Kilesagocchakaṃ
1235. Katame dhammā kilesā ?
Dasa kilesavatthūni – lobho , doso , moho , māno , diṭṭhi , vicikicchā , thinaṃ , uddhaccaṃ , ahirīkaṃ , anottappaṃ .
1236. Tattha
V0.268 katamo lobho ?Yo rāgo sārāgo anunayo anurodho nandī nandīrāgo cittassa sārāgo icchā mucchā ajjhosānaṃ gedho paligedho saṅgo paṅko ejā māyā janikā sañjananī sibbinī jālinī saritā visattikā suttaṃ visaṭā āyūhinī dutiyā paṇidhi bhavanetti vanaṃ vanatho santhavo sineho apekkhā paṭibandhu āsā āsisanā āsisitattaṃ rūpāsā saddāsā gandhāsā rasāsā
M0.244 phoṭṭhabbāsā lābhāsā dhanāsā puttāsā jīvitāsā jappā pajappā abhijappā jappā jappanā jappitattaṃ loluppaṃ loluppāyanā loluppāyitattaṃ pucchañjikatā sādhukamyatā adhammarāgo visamalobho nikanti nikāmanā patthanā pihanā sampatthanā kāmataṇhā bhavataṇhā vibhavataṇhā rūpataṇhā arūpataṇhā nirodhataṇhā rūpataṇhā saddataṇhā gandhataṇhā rasataṇhā phoṭṭhabbataṇhāP0.215 dhammataṇhā ogho yogo gantho upādānaṃ āvaraṇaṃ nīvaraṇaṃ chādanaṃT0.311 bandhanaṃ upakkileso anusayo pariyuṭṭhānaṃ latā vevicchaṃ dukkhamūlaṃ dukkhanidānaṃ dukkhappabhavo mārapāso mārabaḷisaṃ māravisayo taṇhānadī taṇhājālaṃ taṇhāgaddulaṃ taṇhāsamuddo abhijjhā lobho akusalamūlaṃ – ayaṃ vuccati lobho . 1237. Tattha katamo doso ?
Anatthaṃ me acarīti āghāto jāyati , anatthaṃ me caratīti āghāto jāyati , anatthaṃ me carissatīti āghāto jāyati , piyassa me manāpassa anatthaṃ acari … pe … anatthaṃ carati … pe … anatthaṃ carissatīti āghāto jāyati , appiyassa me amanāpassa atthaṃ acari … pe … atthaṃ carati … pe … atthaṃ carissatīti āghāto jāyati , aṭṭhāne vā pana āghāto jāyati .
Yo evarūpo cittassa āghāto paṭighāto paṭighaṃ paṭivirodho kopo pakopo sampakopo doso padoso sampadoso cittassa byāpatti manopadoso kodho kujjhanā kujjhitattaṃ doso dussanā dussitattaṃ byāpatti byāpajjanā byāpajjitattaṃ virodho paṭivirodho caṇḍikkaṃ asuropo anattamanatā cittassa – ayaṃ vuccati doso .
1238. Tattha katamo moho ?
Dukkhe aññāṇaṃ , dukkhasamudaye aññāṇaṃ , dukkhanirodhe aññāṇaṃ , dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya aññāṇaṃ , pubbante aññāṇaṃ , aparante aññāṇaṃ , pubbantāparante aññāṇaṃ , idappaccayatā paṭiccasamuppannesu dhammesu aññāṇaṃ
T0.312 .Yaṃ evarūpaṃ aññāṇaṃ adassanaṃ anabhisamayo ananubodho asambodho appaṭivedho asaṃgāhanā apariyogāhanā asamapekkhanā apaccavekkhaṇā apaccakkhakammaṃ dummejjhaṃ bālyaṃ asampajaññaṃ moho
V0.269 pamoho sammoho avijjā avijjogho avijjāyogo avijjānusayo avijjāpariyuṭṭhānaṃ avijjālaṅgī moho akusalamūlaṃ – ayaṃ vuccati moho . 1239. Tattha
M0.245 katamo māno ?Seyyohamasmīti māno , sadisohamasmīti māno , hīnohamasmīti māno ;
yo evarūpo māno maññanā maññitattaṃ unnati unnamo dhajo sampaggāho ketukamyatā cittassa – ayaṃ vuccati māno .
