2. Dutiyavaggo
1. Puññakiriyavatthusuttaṃ
60. Vuttañhetaṃ
T0.270 bhagavatā , vuttamarahatāti me sutaṃ –‘‘ Tīṇimāni , bhikkhave , puññakiriyavatthūni .
Katamāni tīṇi ?
Dānamayaṃ puññakiriyavatthu , sīlamayaṃ puññakiriyavatthu , bhāvanāmayaṃ puññakiriyavatthu – imāni
M0.231 kho , bhikkhave , tīṇi puññakiriyavatthūnī ’’ ti .Etamatthaṃ bhagavā avoca .
Tatthetaṃ iti vuccati –
‘‘ Puññameva
P0.52 so sikkheyya , āyataggaṃ sukhudrayaṃ ;Dānañca samacariyañca , mettacittañca bhāvaye .
‘‘ Ete dhamme bhāvayitvā , tayo sukhasamuddaye ;
Abyāpajjhaṃ sukhaṃ lokaṃ , paṇḍito upapajjatī ’’ ti .
Ayampi attho vutto bhagavatā , iti me sutanti .
Paṭhamaṃ .
2. Cakkhusuttaṃ
61. Vuttañhetaṃ
V0.39 bhagavatā , vuttamarahatāti me sutaṃ –‘‘ Tīṇimāni , bhikkhave , cakkhūni .
Katamāni tīṇi ?
Maṃsacakkhu , dibbacakkhu , paññācakkhu – imāni kho , bhikkhave , tīṇi cakkhūnī ’’ ti .
Etamatthaṃ bhagavā avoca .
Tatthetaṃ iti vuccati –
‘‘ Maṃsacakkhu dibbacakkhu , paññācakkhu anuttaraṃ ;
Etāni tīṇi cakkhūni , akkhāsi purisuttamo .
‘‘ Maṃsacakkhussa uppādo , maggo dibbassa cakkhuno ;
Yato ñāṇaṃ udapādi , paññācakkhu anuttaraṃ ;
Yassa
T0.271 cakkhussa paṭilābhā , sabbadukkhā pamuccatī ’’ ti .Ayampi attho vutto bhagavatā , iti me sutanti .
Dutiyaṃ .
3. Indriyasuttaṃ
62. Vuttañhetaṃ
P0.53 bhagavatā , vuttamarahatāti me sutaṃ –‘‘ Tīṇimāni , bhikkhave , indriyāni .
Katamāni tīṇi ?
Anaññātaññassāmītindriyaṃ , aññindriyaṃ , aññātāvindriyaṃ – imāni kho , bhikkhave , tīṇi indriyānī ’’ ti .
Etamatthaṃ bhagavā avoca .
Tatthetaṃ iti vuccati –
‘‘ Sekhassa sikkhamānassa , ujumaggānusārino ;
Khayasmiṃ paṭhamaṃ ñāṇaṃ , tato aññā anantarā .
‘‘ Tato
M0.232 aññā vimuttassa , ñāṇaṃ ve hoti tādino ;Akuppā me vimuttīti , bhavasaṃyojanakkhayā .
‘‘ Sa
V0.40 ve [ sace ( sī . syā .)] indriyasampanno , santo santipade rato ;Dhāreti antimaṃ dehaṃ , jetvā māraṃ savāhinin ’’ ti .
Ayampi attho vutto bhagavatā , iti me sutanti .
Tatiyaṃ .
4. Addhāsuttaṃ
63. Vuttañhetaṃ bhagavatā , vuttamarahatāti me sutaṃ –
‘‘ Tayome , bhikkhave , addhā .
Katame tayo ?
Atīto addhā , anāgato addhā , paccuppanno addhā – ime kho , bhikkhave , tayo addhā ’’ ti .
Etamatthaṃ bhagavā avoca .
