယော ခေါ မဟာရာဇ တထာဂတော” ဟု မိန့်ဆိုတော်မူအပ်သော ဓမ္မကာယ၏အဖြစ်ကို ပြတော်မူ၏။ မှန်၏။ ကိုးပါးအပြားရှိသော လောကုတ္တရာတရားသည် မြတ်စွာဘုရား၏ ကိုယ်မည်၏ဟု အဋ္ဌကထာ၌ မိန့်ဆိုသောကြောင့် “ယော ခေါဝက္ကလိ ဓမ္မံ ပဿတိ၊ သော မံ ပဿတိ။ ယော မံ ပဿတိ၊ သော ဓမ္မံ ပဿတိ။ ဓမ္မံ ဟိ ဝက္ကလိ ပဿန္တော မံ ပဿတိ။ မံ ပဿန္တော ဓမ္မံ ပဿတိ” တို့၌ ဓမ္မံအရနှင့် မံအရ လောကုတ္တရာတရားကိုးပါးချည်းကောက်ရမည်။ ချဲ့ဦးအံ့—ဓမ္မံအရ နဝဝိဓလောကုတ္တရဓမ္မ , မံ အရ တထာဂတကာယ ရသော်လည်း နဝဝိဓလောကုတ္တ ရာဓမ္မနှင့် တထာဂတကာယ အတူတူပင်ဖြစ်၏။ တူပုံမှာ ‘ ဓမ္မကာယော ခေါ မဟာရာဇ တထာဂတော.... ဘုရားရှင်သည် ဝါ-ဘုရားရှင့်ကိုယ်သည် လောကုတ္တရာကိုးပါးတရားအပေါင်းတည်း’ ဟု ဆိုသဖြင့် ဘုရားကိုယ်ခန္ဓာတော်နှင့် လောကုတ္တရာကိုးပါးတရား အတူတူဟု ဆိုရာရောက်၏။ အမှန်စင်စစ်အားဖြင့် ဘုရားရှင့်ကိုယ်သည်ကာမဂ်ဖိုလ် နိဗ္ဗာန်ဟူသော လောကုတ္တရာတရားမဖြစ်နိုင်၊ သို့သော် ဘုရားရှင်၏ အရဟံစသောဂုဏ်တို့ဖြင့် ထုံအပ်သော ကိုယ်တော်ကို ဉာဏ်စက္ခုဖြင့် ရှုမြင်သောသူသည် မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ဟူသော လောကုတ္တရာတရားတို့ကိုရနိုင်၏။ ယင်းသို့ (သတ္တဝါတို့၏ ကိုယ်ခန္ဓာသည် ပဋိသန္ဓေဟူသော အကြောင်းရှိသကဲ့သို့) ဘုရားရှင့်ကိုယ်ခန္ဓာက မိမိကိုဉာဏ်စက္ခုဖြင့် ရှုမြင်သူတို့ မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ရခြင်း အကြောင်းရင်းရှိသောကြောင့် ကာရဏူပစာအားဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာကို လောကုတ္တရဓမ္မကာယဟု ဆိုရလေသည်။ ထိုကြောင့် ဋီကာ “သတ္ထု ဂုဏသရီရံ နာမ။ပ။ ပဋိသန္ဓိမူလကော” ဟု မိန့်သည်။

သို့ဖြစ်ရကား “ကိုးပါးအပြားရှိသော လောကုတ္တရာတရားကို ဉာဏ်စက္ခုဖြင့် ရှုမြင်သူသည် ၎င်းတရားတို့ကိုရခြင်းအကြောင်းရှိသဖြင့် ငါဘုရား၏ အရဟံစသောဂုဏ်တို့ဖြင့် ထုံအပ်သည့်ကိုယ်ကို ဉာဏ်စက္ခုဖြင့် ရှုမြင်သည်မည်၍ , ငါဘုရားကိုယ်ကို ရှုမြင်သူကလည်း ထိုတရားကို ရှုမြင်သည်မည်ပေ၏” ဟု အပြန်အလှန်မိန့်တော်မူသည်။ ဆိုလိုရင်းကား— တရားကိုရှုလျှင်လည်း ငါဘုရားကိုရှုရာရောက်၍ ငါဘုရားကိုရှုလျှင်လည်း တရားကိုရှုရာရောက်၏။ အကြောင်းမှာ-လောကုတ္တရာတရားကို ဉာဏ်ဖြင့်မြင်အောင် အားထုတ်မှုနှင့် ငါဘုရားဂုဏ်တော်ကို ဉာဏ်ဖြင့်မြင်အောင် အားထုတ်မှုသည် အတူတူဖြစ်သောကြောင့်တည်း ။

