1. Paṭhamavaggo
1. Dukkhavihārasuttaṃ
28.( Dve
M0.211V0.18 dhamme anukkaṭi )[() syāmapotthake natthi ] vuttañhetaṃT0.247 bhagavatā , vuttamarahatāti me sutaṃ –‘‘ Dvīhi , bhikkhave , dhammehi samannāgato bhikkhu diṭṭheva dhamme dukkhaṃ viharati savighātaṃ saupāyāsaṃ
P0.23 sapariḷāhaṃ ;kāyassa bhedā paraṃ maraṇā duggati pāṭikaṅkhā .
Katamehi dvīhi ?
Indriyesu aguttadvāratāya [ aguttadvāro ( aṭṭha .)] ca , bhojane amattaññutāya [ amattaññū ( aṭṭha .)] ca .
Imehi kho , bhikkhave , dvīhi dhammehi samannāgato bhikkhu diṭṭheva dhamme dukkhaṃ viharati savidhātaṃ saupāyāsaṃ sapariḷāhaṃ ;
kāyassa bhedā paraṃ maraṇā duggati pāṭikaṅkhā ’’ ti .
Etamatthaṃ bhagavā avoca .
Tatthetaṃ iti vuccati –
‘‘ Cakkhu sotañca ghānañca , jivhā kāyo tathā mano ;
Etāni yassa dvārāni , aguttānidha [ aguttāni ca ( syā .)] bhikkhuno .
‘‘ Bhojanamhi amattaññū , indriyesu asaṃvuto ;
Kāyadukkhaṃ cetodukkhaṃ , dukkhaṃ so adhigacchati .
‘‘ Ḍayhamānena kāyena , ḍayhamānena cetasā ;
Divā vā yadi vā rattiṃ , dukkhaṃ viharati tādiso ’’ ti .
Ayampi attho vutto bhagavatā , iti me sutanti .
Paṭhamaṃ .
2. Sukhavihārasuttaṃ
29. Vuttañhetaṃ
V0.19 bhagavatā , vuttamarahatāti me sutaṃ –‘‘ Dvīhi , bhikkhave , dhammehi samannāgato bhikkhu diṭṭheva dhamme sukhaṃ viharati avighātaṃ anupāyāsaṃ apariḷāhaṃ ;
kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugati
P0.24 pāṭikaṅkhāM0.212T0.248 .Katamehi dvīhi ?
Indriyesu guttadvāratāya ca , bhojane mattaññutāya ca .
Imehi kho , bhikkhave , dvīhi dhammehi samannāgato bhikkhu diṭṭheva dhamme sukhaṃ viharati avighātaṃ anupāyāsaṃ apariḷāhaṃ ;
kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugati pāṭikaṅkhā ’’ ti .
Etamatthaṃ bhagavā avoca .
Tatthetaṃ iti vuccati –
‘‘ Cakkhu sotañca ghānañca , jivhā kāyo tathā [ atho ( sī . syā . ka .)] mano ;
Etāni yassa dvārāni , suguttānidha bhikkhuno .
‘‘ Bhojanamhi ca mattaññū , indriyesu ca saṃvuto ;
Kāyasukhaṃ cetosukhaṃ , sukhaṃ so adhigacchati .
‘‘ Aḍayhamānena kāyena , aḍayhamānena cetasā ;
Divā vā yadi vā rattiṃ , sukhaṃ viharati tādiso ’’ ti .
Ayampi attho vutto bhagavatā , iti me sutanti .
Dutiyaṃ .
3. Tapanīyasuttaṃ
30. Vuttañhetaṃ bhagavatā , vuttamarahatāti me sutaṃ –
‘‘ Dveme , bhikkhave , dhammā tapanīyā .
Katame
P0.25 dve ?Idha , bhikkhave , ekacco akatakalyāṇo hoti , akatakusalo , akatabhīruttāṇo , katapāpo , kataluddo , katakibbiso .
So ‘ akataṃ me kalyāṇan ’ tipi tappati ,‘ kataṃ me pāpan ’ tipi tappati .
Ime kho , bhikkhave , dve dhammā tapanīyā ’’ ti .
Etamatthaṃ bhagavā avoca .
Tatthetaṃ iti vuccati –
‘‘ Kāyaduccaritaṃ katvā , vacīduccaritāni ca ;
Manoduccaritaṃ
T0.249 katvā , yañcaññaṃ dosasañhitaṃ .‘‘ Akatvā
V0.20 kusalaṃ kammaṃ , katvānākusalaṃ bahuṃ ;Kāyassa bhedā duppañño , nirayaṃ sopapajjatī ’’ ti [ nirayaṃ so upapajjatīti ( sī . syā . kaṃ . pī .)].