1240. Tattha katamā diṭṭhi ?
Sassato lokoti vā , asassato lokoti vā , antavā lokoti vā , anantavā lokoti vā , taṃ jīvaṃ taṃ sarīranti vā , aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīranti vā , hoti tathāgato paraṃ maraṇāti vā , na hoti
P0.216 tathāgato paraṃ maraṇāti vā , hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇāti vā , neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇāti vā yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṃ diṭṭhigahanaṃ diṭṭhikantāro diṭṭhivisūkāyikaṃ diṭṭhivipphanditaṃ diṭṭhisaṃyojanaṃ gāho patiṭṭhāho abhiniveso parāmāso kummaggo micchāpatho micchattaṃ titthāyatanaṃ vipariyāsaggāho – ayaṃ vuccati diṭṭhi .Sabbāpi micchādiṭṭhi diṭṭhi .
1241. Tattha
T0.313 katamā vicikicchā ?Satthari kaṅkhati vicikicchati , dhamme kaṅkhati vicikicchati , saṅghe kaṅkhati vicikicchati sikkhāya kaṅkhati vicikicchati , pubbante kaṅkhati vicikicchati , aparante kaṅkhati vicikicchati , pubbantāparante kaṅkhati vicikicchati , idappaccayatā paṭiccasamuppannesu dhammesu kaṅkhati vicikicchati yā evarūpā kaṅkhā kaṅkhāyanā kaṅkhāyitattaṃ vimati vicikicchā dveḷhakaṃ dvedhāpatho saṃsayo , anekaṃsaggāho āsappanā parisappanā apariyogāhanā thambhitattaṃ cittassa manovilekho – ayaṃ vuccati vicikicchā .
1242. Tattha katamaṃ thinaṃ ?
Yā cittassa akallatā akammaññatā olīyanā sallīyanā līnaṃ līyanā līyitattaṃ thinaṃ thiyanā thiyitattaṃ cittassa – idaṃ vuccati thinaṃ .
1243. Tattha katamaṃ uddhaccaṃ ?
Yaṃ cittassa uddhaccaṃ avūpasamo cetaso vikkhepo bhantattaṃ cittassa – idaṃ vuccati uddhaccaṃ .
1244. Tattha
V0.270 katamaṃ ahirikaṃ ?Yaṃ na hirīyati hiriyitabbena , na hirīyati pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ samāpattiyā – idaṃ vuccati ahirikaṃ .
1245. Tattha
M0.246 katamaṃ anottappaṃ ?Yaṃ na ottappati ottappitabbena , na ottappati pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ samāpattiyā – idaṃ vuccati anottappaṃ .
Ime dhammā kilesā .
1246. Katame
T0.314 dhammā no kilesā ?Te dhamme ṭhapetvā avasesā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā , rūpāvacarā , arūpāvacarā , apariyāpannā ;
vedanākkhandho
P0.217 … pe … viññāṇakkhandho ;sabbañca rūpaṃ , asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā no kilesā .
1247. Katame dhammā saṃkilesikā ?
Sāsavā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā , rūpāvacarā , arūpāvacarā ;
rūpakkhandho … pe … viññāṇakkhandho – ime dhammā saṃkilesikā .
1248. Katame dhammā asaṃkilesikā ?
Apariyāpannā maggā ca , maggaphalāni ca , asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā asaṃkilesikā .
1249. Katame dhammā saṃkiliṭṭhā ?
Tīṇi akusalamūlāni – lobho , doso , moho ;
tadekaṭṭhā ca kilesā , taṃsampayutto vedanākkhandho … pe … viññāṇakkhandho , taṃsamuṭṭhānaṃ kāyakammaṃ , vacīkammaṃ , manokammaṃ – ime dhammā saṃkiliṭṭhā .
