Issues
Select Version
Vajirabuddhi-ṭīkā
Vajirabuddhi-ṭīkā

2. Gaṇabhojanasikkhāpadavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

2. Gaṇabhojanasikkhāpadavaṇṇanā
209-218.
Guḷhapaṭicchannoti apākaṭova .
Eko puttenāti ekassekaṃ bhattaṃ ‘‘ ahaṃ aññena nimantito ’’ ti na vuccati .
‘‘ Sace ekato gaṇhantiM0.312 , gaṇabhojanaṃ hotī ’’ ti ( pāci . aṭṭha .217-218) vuttattā cattāro upāsakā cattāro bhikkhū visuṃ visuṃ nimantetvā hatthapāse ṭhitānaṃ ce denti , gaṇabhojanaṃ hoti evāti eke , taṃ na yuttaṃ viya .
‘‘ Viññattito pasavane gaṇassa ekato gahaṇe iminā sikkhāpadena āpatti , visuṃ gahaṇe paṇītabhojanasūpodanaviññattīhī ’’ ti likhitaṃ .
‘‘ Viññattito pasavanaṃ aṭṭhuppattivasena aṭṭhakathāyaṃ anuññātaṃ .
Sūpodanādivasena tattha āpatti evā ’’ ti vuttaṃ , taṃ na yuttaṃ .
Kasmā ?
Parivāre ( pari .168) eva dvinnaṃ ākārānaṃ āgatattā , tasmā aṭṭhakathāyaṃ ‘‘ anuññātan ’’ ti duvuttaṃ .
Aṭṭhuppattiyaṃyeva pākaṭanti ‘‘ padabhājane na vuttan ’’ ti vattabbaṃ .
Ekato gaṇhantīti gahitabhattāpi aññe yāva gaṇhanti , tāva ce tiṭṭhanti , ekato gaṇhantiyeva nāma .
‘‘ Gacchati ce , anāpattī ’’ ti vadanti .
Etthāha –
‘‘ paṭiggahaṇameva hettha pamāṇan ’’ ti vuttaṃ , atha kasmā pāḷiyaṃ ‘‘ gaṇabhojanaṃ nāma yattha cattāro … pe … bhuñjanti , etaṃ gaṇabhojanaṃ nāmā ’’ ti ( pāci .218) vuttanti ?
Vuccati – yatthāti upayogatthe bhummavacanaṃ .
Cattāroti gaṇassa heṭṭhimaparicchedanidassanaṃ .
Pañcannaṃ bhojanānan ti āpattippahonakabhojananidassanaṃ .
Aññatarena bhojanena nimantitāti akappiyanimantananidassanaṃ .
Nimantanavaseneva pana gaṇabhojanassa vuttattā ‘‘ nimantitā bhuñjantīti vuttan ’’ ti vuttaṃ .
‘‘ Aññataraṃ bhojanaṃ viññāpetvā bhuñjantī ’’ tiV0.280 pana na vuttaṃ aṭṭhuppattiyaṃyeva pākaṭattā .
Yaṃ bhuñjantīti evaṃ sambandho veditabbo .
Tattha bhuñjantīti paṭiggāhakaniyamavacanaṃ .
Na hi appaṭiggahitakaṃ bhikkhū bhuñjanti .
Idaṃ vuttaṃ hoti ‘‘ gaṇassa yato paṭiggahitāhārabhojanahetu pācittiyan ’’ ti .
Āgantukapaṭṭaṃ moghasuttena sibbitvā ṭhapenti , tattha anuvāte yathā ekatalaṃ hoti , tathā hatthehi ghaṭṭeti .
Valetīti āvaṭṭeti .
Parivattanan ti suttaṃ gaṇhantānaṃ sukhaggahaṇatthaṃ suttaparivattanaṃ karoti , paṭṭaṃ sibbantānaṃ sukhasibbanatthaṃ paṭṭaparivattanañca .
Navacīvarakārako idhādhippeto , na itaroti .
‘‘ Bimbisāraṃ āpucchitvā sambhāre kayiramāneyeva kālā atikkantā , pacchā gaṇabhojanasikkhāpade paññatte bhagavantaṃ upasaṅkamitvā pucchī ’’ ti vadanti , aññathā aṭṭhakathāya virujjhanato .
220.‘‘ DveM0.313 tayo ekatoti yepi akappiyanimantanaṃ sādiyitvā ’’ tiādivacanena akappiyanimantanapaccayā eva anāpatti , viññattito āpattiyevāti dīpeti .
Animantito catuttho yassa tadetaṃ animantitacatutthaṃ .
Esa nayo sabbattha .
Pavesetvāti nisīdāpetvā .
Cīvaradānasamayaladdhakacatukkaṃ cīvarakārasamayaladdhakacatukkanti evamādīni .
Tāni cāti yehi bhojanehi visaṅketo natthi , tāni .
Mahāthereti upasampanne .
Aṭṭhatvāti ṭhitena nimittaṃ dassitaṃ hoti .
Tattha tattha gantvāti rathikādīsu bhikkhusamīpe gantvā .
Imasmiṃ pana sikkhāpade katthaci potthake ‘‘ anujānāmi , bhikkhave , cīvaradānasamaye gaṇabhojanaṃ bhuñjituṃ .
Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnan ’’ ti pāṭho dissati .
Katthaci ‘‘ bhuñjitun ’’ ti vatvā ‘‘ evañca pana , bhikkhave , imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyāthā ’’ ti pāṭho , ayaṃ sobhano .
Gaṇabhojanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .