Issues
Select Version
Itivuttakapāḷi
Itivuttakapāḷi

1. Paṭhamavaggo

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

1. Paṭhamavaggo

1. Mūlasuttaṃ

50. VuttañhetaṃM0.226V0.33 bhagavatā , vuttamarahatāti me sutaṃ –
‘‘ Tīṇimāni , bhikkhave , akusalamūlāni .
Katamāni tīṇi ?
Lobho akusalamūlaṃ , doso akusalamūlaṃ , moho akusalamūlaṃ – imāni kho , bhikkhave , tīṇi akusalamūlānī ’’ ti .
Etamatthaṃ bhagavā avoca .
Tatthetaṃ iti vuccati –
‘‘ Lobho doso ca moho ca , purisaṃ pāpacetasaṃ ;
Hiṃsanti attasambhūtā , tacasāraṃva samphalan ’’ ti .
Ayampi attho vutto bhagavatā , iti me sutanti .
Paṭhamaṃ .

2. Dhātusuttaṃ

51. VuttañhetaṃT0.265 bhagavatā , vuttamarahatāti me sutaṃ –
‘‘ Tisso imā , bhikkhave , dhātuyo .
Katamā tisso ?
Rūpadhātu , arūpadhātu , nirodhadhātu – imā kho , bhikkhave , tisso dhātuyo ’’ ti .
Etamatthaṃ bhagavā avoca .
Tatthetaṃ iti vuccati –
‘‘ Rūpadhātuṃ [ rūpadhātu ( sabbattha )] pariññāya , arūpesu asaṇṭhitā ;
NirodheP0.46 ye vimuccanti , te janā maccuhāyino .
‘‘ KāyenaV0.34 amataṃ dhātuṃ , phusayitvā [ phussayitvā ( syā .), phassayitvā ( pī .)] nirūpadhiṃ ;
Upadhippaṭinissaggaṃ , sacchikatvā anāsavo ;
Deseti sammāsambuddho , asokaṃ virajaṃ padan ’’ ti .
Ayampi attho vutto bhagavatā , iti me sutanti .
dutiyaṃ .

3. Paṭhamavedanāsuttaṃ

52. VuttañhetaṃM0.227 bhagavatā , vuttamarahatāti me sutaṃ –
‘‘ Tisso imā , bhikkhave , vedanā .
Katamā tisso ?
Sukhā vedanā , dukkhā vedanā , adukkhamasukhā vedanā –
Imā kho , bhikkhave , tisso vedanā ’’ ti .
Etamatthaṃ bhagavā avoca .
Tatthetaṃ iti vuccati –
‘‘ Samāhito sampajāno , sato buddhassa sāvako ;
Vedanā ca pajānāti , vedanānañca sambhavaṃ .
‘‘ Yattha cetā nirujjhanti , maggañca khayagāminaṃ ;
Vedanānaṃ khayā bhikkhu , nicchāto parinibbuto ’’ ti .
Ayampi attho vutto bhagavatā , iti me sutanti .
Tatiyaṃ .

4. Dutiyavedanāsuttaṃ

53. VuttañhetaṃP0.47 bhagavatā , vuttamarahatāti me sutaṃ –
‘‘ Tisso imāT0.266 , bhikkhave , vedanā .
Katamā tisso ?
Sukhā vedanā , dukkhā vedanā , adukkhamasukhā vedanā .
Sukhā , bhikkhave , vedanā dukkhato daṭṭhabbā ;
dukkhā vedanā sallato daṭṭhabbā ;
adukkhamasukhā vedanā aniccato daṭṭhabbā .
Yato kho , bhikkhave , bhikkhuno sukhā vedanā dukkhato diṭṭhā hoti , dukkhā vedanā sallato diṭṭhā hoti , adukkhamasukhā vedanā aniccato diṭṭhā hoti ;
ayaṃ vuccati , bhikkhave ,‘ bhikkhu ariyo sammaddaso acchecchi [ acchejji ( sī . pī .), acchijji ( ka .)], taṇhaṃ , vivattayiV0.35 [ vāvattayi ( sī . aṭṭha .)] saṃyojanaṃ , sammā mānābhisamayā antamakāsi dukkhassā ’’’ ti .
Etamatthaṃ bhagavā avoca .
Tatthetaṃ iti vuccati –
‘‘ Yo sukhaṃ dukkhato adda [ dakkhi ( sī . pī . ka .), adakkhi ( syā .)], dukkhamaddakkhi sallato ;
Adukkhamasukhaṃ santaṃ , adakkhi naṃ aniccato .
‘‘ Sa ve sammaddaso bhikkhu , yato tattha vimuccati ;
Abhiññāvosito santo , sa ve yogātigo munī ’’ ti .
Ayampi attho vutto bhagavatā , iti me sutanti .
Catutthaṃ .

5. Paṭhamaesanāsuttaṃ

54. VuttañhetaṃM0.228P0.48 bhagavatā , vuttamarahatāti me sutaṃ –
‘‘ Tisso imā , bhikkhave , esanā .
Katamā tisso ?
Kāmesanā , bhavesanā , brahmacariyesanā – imā kho , bhikkhave , tisso esanā ’’ ti .
Etamatthaṃ bhagavā avoca .
Tatthetaṃ iti vuccati –
‘‘ Samāhito sampajāno , sato buddhassa sāvako ;
EsanāT0.267 ca pajānāti , esanānañca sambhavaṃ .
‘‘ Yattha cetā nirujjhanti , maggañca khayagāminaṃ ;
Esanānaṃ khayā bhikkhu , nicchāto parinibbuto ’’ ti .
Ayampi attho vutto bhagavatā , iti me sutanti .
Pañcamaṃ .

