3. Mahākoṭṭhikasuttavaṇṇanā
173. Tatiye
M2.351 phassāyatanānan ti phassākarānaṃ , phassassa uppattiṭṭhānānanti attho .Atthaññaṃ kiñcīti etesu asesato niruddhesu tato paraṃ koci appamattakopi kileso atthīti pucchati .
Natthaññaṃ kiñcīti idhāpi ‘‘ appamattakopi kileso natthī ’’ ti pucchati .
Sesadvayepi eseva nayo .
Ime pana cattāropi pañhe sassatucchedaekaccasassataamarāvikkhepavasena pucchati .
Tenassa thero pucchitapucchitaṃ paṭibāhanto mā hevan ti āha .
Ettha hi iti nipātamattaṃ , evaṃ mā bhaṇīti attho .
Attūpaladdhivaseneva ‘‘ atthaññaṃ kiñci añño
V2.349 koci attā nāma atthī ’’ ti sassatādiākārena pucchati .Kiṃ panesa attūpaladdhikoti ?
Na attūpaladdhiko .
Evaṃladdhiko pana tattheko bhikkhu nisinno , so pucchituṃ na sakkoti .
Tassa laddhiṃ vissajjāpanatthaṃ evaṃ pucchati .
Yepi ca anāgate evaṃladdhikā bhavissanti , tesaṃ ‘‘ buddhakālepeso pañho mahāsāvakehi vissajjito ’’ ti vacanokāsupacchedanatthaṃ pucchatiyeva .
Appapañcaṃ
P3.151 papañcetīti na papañcetabbaṭṭhāne papañcaṃ karoti , anācaritabbaṃ maggaṃ carati .Tāvatā papañcassa gatīti yattakā channaṃ phassāyatanānaṃ gati , tattakāva taṇhādiṭṭhimānappabhedassa papañcassa gati .
Channaṃ , āvuso , phassāyatanānaṃ asesavirāganirodhā papañcanirodho papañcavūpasamoti etesu chasu āyatanesu sabbaso niruddhesu papañcāpi niruddhāva honti , vūpasantāva hontīti attho .
Āruppe pana puthujjanadevatānaṃ kiñcāpi pañca phassāyatanāni niruddhāni , chaṭṭhassa pana aniruddhattā tayopi papañcā appahīnāva .
Apica pañcavokārabhavavaseneva pañho kathitoti .
Catutthe imināva nayena attho veditabbo .