Tatthetaṃ iti vuccati –
‘‘ Akkheyyasaññino sattā , akkheyyasmiṃ patiṭṭhitā ;
Akkheyyaṃ
P0.54 apariññāya , yogamāyanti maccuno .‘‘ Akkheyyañca
T0.272 pariññāya , akkhātāraṃ na maññati ;Phuṭṭho vimokkho manasā , santipadamanuttaraṃ .
‘‘ Sa ve [ sace ( ka .)] akkheyyasampanno , santo santipade rato ;
Saṅkhāyasevī dhammaṭṭho , saṅkhyaṃ nopeti vedagū ’’ ti .
Ayampi attho vutto bhagavatā , iti me sutanti .
Catutthaṃ .
5. Duccaritasuttaṃ
64. Vuttañhetaṃ bhagavatā , vuttamarahatāti me sutaṃ –
‘‘ Tīṇimāni , bhikkhave , duccaritāni .
Katamāni tīṇi ?
Kāyaduccaritaṃ , vacīduccaritaṃ , manoduccaritaṃ – imāni kho , bhikkhave , tīṇi duccaritānī ’’ ti .
Etamatthaṃ bhagavā avoca .
Tatthetaṃ iti vuccati –
‘‘ Kāyaduccaritaṃ
V0.41 katvā , vacīduccaritāni ca ;Manoduccaritaṃ katvā , yañcaññaṃ dosasaṃhitaṃ .
‘‘ Akatvā
M0.233P0.55 kusalaṃ kammaṃ , katvānākusalaṃ bahuṃ ;Kāyassa bhedā duppañño , nirayaṃ sopapajjatī ’’ ti .
Ayampi attho vutto bhagavatā , iti me sutanti .
Pañcamaṃ .
6. Sucaritasuttaṃ
65. Vuttañhetaṃ bhagavatā , vuttamarahatāti me sutaṃ –
‘‘ Tīṇimāni , bhikkhave , sucaritāni .
Katamāni tīṇi ?
Kāyasucaritaṃ , vacīsucaritaṃ , manosucaritaṃ – imāni kho , bhikkhave , tīṇi sucaritānī ’’ ti .
Etamatthaṃ bhagavā avoca .
Tatthetaṃ iti vuccati –
‘‘ Kāyaduccaritaṃ hitvā , vacīduccaritāni ca ;
Manoduccaritaṃ hitvā , yañcaññaṃ dosasaṃhitaṃ .
‘‘ Akatvākusalaṃ
T0.273 kammaṃ , katvāna kusalaṃ bahuṃ ;Kāyassa bhedā sappañño , saggaṃ so upapajjatī ’’ ti .
Ayampi attho vutto bhagavatā , iti me sutanti .
Chaṭṭhaṃ .
7. Soceyyasuttaṃ
66. Vuttañhetaṃ bhagavatā , vuttamarahatāti me sutaṃ –
‘‘ Tīṇimāni , bhikkhave , soceyyāni .
Katamāni tīṇi ?
Kāyasoceyyaṃ , vacīsoceyyaṃ , manosoceyyaṃ – imāni kho , bhikkhave , tīṇi soceyyānī ’’ ti .
Etamatthaṃ bhagavā avoca .
Tatthetaṃ iti vuccati –
‘‘ Kāyasuciṃ
V0.42 vacīsuciṃ [ vācāsuciṃ ( ka .)], cetosucimanāsavaṃ ;Suciṃ
P0.56 soceyyasampannaṃ , āhu sabbappahāyinan ’’ ti [ āhu ninhātapāpakanti ( a . ni .3.122) yuttataraṃ ].Ayampi attho vutto bhagavatā , iti me sutanti .
Sattamaṃ .
8. Moneyyasuttaṃ
67. Vuttañhetaṃ
M0.234 bhagavatā , vuttamarahatāti me sutaṃ –‘‘ Tīṇimāni , bhikkhave , moneyyāni .
Katamāni tīṇi ?
Kāyamoneyyaṃ , vacīmoneyyaṃ , manomoneyyaṃ – imāni kho , bhikkhave , tīṇi moneyyānī ’’ ti .