6. Dutiyaesanāsuttaṃ

55. Vuttañhetaṃ bhagavatā , vuttamarahatāti me sutaṃ –
‘‘ Tisso imā , bhikkhave , esanā .
Katamā tisso ?
Kāmesanā , bhavesanā , brahmacariyesanāV0.36 – imā kho , bhikkhave , tisso esanā ’’ ti .
Etamatthaṃ bhagavā avoca .
Tatthetaṃ iti vuccati –
‘‘ Kāmesanā bhavesanā , brahmacariyesanā saha ;
Iti saccaparāmāso , diṭṭhiṭṭhānā samussayā .
‘‘ Sabbarāgavirattassa , taṇhakkhayavimuttino ;
EsanāP0.49 paṭinissaṭṭhā , diṭṭhiṭṭhānā samūhatā ;
Esanānaṃ khayā bhikkhu , nirāso akathaṃkathī ’’ ti .
Ayampi attho vutto bhagavatā , iti me sutanti .
Chaṭṭhaṃ .

7. Paṭhamaāsavasuttaṃ

56. Vuttañhetaṃ bhagavatā , vuttamarahatāti me sutaṃ –
‘‘ Tayome , bhikkhave , āsavā .
Katame tayo ?
Kāmāsavo , bhavāsavo , avijjāsavo – ime kho , bhikkhave , tayo āsavā ’’ ti .
Etamatthaṃ bhagavā avoca .
Tatthetaṃ iti vuccati –
‘‘ SamāhitoM0.229 sampajāno , sato buddhassa sāvako ;
Āsave ca pajānāti , āsavānañca sambhavaṃ .
‘‘ YatthaT0.268 cetā nirujjhanti , maggañca khayagāminaṃ ;
Āsavānaṃ khayā bhikkhu , nicchāto parinibbuto ’’ ti .
Ayampi attho vutto bhagavatā , iti me sutanti .
Sattamaṃ .

8. Dutiyaāsavasuttaṃ

57. Vuttañhetaṃ bhagavatā , vuttamarahatāti me sutaṃ –
‘‘ Tayome , bhikkhave , āsavā .
Katame tayo ?
Kāmāsavo , bhavāsavo , avijjāsavo – ime kho , bhikkhave , tayo āsavā ’’ ti .
Etamatthaṃ bhagavā avoca .
Tatthetaṃ iti vuccati –
‘‘ YassaV0.37 kāmāsavo khīṇo , avijjāP0.50 ca virājitā ;
Bhavāsavo parikkhīṇo , vippamutto nirūpadhi ;
Dhāreti antimaṃ dehaṃ , jetvā māraṃ savāhinin ’’ ti [ savāhananti ( bahūsu )].
Ayampi attho vutto bhagavatā , iti me sutanti .
Aṭṭhamaṃ .

9. Taṇhāsuttaṃ

58. Vuttañhetaṃ bhagavatā , vuttamarahatāti me sutaṃ –
‘‘ Tisso imā , bhikkhave , taṇhā .
Katamā tisso ?
Kāmataṇhā , bhavataṇhā , vibhavataṇhā – imā kho , bhikkhave , tisso taṇhā ’’ ti .
Etamatthaṃ bhagavā avoca .
Tatthetaṃ iti vuccati –
‘‘ Taṇhāyogena saṃyuttā , rattacittā bhavābhave ;
Te yogayuttā mārassa , ayogakkhemino janā ;
Sattā gacchanti saṃsāraṃ , jātīmaraṇagāmino .
‘‘ Ye ca taṇhaṃ pahantvāna , vītataṇhā [ nikkaṇhā ca ( sī . ka .)] bhavābhave ;
Te ve [ te ca ( sī . pī . ka .)] pāraṅgatā [ pāragatā ( ka . sī . syā .)] loke , ye pattā āsavakkhayan ’’ ti .
AyampiT0.269 attho vutto bhagavatā , iti me sutanti .
Navamaṃ .

10. Māradheyyasuttaṃ

59. VuttañhetaṃM0.230 bhagavatā , vuttamarahatāti me sutaṃ –
‘‘ Tīhi , bhikkhave , dhammehi samannāgato bhikkhuP0.51 atikkamma māradheyyaṃ ādiccova virocati .
Katamehi tīhi ?
Idha , bhikkhave , bhikkhu asekhena sīlakkhandhena samannāgato hoti , asekhena samādhikkhandhena samannāgato hoti , asekhena paññākkhandhena samannāgato hoti – imehi kho , bhikkhave , tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu atikkamma māradheyyaṃ ādiccova virocatī ’’ ti .
Etamatthaṃ bhagavā avoca .
Tatthetaṃ iti vuccati –
‘‘ SīlaṃV0.38 samādhi paññā ca , yassa ete subhāvitā ;
Atikkamma māradheyyaṃ , ādiccova virocatī ’’ ti .
Ayampi attho vutto bhagavatā , iti me sutanti .
Dasamaṃ .
Paṭhamo vaggo niṭṭhito .
Tassuddānaṃ –
Mūladhātu atha vedanā duve , esanā ca duve āsavā duve ;
Taṇhāto ca atha [ taṇhāto atha ( syā .)] māradheyyato , vaggamāhu paṭhamanti muttamanti .