ထို့ကြောင့် “ဘုရား၏ဂုဏ်ကို အာရုံပြု ရှိခိုးနေဖို့မလို တရားကိုသာ အားထုတ်ဖို့လို၏၊ တရားအားထုတ်ဖို့မလို၊ ဘုရား၏ ဂုဏ်ကိုသာ အာရုံပြု ရှိခိုးနေဖို့လို၏” ဟူသော ဆင်ခြေတက် တဖက်သတ် အယူသည်းမှုကိုရှောင်ရှားခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်ရာသတည်း

။ သော၊ ထိုသူသည်။ မံ၊ (လောကုတ္တရာတရား ကိုးပါးကို ရခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော အရဟံ စသောဂုဏ်တို့ဖြင့် ထုံအပ်သော) ငါဘုရား ( ကိုယ်) ကို။ ပဿတိ၊ ( ဉာဏ်ဖြင့်) ရှုမြင်သည်မည်၏။ ယော၊ သည်။ မံ၊ ကို။ ပဿတိ၊ ၏။ သော၊ သည်။ ဓမ္မံ၊ ကို။ ပဿတိ၊ ၏။

အထ ခေါ၊ ၌။ ဘဂဝါ၊ သည်။ တဉ္စ ရတ္တိံ၊ ထို ညဉ့်ပတ်လုံး၎င်း။ တဉ္စ ဒိဝါဝသေသံ

ဉာဏ်စက္ခုဖြင့် ရှုမြင်သူတို့ မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ရခြင်း အကြောင်းရင်းရှိသောကြောင့် ကာရဏူပစာအားဖြင့် ကိုယ် ခန္ဓာကို လောကုတ္တရဓမ္မကာယဟု ဆိုရလေသည်။ ထိုကြောင့် ဋီကာ “သတ္ထု ဂုဏသရီရံ နာမ။ပ။ ပဋိသန္ဓိမူလကော” ဟု မိန့်သည်။

သို့ဖြစ်ရကား “ကိုးပါးအပြားရှိသော လောကုတ္တရာတရားကို ဉာဏ်စက္ခုဖြင့် ရှုမြင်သူသည် ၎င်းတရားတို့ကို ရခြင်းအကြောင်းရှိသဖြင့် ငါဘုရား၏ အရဟံစသောဂုဏ်တို့ဖြင့် ထုံအပ်သည့်ကိုယ်ကို ဉာဏ်စက္ခုဖြင့် ရှုမြင်သည် မည်၍ , ငါဘုရားကိုယ်ကို ရှုမြင်သူကလည်း ထိုတရားကို ရှုမြင်သည်မည်ပေ၏” ဟု အပြန်အလှန်မိန့်တော်မူသည်။ ဆိုလိုရင်းကား— တရားကိုရှုလျှင်လည်း ငါဘုရားကိုရှုရာရောက်၍ ငါဘုရားကိုရှုလျင်လည်း တရားကိုရှုရာရောက် ၏။ အကြောင်းမှာ-လောကုတ္တရာတရားကို ဉာဏ်ဖြင့်မြင်အောင် အားထုတ်မှုနှင့် ငါဘုရားဂုဏ်တော်ကို ဉာဏ် ဖြင့်မြင်အောင် အားထုတ်မှုသည် အတူတူဖြစ်သောကြောင့်တည်း။

ထို့ကြောင့် “ဘုရား၏ဂုဏ်ကို အာရုံပြု ရှိခိုးနေဘို့မလို တရားကိုသာ အားထုတ်ဘို့လို၏၊ တရားအားထုတ်ဘို့ မလို၊ ဘုရား၏ ဂုဏ်ကိုသာ အာရုံပြု ရှိခိုးနေဘို့လို၏” ဟူသော ဆင်ခြေတက် တဖက်သတ် အယူသည်းမှုကို ရှောင်ရှားခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်ရာသတည်း။

၊ ထိုကြွင်းကျန်သော နေ့ပတ်လုံး၎င်း။ ဂိဇ္ဈကူဋေ ပဗ္ဗတေ၊ ၌။ ဝိဟာသိ၊ နေတော်မူပြီ။