Issues
Select Version
Catukkanipāta-aṭṭhakathā
Catukkanipāta-aṭṭhakathā

(12)2. Kesivaggo

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

(12)2. Kesivaggo

1. Kesisuttavaṇṇanā

111. DutiyassaV2.324 paṭhame kesīti tassa nāmaṃ .
Assadamme sāretīti assadammasārathi .
Saṇhenapi vinetītiādīsu tassa anucchavikaṃ sakkāraṃ katvā subhojanaṃ bhojetvā madhurapānaṃ pāyetvā muduvacanena samudācaritvā damento saṇhena dameti nāma , jāṇubandhanamukhabandhanādīhi ceva patodavijjhanakasābhighātapharusavacanehi ca damento pharusena dameti nāma , kālena kālaṃ tadubhayaṃ karonto saṇhapharusena dameti nāma .

2. Javasuttavaṇṇanā

112. DutiyeM2.329 ajjavenāti ujukabhāvena .
Javenāti padavegena .
Khantiyāti adhivāsanakkhantiyā .
Soraccenāti sucibhāvasīlena .
Puggalaguṇaṅgesu javenāti ñāṇajavena .
Sesamettha uttānatthameva .

3. Patodasuttavaṇṇanā

113. TatiyeP3.121 patodacchāyan ti vijjhanatthaṃ ukkhittassa patodassa chāyaṃ .
Saṃvijjatīti ‘‘ javo me gahetabbo ’’ ti sallakkhaṇavasena saṃvijjati .
Saṃvegaṃ āpajjatīti saṃvegaṃ paṭipajjati lomavedhaviddhoti lomakūpe patodavedhena viddhamatto .
Cammavedhaviddhoti chavicammaṃ chindantena patodavedhena viddho .
Aṭṭhivedhaviddhoti aṭṭhiṃ bhindantena vedhena viddho .
Kāyenāti nāmakāyena .
Paramasaccan ti nibbānaṃ .
Sacchikarotīti passati .
Paññāyāti sahavipassanāya maggapaññāya .

4. Nāgasuttavaṇṇanā

114. CatuttheV2.325 aṭṭhiṃ katvāti aṭṭhiko hutvā .
Tiṇavaninnādasaddānan ti ettha tiṇavoti ḍiṇḍimo , ninnādasaddoti sabbesampi ekatomissito mahāsaddo .
Ḍaṃsādīsu ḍaṃsāti piṅgalamakkhikā , makasā makasāva .
Khippaññeva gantā hotīti sīlasamādhipaññāvimuttivimuttiñāṇadassanāni pūretvā sīghameva gantā hoti .

5. Ṭhānasuttavaṇṇanā

115. Pañcame ṭhānānīti kāraṇāni .
Anatthāya saṃvattatīti ahitāya avaḍḍhiyā saṃvattati .
Ettha ca paṭhamaṃ opātakkhaṇanamacchabandhanasandhicchedanādibhedaṃ sadukkhaṃ savighātaṃ pāpakammaṃ veditabbaṃ , dutiyaṃ samajīvikānaṃ gihīnaṃ pupphacchaḍḍakādikammaṃ sudhākoṭṭana-gehacchādanaasuciṭṭhānasammajjanādikammañcaP3.122 veditabbaṃ , tatiyaṃ surāpānagandhavilepanamālāpiḷandhanādikammañceva assādavasena pavattaṃ pāṇātipātādikammañca veditabbaṃ , catutthaṃ dhammassavanatthāya gamanakāle suddhavatthacchādana-mālāgandhādīnaṃ ādāya gamanaṃM2.330 cetiyavandanaṃ bodhivandanaṃ madhuradhammakathāsavanaṃ pañcasīlasamādānanti evamādīsu somanassasampayuttaṃ kusalakammaṃ veditabbaṃ .
Purisathāmeti purisassa ñāṇathāmasmiṃ .
Sesadvayepi eseva nayo .

6. Appamādasuttavaṇṇanā

116. Chaṭṭhe yato khoti yadā kho .
Samparāyikassāti desanāmattametaṃ , khīṇāsavo pana neva samparāyikassa , na diṭṭhadhammikassa maraṇassa bhāyati .
Sova idha adhippeto .
Keci pana ‘‘ sammādiṭṭhi bhāvitāti vacanato sotāpannaṃ ādiṃ katvā sabbepi ariyā adhippetā ’’ ti vadanti .

7. Ārakkhasuttavaṇṇanā

117. Sattame attarūpenāti attano anurūpena anucchavikena , hitakāmenāti attho .
RajanīyesūtiV2.326 rāgassa paccayabhūtesu .
Dhammesūti sabhāvesu , iṭṭhārammaṇesūti attho .
Evaṃ sabbattha nayo veditabbo .
Na rajjatīti diṭṭhivasena na rajjati .
Sesapadesupi eseva nayo .
Na ca pana samaṇavacanahetupi gacchatīti samaṇānaṃ paravādīnaṃ vacanahetupi attano diṭṭhiṃ pahāya tesaṃ diṭṭhivasena na gacchatīti attho .
Idhāpi khīṇāsavova adhippeto .

8-10.
Saṃvejanīyādisuttattayavaṇṇanā

118-120.
Aṭṭhame dassanīyānīti passitabbayuttakāni .
Saṃvejanīyānīti saṃvegajanakāni .
Navame jātibhayan ti jātiṃ ārabbha uppajjanakabhayaṃ .
Sesapadesupi eseva nayo .
DasameP3.123 aggibhayan ti aggiṃ paṭicca uppajjanakabhayaṃ .
Sesapadesupi eseva nayo .
Kesivaggo dutiyo .