Nīvaraṇagocchakaṃ
1158. Katame dhammā nīvaraṇā ?
Cha nīvaraṇā [ nīvaraṇāni ( syā .)]– kāmacchandanīvaraṇaṃ , byāpādanīvaraṇaṃ , thinamiddhanīvaraṇaṃ , uddhaccakukkuccanīvaraṇaṃ , vicikicchānīvaraṇaṃ , avijjānīvaraṇaṃ .
1159. Tattha
V0.256 katamaṃ kāmacchandanīvaraṇaṃ ?Yo kāmesu kāmacchando kāmarāgo kāmanandī kāmataṇhā kāmasineho kāmapariḷāho kāmamucchā kāmajjhosānaṃ – idaṃ vuccati kāmacchandanīvaraṇaṃ .
1160. Tattha katamaṃ byāpādanīvaraṇaṃ ?
Anatthaṃ me acarīti āghāto jāyati , anatthaṃ me caratīti āghāto jāyati ;
anatthaṃ me carissatīti āghāto jāyati ;
piyassa me manāpassa anatthaṃ acari … pe … anatthaṃ carati … pe … anatthaṃ carissatīti āghāto jāyati , appiyassa
M0.233 me amanāpassa atthaṃ acari … pe … atthaṃ carati … pe …T0.296 atthaṃ carissatīti āghāto jāyati , aṭṭhāne vā pana āghāto jāyati .Yo evarūpo cittassa āghāto paṭighāto paṭighaṃ paṭivirodho kopo pakopo sampakopo doso padoso sampadoso cittassa byāpatti manopadoso kodho kujjhanā kujjhitattaṃ doso dussanā dussitattaṃ byāpatti byāpajjanā byāpajjitattaṃ virodho paṭivirodho caṇḍikkaṃ asuropo anattamanatā cittassa – idaṃ vuccati byāpādanīvaraṇaṃ .
1161. Tattha katamaṃ thinamiddhanīvaraṇaṃ ?
Atthi thinaṃ , atthi middhaṃ .
1162. Tattha katamaṃ thinaṃ ?
Yā cittassa akallatā akammaññatā olīyanā sallīyanā līnaṃ līyanā
P0.205 līyitattaṃ thinaṃ thiyanā thiyitattaṃ cittassa – idaṃ vuccati thinaṃ . 1163. Tattha katamaṃ middhaṃ ?
Yā kāyassa akallatā akammaññatā onāho pariyonāho antosamorodho middhaṃ soppaṃ pacalāyikā soppaṃ supanā supitattaṃ – idaṃ vuccati middhaṃ .
Iti idañca thinaṃ , idañca middhaṃ – idaṃ vuccati thinamiddhanīvaraṇaṃ .
1164. Tattha katamaṃ uddhaccakukkuccanīvaraṇaṃ ?
Atthi uddhaccaṃ , atthi kukkuccaṃ .
1165. Tattha katamaṃ uddhaccaṃ ?
Yaṃ cittassa uddhaccaṃ avūpasamo cetaso vikkhepo bhantattaṃ cittassa – idaṃ vuccati uddhaccaṃ .
1166. Tattha
V0.257 katamaṃ kukkuccaṃ ?Akappiye kappiyasaññitā , kappiye akappiyasaññitā , avajje vajjasaññitā , vajje avajjasaññitā .
Yaṃ evarūpaṃ kukkuccaṃ kukkuccāyanā kukkuccāyitattaṃ cetaso vippaṭisāro manovilekho
T0.297 – idaṃ vuccati kukkuccaṃ .Iti idañca uddhaccaṃ , idañca kukkuccaṃ – idaṃ vuccati uddhaccakukkuccanīvaraṇaṃ .
1167. Tattha katamaṃ vicikicchānīvaraṇaṃ ?
Satthari kaṅkhati vicikicchati , dhamme kaṅkhati vicikicchati , saṅghe kaṅkhati vicikicchati , sikkhāya kaṅkhati vicikicchati , pubbante kaṅkhati vicikicchati , aparante kaṅkhati vicikicchati , pubbantāparante
M0.234 kaṅkhati vicikicchati , idappaccayatā paṭiccasamuppannesu dhammesu kaṅkhati vicikicchati .Yā evarūpā kaṅkhā kaṅkhāyanā kaṅkhāyitattaṃ vimati vicikicchā dveḷhakaṃ dvedhāpatho saṃsayo anekaṃsaggāho āsappanā parisappanā apariyogāhanā thambhitattaṃ cittassa manovilekho – idaṃ vuccati vicikicchānīvaraṇaṃ .
1168. Tattha katamaṃ avijjānīvaraṇaṃ ?
Dukkhe aññāṇaṃ , dukkhasamudaye aññāṇaṃ , dukkhanirodhe aññāṇaṃ , dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya aññāṇaṃ , pubbante aññāṇaṃ , aparante aññāṇaṃ , pubbantāparante aññāṇaṃ , idappaccayatā paṭiccasamuppannesu dhammesu aññāṇaṃ yaṃ evarūpaṃ aññāṇaṃ adassanaṃ anabhisamayo ananubodho asambodho appaṭivedho asaṃgāhanā apariyogāhanā asamapekkhanā apaccavekkhaṇā apaccakkhakammaṃ dummejjhaṃ bālyaṃ asampajaññaṃ moho pamoho sammoho avijjā avijjogho avijjāyogo avijjānusayo avijjāpariyuṭṭhānaṃ avijjālaṅgī moho akusalamūlaṃ – idaṃ vuccati avijjānīvaraṇaṃ .
Ime dhammā nīvaraṇā .
1169. Katame
T0.298P0.206 dhammā no nīvaraṇā ?Te dhamme ṭhapetvā avasesā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā , rūpāvacarā , arūpāvacarā , apariyāpannā ;
vedanākkhandho … pe … viññāṇakkhandho ;
sabbañca rūpaṃ , asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā no nīvaraṇā .
1170. Katame
V0.258 dhammā nīvaraṇiyā ?Sāsavā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā , rūpāvacarā , arūpāvacarā ;
rūpakkhandho … pe … viññāṇakkhandho – ime dhammā nīvaraṇiyā .
1171. Katame dhammā anīvaraṇiyā ?
Apariyāpannā maggā ca , maggaphalāni ca , asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā anīvaraṇiyā .
1172. Katame dhammā nīvaraṇasampayuttā ?
Tehi dhammehi ye dhammā sampayuttā vedanākkhandho … pe … viññāṇakkhandho – ime dhammā nīvaraṇasampayuttā .
1173. Katame
M0.235 dhammā nīvaraṇavippayuttā ?Tehi dhammehi ye dhammā vippayuttā vedanākkhandho … pe … viññāṇakkhandho ;
sabbañca rūpaṃ , asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā nīvaraṇavippayuttā .
1174. Katame dhammā nīvaraṇā ceva nīvaraṇiyā ca ?
Tāneva nīvaraṇāni nīvaraṇā ceva nīvaraṇiyā ca .
1175. Katame dhammā nīvaraṇiyā ceva no ca nīvaraṇā ?
Tehi dhammehi ye dhammā nīvaraṇiyā , te dhamme ṭhapetvā avasesā sāsavā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā , rūpāvacarā , arūpāvacarā ;
rūpakkhandho … pe … viññāṇakkhandho – ime dhammā nīvaraṇiyā ceva no ca nīvaraṇā .
1176. Katame
T0.299 dhammā nīvaraṇā ceva nīvaraṇasampayuttā ca ?Kāmacchandanīvaraṇaṃ avijjānīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca , avijjānīvaraṇaṃ kāmacchandanīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca , byāpādanīvaraṇaṃ avijjānīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca , avijjānīvaraṇaṃ byāpādanīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca , thinamiddhanīvaraṇaṃ avijjānīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca , avijjānīvaraṇaṃ thinamiddhanīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca , uddhaccanīvaraṇaṃ avijjānīvaraṇena nīvaraṇañceva
P0.207 nīvaraṇasampayuttañca , avijjānīvaraṇaṃ uddhaccanīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca , kukkuccanīvaraṇaṃ avijjānīvaraṇena nīvaraṇañcevaV0.259 nīvaraṇasampayuttañca , avijjānīvaraṇaṃ kukkuccanīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca , vicikicchānīvaraṇaṃ avijjānīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca , avijjānīvaraṇaṃ vicikicchānīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca , kāmacchandanīvaraṇaṃ uddhaccanīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca , uddhaccanīvaraṇaṃ kāmacchandanīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca , byāpādanīvaraṇaṃ uddhaccanīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca , uddhaccanīvaraṇaṃ byāpādanīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca , thinamiddhanīvaraṇaṃ uddhaccanīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca , uddhaccanīvaraṇaṃ thinamiddhanīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca , kukkuccanīvaraṇaṃ uddhaccanīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca , uddhaccanīvaraṇaṃT0.300 kukkuccanīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca , vicikicchānīvaraṇaṃ uddhaccanīvaraṇena nīvaraṇañcevaM0.236 nīvaraṇasampayuttañca , uddhaccanīvaraṇaṃ vicikicchānīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca , avijjānīvaraṇaṃ uddhaccanīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca , uddhaccanīvaraṇaṃ avijjānīvaraṇena nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca – ime dhammā nīvaraṇā ceva nīvaraṇasampayuttā ca . 1177. Katame dhammā nīvaraṇasampayuttā ceva no ca nīvaraṇā ?
Tehi dhammehi ye dhammā sampayuttā , te dhamme ṭhapetvā vedanākkhandho … pe … viññāṇakkhandho – ime dhammā nīvaraṇasampayuttā ceva no ca nīvaraṇā .
1178. Katame dhammā nīvaraṇavippayuttā nīvaraṇiyā ?
Tehi dhammehi ye dhammā vippayuttā sāsavā kusalābyākatā dhammā kāmāvacarā , rūpāvacarā , arūpāvacarā ;
rūpakkhandho … pe … viññāṇakkhandho – ime dhammā nīvaraṇavippayuttā nīvaraṇiyā .
1179. Katame dhammā nīvaraṇavippayuttā anīvaraṇiyā ?
Apariyāpannā maggā ca , maggaphalāni ca , asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā nīvaraṇavippayuttā anīvaraṇiyā .