Ayampi attho vutto bhagavatā , iti me sutanti .
Tatiyaṃ .
4. Atapanīyasuttaṃ
31. Vuttañhetaṃ
M0.213 bhagavatā , vuttamarahatāti me sutaṃ –‘‘ Dveme , bhikkhave , dhammā atapanīyā .
Katame dve ?
Idha , bhikkhave , ekacco katakalyāṇo hoti , katakusalo , katabhīruttāṇo , akatapāpo , akataluddo , akatakibbiso .
So ‘ kataṃ me kalyāṇan ’ tipi na tappati ,‘ akataṃ me pāpan ’ tipi na tappati .
Ime kho , bhikkhave , dve
P0.26 dhammā atapanīyā ’’ ti .Etamatthaṃ bhagavā avoca .
Tatthetaṃ iti vuccati –
‘‘ Kāyaduccaritaṃ hitvā , vacīduccaritāni ca ;
Manoduccaritaṃ hitvā , yañcaññaṃ dosasañhitaṃ .
‘‘ Akatvākusalaṃ kammaṃ , katvāna kusalaṃ bahuṃ ;
Kāyassa bhedā sappañño , saggaṃ so upapajjatī ’’ ti .
Ayampi attho vutto bhagavatā , iti me sutanti .
Catutthaṃ .
5. Paṭhamasīlasuttaṃ
32. Vuttañhetaṃ bhagavatā , vuttamarahatāti me sutaṃ –
‘‘ Dvīhi , bhikkhave , dhammehi samannāgato puggalo yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye .
Katamehi dvīhi ?
Pāpakena ca sīlena , pāpikāya ca diṭṭhiyā .
Imehi kho , bhikkhave , dvīhi dhammehi samannāgato puggalo yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye ’’ ti .
Etamatthaṃ bhagavā avoca .
Tatthetaṃ
T0.250 iti vuccati –‘‘ Pāpakena
V0.21 ca sīlena , pāpikāya ca diṭṭhiyā ;Etehi dvīhi dhammehi , yo samannāgato naro ;
Kāyassa bhedā duppañño , nirayaṃ sopapajjatī ’’ ti .
Ayampi attho vutto bhagavatā , iti me sutanti .
Pañcamaṃ .
6. Dutiyasīlasuttaṃ
33. Vuttañhetaṃ bhagavatā , vuttamarahatāti me sutaṃ –
‘‘ Dvīhi , bhikkhave , dhammehi samannāgato puggalo yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge .
Katamehi dvīhi
P0.27 ?Bhaddakena ca sīlena , bhaddikāya ca diṭṭhiyā .
Imehi
M0.214 kho , bhikkhave , dvīhi dhammehi samannāgato puggalo yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge ’’ ti .Etamatthaṃ bhagavā avoca .
Tatthetaṃ iti vuccati –
‘‘ Bhaddakena ca sīlena , bhaddikāya ca diṭṭhiyā ;
Etehi dvīhi dhammehi , yo samannāgato naro ;
Kāyassa bhedā sappañño , saggaṃ so upapajjatī ’’ ti .
Ayampi attho vutto bhagavatā , iti me sutanti .
Chaṭṭhaṃ .
7. Ātāpīsuttaṃ
34. Vuttañhetaṃ bhagavatā , vuttamarahatāti me sutaṃ –
‘‘ Anātāpī , bhikkhave , bhikkhu anottāpī [ anottappī ( bahūsu ) aṭṭhakathā passitabbā ] abhabbo sambodhāya , abhabbo nibbānāya , abhabbo anuttarassa yogakkhemassa adhigamāya .
Ātāpī ca kho , bhikkhave , bhikkhu ottāpī [ ottappī ( bahūsu )] bhabbo sambodhāya , bhabbo nibbānāya , bhabbo anuttarassa yogakkhemassa adhigamāyā ’’ ti .
Etamatthaṃ bhagavā avoca
T0.251 .Tatthetaṃ iti vuccati –
‘‘ Anātāpī
V0.22 anottāpī , kusīto hīnavīriyo ;Yo thīnamiddhabahulo , ahirīko anādaro ;
Abhabbo tādiso bhikkhu , phuṭṭhuṃ sambodhimuttamaṃ .
‘‘ Yo
P0.28 ca satimā nipako jhāyī , ātāpī ottāpī ca appamatto ;Saṃyojanaṃ jātijarāya chetvā , idheva sambodhimanuttaraṃ phuse ’’ ti .