1250. Katame dhammā asaṃkiliṭṭhā ?
Kusalābyākatā dhammā kāmāvacarā , rūpāvacarā , arūpāvacarā , apariyāpannā ;
vedanākkhandho … pe … viññāṇakkhandho ;
sabbañca rūpaṃ , asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā asaṃkiliṭṭhā .
1251. Katame
V0.271 dhammā kilesasampayuttā ?Tehi dhammehi ye dhammā sampayuttā vedanākkhandho … pe … viññāṇakkhandho – ime dhammā kilesasampayuttā .
1252. Katame dhammā kilesavippayuttā ?
Tehi dhammehi ye dhammā vippayuttā vedanākkhandho … pe … viññāṇakkhandho
T0.315 ;sabbañca rūpaṃ , asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā kilesavippayuttā .
1253. Katame
M0.247 dhammā kilesā ceva saṃkilesikā ca ?Teva kilesā kilesā ceva saṃkilesikā ca .
1254. Katame dhammā saṃkilesikā ceva no ca kilesā ?
Tehi dhammehi ye dhammā saṃkilesikā , te dhamme ṭhapetvā avasesā sāsavā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā , rūpāvacarā , arūpāvacarā ;
rūpakkhandho … pe … viññāṇakkhandho – ime dhammā saṃkilesikā ceva no ca kilesā .
1255. Katame dhammā kilesā ceva saṃkiliṭṭhā ca ?
Teva kilesā kilesā ceva saṃkiliṭṭhā ca .
1256. Katame dhammā saṃkiliṭṭhā ceva no ca kilesā ?
Tehi dhammehi ye dhammā saṃkiliṭṭhā , te dhamme ṭhapetvā vedanākkhandho … pe … viññāṇakkhandho – ime dhammā saṃkiliṭṭhā ceva no ca kilesā .
1257. Katame dhammā kilesā ceva kilesasampayuttā ca ?
Lobho mohena kileso ceva kilesasampayutto ca , moho lobhena
P0.218 kileso ceva kilesasampayutto ca , doso mohena kileso ceva kilesasampayutto ca , moho dosena kileso ceva kilesasampayutto ca , māno mohena kileso ceva kilesasampayutto ca , moho mānena kileso ceva kilesasampayutto ca , diṭṭhi mohena kileso ceva kilesasampayuttā ca , moho diṭṭhiyā kileso ceva kilesasampayutto caT0.316 , vicikicchā mohena kileso ceva kilesasampayuttā ca , moho vicikicchāyaV0.272 kileso ceva kilesasampayutto ca , thinaṃ mohena kileso ceva kilesasampayuttañca , moho thinena kileso ceva kilesasampayutto ca , uddhaccaṃ mohena kileso ceva kilesasampayuttañca , moho uddhaccena kileso ceva kilesasampayutto ca , ahirikaṃ mohena kileso ceva kilesasampayuttañca , moho ahirikena kileso ceva kilesasampayutto ca , anottappaṃ mohena kileso ceva kilesasampayuttañca , moho anottappena kileso ceva kilesasampayutto ca , lobho uddhaccenaM0.248 kileso ceva kilesasampayutto ca , uddhaccaṃ lobhena kileso ceva kilesasampayuttañca , doso uddhaccena kileso ceva kilesasampayutto ca , uddhaccaṃ dosena kileso ceva kilesasampayuttañca , moho uddhaccena kileso ceva kilesasampayutto ca , uddhaccaṃ mohena kileso ceva kilesasampayuttañca , māno uddhaccena kileso ceva kilesasampayutto ca , uddhaccaṃ mānena kileso ceva kilesasampayuttañca , diṭṭhi uddhaccena kileso ceva kilesasampayuttā ca , uddhaccaṃ diṭṭhiyā kileso ceva kilesasampayuttañca , vicikicchā uddhaccena kileso ceva kilesasampayuttā ca , uddhaccaṃ vicikicchāya kileso ceva kilesasampayuttañca , thinaṃ uddhaccena kileso ceva