Etamatthaṃ bhagavā avoca .
Tatthetaṃ iti vuccati –
‘‘ Kāyamuniṃ vacīmuniṃ , manomunimanāsavaṃ ;
Muniṃ moneyyasampannaṃ , āhu ninhātapāpakan ’’ ti [ āhu sabbappahāyinanti ( a . ni .3.123)].
Ayampi attho vutto bhagavatā , iti me sutanti .
Aṭṭhamaṃ .
9. Paṭhamarāgasuttaṃ
68. Vuttañhetaṃ bhagavatā , vuttamarahatāti me sutaṃ –
‘‘ Yassa kassaci , bhikkhave , rāgo appahīno , doso appahīno , moho appahīno – ayaṃ vuccati , bhikkhave ,‘ baddho [ bando ( bahūsu )] mārassa paṭimukkassa mārapāso
T0.274 yathākāmakaraṇīyo [ yathā kāmakaraṇīyo ca ( sī . syā . pī . ka .)] pāpimato ’.Yassa kassaci , bhikkhave , rāgo pahīno , doso pahīno , moho pahīno – ayaṃ vuccati , bhikkhave ,‘ abaddho mārassa omukkassa mārapāso na yathā kāmakaraṇīyo [ na yathākāmakaraṇīyo ca ( syā .)] pāpimato ’’’ ti .
Etamatthaṃ bhagavā avoca .
Tatthetaṃ iti vuccati –
‘‘ Yassa
P0.57 rāgo ca doso ca , avijjā ca virājitā ;Taṃ bhāvitattaññataraṃ , brahmabhūtaṃ tathāgataṃ ;
Buddhaṃ verabhayātītaṃ , āhu sabbappahāyinan ’’ ti .
Ayampi
V0.43 attho vutto bhagavatā , iti me sutanti .Navamaṃ .
10. Dutiyarāgasuttaṃ
69. Vuttañhetaṃ bhagavatā , vuttamarahatāti me sutaṃ –
‘‘ Yassa kassaci , bhikkhave , bhikkhussa vā bhikkhuniyā vā rāgo appahīno , doso appahīno , moho appahīno – ayaṃ vuccati , bhikkhave , na ‘ atari
M0.235 [ atiṇṇo ( ka . sī . ka .)] samuddaṃ saūmiṃ savīciṃ sāvaṭṭaṃ sagahaṃ sarakkhasaṃ ’.Yassa kassaci , bhikkhave , bhikkhussa vā bhikkhuniyā vā rāgo pahīno , doso pahīno , moho pahīno – ayaṃ vuccati , bhikkhave ,‘ atari samuddaṃ saūmiṃ savīciṃ sāvaṭṭaṃ sagahaṃ sarakkhasaṃ , tiṇṇo pāraṅgato [ pāragato ( sī . aṭṭha . syā .)] thale tiṭṭhati brāhmaṇo ’’’ ti .
Etamatthaṃ bhagavā avoca .
Tatthetaṃ iti vuccati –
‘‘ Yassa rāgo ca doso ca , avijjā ca virājitā ;
Somaṃ samuddaṃ sagahaṃ sarakkhasaṃ , saūmibhayaṃ duttaraṃ accatāri .
‘‘ Saṅgātigo
P0.58 maccujaho nirūpadhi , pahāsiT0.275 dukkhaṃ apunabbhavāya ;Atthaṅgato so na pamāṇameti , amohayi maccurājanti brūmī ’’ ti .
Ayampi attho vutto bhagavatā , iti me sutanti .
Dasamaṃ .
Dutiyo vaggo niṭṭhito .
Tassuddānaṃ –
Puññaṃ cakkhu atha indriyāni [ atthindriyā ( syā .)], addhā ca caritaṃ duve soci [ suci ( syā .)];
Muno [ mune ( syā .)] atha rāgaduve , puna vaggamāhu dutiyamuttamanti .