Ayampi attho vutto bhagavatā , iti me sutanti .
Sattamaṃ .
8. Paṭhamanakuhanasuttaṃ
35. Vuttañhetaṃ bhagavatā , vuttamarahatāti me sutaṃ –
‘‘ Nayidaṃ , bhikkhave , brahmacariyaṃ vussati janakuhanatthaṃ , na janalapanatthaṃ , na lābhasakkārasilokānisaṃsatthaṃ , na ‘ iti maṃ jano jānātū ’ ti .
Atha kho idaṃ , bhikkhave
M0.215 , brahmacariyaṃ vussati saṃvaratthañceva pahānatthañcā ’’ ti .Etamatthaṃ bhagavā avoca .
Tatthetaṃ iti vuccati –
‘‘ Saṃvaratthaṃ pahānatthaṃ , brahmacariyaṃ anītihaṃ ;
Adesayi so bhagavā , nibbānogadhagāminaṃ .
‘‘ Esa maggo mahattehi [ mahantehi ( sī . ka .), mahatthehi ( syā .)], anuyāto
P0.29 mahesibhi [ mahesino ( sī . ka .)];Ye ye taṃ paṭipajjanti , yathā buddhena desitaṃ ;
Dukkhassantaṃ karissanti , satthusāsanakārino ’’ ti .
Ayampi
T0.252 attho vutto bhagavatā , iti me sutanti .Aṭṭhamaṃ .
9. Dutiyanakuhanasuttaṃ
36. Vuttañhetaṃ bhagavatā , vuttamarahatāti me sutaṃ –
‘‘ Nayidaṃ , bhikkhave , brahmacariyaṃ vussati janakuhanatthaṃ , na janalapanatthaṃ , na lābhasakkārasilokānisaṃsatthaṃ , na ‘ iti maṃ jano jānātū ’ ti .
Atha kho idaṃ , bhikkhave , brahmacariyaṃ
V0.23 vussati abhiññatthañceva pariññatthañcā ’’ ti .Etamatthaṃ bhagavā avoca .
Tatthetaṃ iti vuccati –
‘‘ Abhiññatthaṃ pariññatthaṃ , brahmacariyaṃ anītihaṃ ;
Adesayi so bhagavā , nibbānogadhagāminaṃ .
‘‘ Esa maggo mahattehi , anuyāto mahesibhi ;
Ye ye taṃ paṭipajjanti , yathā buddhena desitaṃ ;
Dukkhassantaṃ karissanti , satthusāsanakārino ’’ ti .
Ayampi attho vutto bhagavatā , iti me sutanti .
Navamaṃ .
10. Somanassasuttaṃ
37. Vuttañhetaṃ bhagavatā , vuttamarahatāti me sutaṃ –
‘‘ Dvīhi , bhikkhave , dhammehi samannāgato bhikkhu
P0.30 diṭṭheva dhamme sukhasomanassabahulo viharati , yoni cassa [ yoniso ( sī . syā . pī .), yonissa ( ka .)] āraddhā hoti āsavānaṃ khayāya .Katamehi
M0.216 dvīhi ?Saṃvejanīyesu ṭhānesu saṃvejanena , saṃviggassa ca yoniso padhānena .
Imehi kho , bhikkhave , dvīhi dhammehi samannāgato bhikkhu diṭṭheva dhamme sukhasomanassabahulo viharati , yoni cassa āraddhā hoti āsavānaṃ khayāyā ’’ ti .
Etamatthaṃ bhagavā avoca .
Tatthetaṃ iti vuccati –
‘‘ Saṃvejanīyaṭṭhānesu [ saṃvejanīyesu ṭhānesu ( syā . pī .)], saṃvijjetheva paṇḍito ;
Ātāpī
T0.253 nipako bhikkhu , paññāya samavekkhiya .‘‘ Evaṃ vihārī ātāpī , santavutti anuddhato ;
Cetosamathamanuyutto , khayaṃ dukkhassa pāpuṇe ’’ ti .
Ayampi attho vutto bhagavatā , iti me sutanti .
Dasamaṃ .
Paṭhamo vaggo niṭṭhito .
Tassuddānaṃ
V0.24P0.31 –Dve ca bhikkhū tapanīyā , tapanīyā paratthehi ;
Ātāpī [ dve pādā ( ka .), dve ātāpī ( sī .)] nakuhanā dve [ na kuhanā ca ( sabbattha )], somanassena te dasāti .