kilesasampayuttañca , uddhaccaṃ thinena kileso ceva kilesasampayuttañca , ahirikaṃ uddhaccena kileso ceva kilesasampayuttañca , uddhaccaṃ ahirikenaT0.317 kileso ceva kilesasampayuttañca , anottappaṃ uddhaccena kileso ceva kilesasampayuttañca , uddhaccaṃ anottappena kileso ceva kilesasampayuttañca , lobho ahirikena kileso ceva kilesasampayutto ca , ahirikaṃ lobhena kileso ceva kilesasampayuttañca , doso ahirikena kileso ceva kilesasampayutto ca , ahirikaṃ dosena kileso ceva kilesasampayuttañca , moho ahirikena kileso ceva kilesasampayutto ca , ahirikaṃ mohena kileso ceva kilesasampayuttañca , māno ahirikena kileso ceva kilesasampayutto caP0.219 , ahirikaṃ mānena kileso ceva kilesasampayuttañca , diṭṭhi ahirikena kileso ceva kilesasampayuttā ca , ahirikaṃ diṭṭhiyā kileso ceva kilesasampayuttañca , vicikicchā ahirikena kileso ceva kilesasampayuttā ca , ahirikaṃ vicikicchāya kileso ceva kilesasampayuttañca , thinaṃ ahirikena kileso ceva kilesasampayuttañca , ahirikaṃ thinena kileso ceva kilesasampayuttañca , uddhaccaṃ ahirikena kileso ceva kilesasampayuttañca , ahirikaṃ uddhaccena kileso ceva kilesasampayuttañca , anottappaṃ ahirikena kileso ceva kilesasampayuttañca , ahirikaṃ anottappena kileso ceva kilesasampayuttañca , lobho anottappena kileso ceva kilesasampayutto ca , anottappaṃ lobhenaV0.273 kileso ceva kilesasampayuttañcaM0.249 , doso anottappena kileso ceva kilesasampayutto ca , anottappaṃ dosena kileso ceva kilesasampayuttañca , moho anottappenaT0.318 kileso ceva kilesasampayutto ca , anottappaṃ mohena kileso ceva kilesasampayuttañca , māno anottappena kileso ceva kilesasampayutto ca , anottappaṃ mānena kileso ceva kilesasampayuttañca , diṭṭhi anottappena kileso ceva kilesasampayuttā ca , anottappaṃ diṭṭhiyā kileso ceva kilesasampayuttañca , vicikicchā anottappena kileso ceva kilesasampayuttā ca , anottappaṃ vicikicchāya kileso ceva kilesasampayuttañca , thinaṃ anottappena kileso ceva kilesasampayuttañca , anottappaṃ thinena kileso ceva kilesasampayuttañca , uddhaccaṃ anottappena kileso ceva kilesasampayuttañca , anottappaṃ uddhaccena kileso ceva kilesasampayuttañca , ahirikaṃ anottappena kileso ceva kilesasampayuttañca , anottappaṃ ahirikena kileso ceva kilesasampayuttañca – ime dhammā kilesā ceva kilesasampayuttā ca . 1258. Katame dhammā kilesasampayuttā ceva no ca kilesā ?
Tehi dhammehi ye dhammā sampayuttā te dhamme ṭhapetvā vedanākkhandho … pe … viññāṇakkhandho – ime dhammā kilesasampayuttā ceva no ca kilesā .
1259. Katame dhammā kilesavippayuttā saṃkilesikā ?
Tehi dhammehi ye dhammā vippayuttā sāsavā kusalābyākatā dhammā kāmāvacarā , rūpāvacarā , arūpāvacarā ;
rūpakkhandho … pe …
P0.220 viññāṇakkhandho – ime dhammā kilesavippayuttā saṃkilesikā . 1260. Katame dhammā kilesavippayuttā asaṃkilesikā
T0.319 ?Apariyāpannā maggā ca , maggaphalāni ca , asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā kilesavippayuttā asaṃkilesikā .