Senāsanaggāhakathāvaṇṇanā
318.‘‘ Seyyaggenāti mañcaṭṭhānaparicchedena .
Vihāraggenāti ovarakaggenā ’’ ti likhitaṃ .
Thāvarāti
V0.480 niyatā .Paccayeneva hi tan ti tasmiṃ senāsane mahātherā tassa paccayassa kāraṇā aññattha agantvā vasantāyeva naṃ paṭijaggissantīti attho .
Aghaṭṭanakammaṃ dassetuṃ ‘‘ na tattha manussā ’’ tiādimāha .
‘‘ Vitakkaṃ chinditvā suddhacittena gamanavatteneva gantabban ’’ ti pāṭho .
Muddavedikā nāma cetiyassa hammiyavedikā .
Paṭikkammāti apasakkitvā .
Samānalābhakatikā mūlāvāse sati siyā , mūlāvāsavināsena katikāpi vinassati .
Samānalābha-vacanaṃ sati dvīsu , bahūsu vā yujjati , teneva ekasmiṃ avasiṭṭheti no mati .
Tāvakālikaṃ kālena mūlacchedanavasena vā aññesaṃ vā kammaṃ aññassa siyā nāvāyaṃ saṅgamoti ācariyo .
Puggalavaseneva kātabban ti apalokanakāle saṅgho vassaṃvutthabhikkhūnaṃ pāṭekkaṃ ‘‘ ettakaṃ vassāvāsikaṃ vatthaṃ deti , ruccati saṅghassā ’’ ti puggalameva parāmasitvā dātabbaṃ , na saṅghavasena kātabbaṃ .
Na saṅgho saṅghassa ettakaṃ detīti .
‘‘ Ekasmiṃ āvāse saṅghassa kammaṃ karotī ’ ti vacanato saṅghavasena kātabban ’’ ti likhitaṃ .
Na hi tathā vutte saṅghassa kiñci kammaṃ kataṃ nāma hoti .
‘‘ Sammatasenāsanaggāhāpakato aññena gāhitepi gāho ruhati aggahitupajjhāyassa upasampadā viyā ’’ ti likhitaṃ .
‘‘ Kammavācāyapi sammuti vaṭṭatī ’’ ti likhitaṃ .
Aṭṭhapi soḷasapi janeti ettha kiṃ visuṃ visuṃ , udāhu ekatoti ?
Ekatopi vaṭṭati .
Na hi te tathā sammatā saṅghena kammakatā nāma honti
M0.527 , teneva sattasatikakkhandhake ekato aṭṭha janā sammatāti .Tesaṃ sammuti kammavācāyapīti ñattidutiyakammavācāyapi .
Apalokanakammassa vatthūhi sā eva kammavācā labbhamānā labbhati , tassā ca vatthūhi apalokanakammameva labbhamānaṃ labbhati , na aññanti veditabbaṃ .
Imaṃ nayaṃ micchā gaṇhanto ‘‘ apalokanakammaṃ ñattidutiyakammaṃ kātuṃ , ñattidutiyakammañca apalokanakammaṃ kātuṃ vaṭṭatī ’’ ti gaṇhāti , evañca sati kammasaṅkaradoso āpajjati .
Maggo pokkharaṇīti ettha maggo nāma magge katadīghasālā , pokkharaṇīti nahāyituṃ katapokkharaṇī .
Etāni hi asenāsanānīti ettha bhattasālā na āgatā , tasmā taṃ senāsananti ce ?
Sāpi ettheva paviṭṭhā vāsatthāya akatattā .
Bhojanasālā pana ubhayattha nāgatā .
Kiñcāpi nāgatā , upari ‘‘ bhojanasālā pana senāsanamevā ’’ ti ( cūḷava . aṭṭha .318) vuttattā senāsanaṃ .
‘‘ Kappiyakuṭi ca ettha kātabbā ’’ ti vadanti , taṃ neti eke .
Rukkhamūlaveḷugumbā channā kavāṭabaddhāva senāsanaṃ .
‘‘ Alābhakesu āvāsesūti alābhakesu senāsanesū ’’ ti likhitaṃ , taṃ yuttaṃ .
Na hi pāṭekkaṃ senāsanaṃ hoti .
Taṃ saññāpetvāti ettha paññattiṃ agacchante balakkārenapi vaṭṭati .
Ayampīti paccayopi .
Upanibandhitvāti
V0.481 tassa samīpe rukkhamūlādīsu vasitvā tattha vattaṃ katvāti adhippāyo .Pariyattipaṭipattipaṭivedhavasena tividhampi .
‘‘ Dasakathāvatthukaṃ dasaasubhaṃ dasaanussatin ’’ ti pāṭho .
‘‘ Paṭhamabhāgaṃ muñcitvāti idaṃ ce paṭhamagāhitavatthuto mahagghaṃ hotī ’’ ti likhitaṃ .
Chinnavassānaṃ vassāvāsikaṃ nāma pubbe gahitavassāvāsikānaṃ pacchā chinnavassānaṃ .
Bhatiniviṭṭhan ti bhatiṃ katvā viya niviṭṭhaṃ pariyiṭṭhaṃ .
‘‘ Saṅghikaṃ pana … pe … vibbhantopi labhatevā ’’ ti idaṃ tatruppādaṃ sandhāya vuttaṃ .
Iminā apalokanameva pamāṇaṃ , na gāhāpananti keci .
Vinayadharā pana ‘‘ amhākaṃ vihāre vassaṃ upagatānaṃ ekekassa ticīvaraṃ saṅgho dassatī ’ tiādinā apalokitepi abhājitaṃ vibbhantako na labhati .
‘ Apalokanakammaṃ katvā gāhitan ’ ti vuttattā ,‘ abhājite vibbhamatī ’ ti evaṃ pubbe vuttattā cā ’’ ti vadanti .
‘‘ Paccayavasenāti gahapatikaṃ vā aññaṃ vā vassāvāsikaṃ paccayavasena gāhitan ’’ ti likhitaṃ .
‘‘ Ekameva vatthaṃ dātabban ti tattha nisinnānaṃ ekamekaṃ
M0.528 vatthaṃ pāpuṇātī ’’ ti likhitaṃ .Dutiyo therāsaneti anubhāgo .
Paṭhamabhāgo aññathā therena gahitoti jānitabbaṃ .