Issues
Select Version
Vajirabuddhi-ṭīkā
Vajirabuddhi-ṭīkā

4. Chabbassasikkhāpadavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

4. Chabbassasikkhāpadavaṇṇanā
562. NavaṃM0.252 nāma karaṇaṃ upādāyāti idaṃ ādikaraṇato paṭṭhāya vassagaṇanaṃ dīpeti .
Karitvā vāti vacanaṃ niṭṭhānadivasato paṭṭhāyāti dīpeti .
Dhāretabban ti vacanaṃ pana paribhogato paṭṭhāyāti dīpeti , yasmā laddhasammutikassa gatagataṭṭhāne channaṃ channaṃ vassānaṃ oratova katāni bahūnipi honti , tasmā aññaṃ navan ti kiṃ katato aññaṃ , udāhu dhāritato aññanti ?
Kiñcettha yadi katato aññaṃ , tesu aññataraṃ dukkataṃ vā paribhogajiṇṇaṃ vā puna kātuṃ vaṭṭati , tañca kho vināpi purāṇasanthatassa sugatavidatthiṃ appaṭisiddhapariyāpannattā .
Katato hi aññaṃ paṭisiddhaṃ , idañca pubbakatanti tato anantarasikkhāpadavirodho hoti .
Atha dhāritato aññaṃ nāma , sammuti niratthikā āpajjati , paṭhamakataṃ ce aparibhuttaṃ , satiyāpi sammutiyā aññaṃ navaṃ na vaṭṭatīti adhippāyo ?
Tatridaṃ sanniṭṭhānanidassanaṃ – niṭṭhānadivasato paṭṭhāya channaṃ channaṃ vassānaṃ paricchedo veditabbo .
Tattha ca sattame vasse sampatte chabbassāni paripuṇṇāni honti .
Tañca kho māsaparicchedavasena , na vassaparicchedavasena .
Sattame paripuṇṇañca ūnakañca vassaṃ nāma , tasmā vippakatasseva sace chabbassāni pūrenti , puna niṭṭhānadivasato paṭṭhāya chabbassāni labhanti .
Tañca kho paribhuttaṃ vā hotu aparibhuttaṃ vā , dhāritameva nāma .
Yasmā ‘‘ navaṃ nāma karaṇaṃ upādāya vuccatī ’’ ti vuttaṃ , tasmā channaṃ vassānaṃ parato tameva pubbakataṃ dukkatabhāvena , paribhogajiṇṇatāya vā vijaṭetvā puna karoti , niṭṭhānadivasato paṭṭhāya chabbassaparamatā dhāretabbaṃ , atirekaṃ vā .
Anto ce karoti , tadeva aññaṃ navaṃ nāma hoti karaṇaṃ upādāya , tasmā nissaggiyaṃ .
Aññathā ‘‘ navaṃ nāma karaṇaṃ upādāyā ’’ ti iminā na koci viseso atthi .
Evaṃ sante kiṃ hoti ?
Aṭṭhuppattīti .
‘‘ Yācanabahulā viññattibahulā viharantī ’’ ti hi tattha vuttaṃ , tañca aññassa karaṇaṃ dīpeti .
Yadi evaṃ taṃ nibbisesameva āpajjatīti ?
Nāpajjati .
Ayaṃ panassa viseso , yasmā ‘‘ aññena kataṃ paṭilabhitvā paribhuñjati , anāpattī ’’ ti vuttattho visesoti .
Kiṃ vuttaṃ hotiV0.226 ?
‘‘ Navaṃ nāma karaṇaṃ upādāya vuccatī ’’ ti vutte atirekacīvarassa uppatti viya paṭilābhenassa uppatti navatā āpajjati .
Tato paṭiladdhadivasato paṭṭhāyaM0.253 chabbassaparamatā dhāretabbaṃ .
Orena ce channaṃ vassānaṃ … pe … kārāpeyya , nissaggiyanti āpajjati , tasmā navaṃ nāma karaṇameva upādāya vuccati , na paṭilābhaṃ .
Orena channaṃ vassānaṃ attano anuppannattā ‘‘ navan ’’ ti saṅkhyaṃ gataṃ , appaṭiladdhaṃ ce kārāpeyya , yathā lābho , tathā kareyya vā kārāpeyya vāti ca na hoti .
Kasmā ?
Yasmā aññena kataṃ paṭilabhitvā paribhuñjati , anāpattīti visesoti .
Chabbassasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .