Bhikkhunikkhandhakakathāvaṇṇanā
2952. Vivaritvāna cīvaraṃ apanetvā .
2953. Yaṃ kiñci sampayojentiyāti yaṃ kiñci anācāraṃ karontiyā .
Tatoti tena anācārasaṅkhātena asaddhammena .
Bhāsantiyāti vācāya bhāsantiyā .
2954-6.
Dīghan ti ekaparikkhepato dīghaṃ .
Vilīvena ca paṭṭenāti saṇhehipi vilīvehi katapaṭṭena .
Cammapaṭṭenāti cammamayapaṭṭena .
Dussapaṭṭenāti setavatthena .
Dussaveṇiyāti dussena gaṇṭhitaveṇiyā .
Dussavaṭṭiyāti dussena katavaṭṭiyā
M2.330 .Na phāsukā nametabbāti majjhimassa tanubhāvatthāya gāmadārikā viya phāsulikā na nāmetabbā .
Jaghanan ti muttakaraṇappadesaṃ .
Aṭṭhikādināti gojāṇuṭṭhikādinā .
Na ghaṃsāpeyyāti na ghaṭṭāpeyya .
‘‘ Aṭṭhikādinā ’’ ti idaṃ ‘‘ na ghaṃsāpeyyā ’’ ti iminā ca ‘‘ koṭṭāpetī ’’ ti iminā kiriyāpadena ca sambandhitabbaṃ .
2957.‘‘ Koṭṭāpetī ’’ ti idaṃ ‘‘ hatthaṃ vā ’’ tiādīhi upayogantapadehi paccekaṃ yojetabbaṃ .
Hatthan ti aggabāhaṃ .
Hatthakocchan ti piṭṭhihatthaṃ .
Pādan ti jaṅghaṃ .
2958. Na mukhaṃ limpitabban ti chavipasādakarena tilasāsapakakkādinā anekavidhena limpanena
V2.259 na limpitabbaṃ .Na cuṇṇetabban ti mukhacuṇṇalepanaṃ na kātabbaṃ .
Manosilāya mukhaṃ lañjantiyā āpatti siyāti yojanā .
2959. Aṅgarāgo na kātabboti haliddikuṅkumādīhi sarīracchavirāgo na kātabbo .
Avaṅgaṃ na ca kātabban ti añjanaṃ bahi akkhikoṭiyā lekhaṃ ṭhapetvā na añjitabbaṃ .
Na kātabbaṃ visesakan ti gaṇḍapadese vicitrasaṇṭhānaṃ visesakaṃ vattabhaṅgaṃ na kātabbaṃ .
2960. Olokanakatoti vātapānato .
Rāgāti kāmarāgena .
Oloketun ti antaravīthiṃ viloketuṃ , sāloke na ca ṭhātabbanti yojanā .
Sāloke dvāraṃ vivaritvā upaḍḍhakāyaṃ dassentīhi na ṭhātabbaṃ .
Sanaccan ti naṭasamajjaṃ .
2961. Gaṇikaṃ vuṭṭhāpentiyā vesiṃ vuṭṭhāpentiyā .
‘‘ Vikkiṇantiyā ’’ ti idaṃ ‘‘ suran ’’ tiādīhi upayogantapadehi paccekaṃ yojetabbaṃ .
2963. Na
M2.331 cevupaṭṭhāpetabboti attano veyyāvaccaṃ neva kārāpetabbo .Tiracchānagatopi dāso vā dāsī vā tiracchānagatopi kammakaro vā na ceva upaṭṭhāpetabbo neva attano veyyāvaccaṃ kārāpetabbo .
Api -saddena pageva manussabhūtoti dīpeti .
2964.‘‘ Sabbanīlādin ’’ ti iminā –
‘‘ Sabbanīlakamañjeṭṭha-kaṇhalohitapītake ;
Mahānāmamahāraṅga-rattesū ’’ ti .( vi . vi .598)–
Vuttāni akappiyacīvarāni saṅgahitāni .
‘‘ Namatakaṃ nāma eḷakalomehi kataṃ avāyimaṃ cammakhaṇḍaparibhogena paribhuñjitabban ’’ ti ( cūḷava . aṭṭha .264) aṭṭhakathāya vuttattā , gaṇṭhipade ca ‘‘ santharaṇasadiso pilotikāhi kato parikkhāraviseso ’’ ti vuttattā ca nipajjāya paribhuñjitabbo parikkhāraviseso namatakaṃ nāma .
2965. Channampi
V2.260 purisabyañjanaṃ ‘‘ etthā ’’ ti cintetvā rāgacittena olokentiyā dukkaṭaṃ hoti .Sabban ti vuttappakāraṃ sabbaṃ .
2966. Bhikkhuṃ dūratova passitvā tassa bhikkhuno dūrato okkamitvāna maggo dātabboti yojanā .
2967. Bhikkhaṃ carantiyā bhikkhuniyā bhikkhuṃ passitvā pana yena bhikkhāya carati , taṃ pattaṃ nīharitvā upari chādetvā ṭhitaṃ saṅghāṭicīvaraṃ apanetvā ukkujjaṃ uddhaṃmukhaṃ katvā bhikkhuno dassetabbanti yojanā .
2968. Utunīnaṃ
M2.332 bhikkhunīnaṃ utukāle sañjātapupphe kāle saṃvellikaṃ kātuṃ kacchaṃ bandhituṃ mahesinā kaṭisuttakaṃ anuññātanti yojanā , iminā aññasmiṃ kāle kaṭisuttakaṃ bandhituṃ na vaṭṭatīti dīpeti .Yathāha –
‘‘ na , bhikkhave , bhikkhuniyā sabbakālaṃ kaṭisuttakaṃ dhāretabbaṃ , yā dhāreyya , āpatti dukkaṭassa .
Anujānāmi , bhikkhave , utuniyā kaṭisuttakan ’’ ti ( cūḷava .422).
2969. Itthiposayutan ti itthīhi vā purisehi vā itthipurisehi vā yuttaṃ .
Itthiposayuttaṃ hatthavaṭṭakameva vā .
Pāṭaṅkīti paṭapoṭṭalikaṃ .
2970. Garudhammeti saṅghādisese .
Mānattan ti pakkhamānattaṃ .
Sammannitvāti ñattidutiyāya kammavācāya sammannitvā .
2971. Yassā itthiyā pabbajitakāle gabbho vuṭṭhāti vijāyati yadi , putto ce , tassāpi dārakamātu yāva so dārako viññutaṃ pāpuṇāti , yāva khādituṃ , bhuñjituṃ , nahāyituñca attano dhammatāya sakkoti , tāva dutiyā bhikkhunī tathā sammannitvā dātabbāti yojanā .
2972. Sā
V2.261 pana mātā bhikkhunī attano puttaṃ pāyetuṃ , bhojetuṃ , maṇḍetuṃ , ure katvā sayituñca labhatīti yojanā . 2973. Dutiyikāya bhikkhuniyā dārakena sahaseyyaṃ ṭhapetvā yathā aññesu purisesu vattitabbaṃ paṭipajjitabbaṃ , tathā eva tasmiṃ dārake vattitabbanti yojanā .
2974. Vibbhamenevāti attano ruciyā setavatthānaṃ gahaṇeneva .
Yathāha –
‘‘ yasmā sā vibbhantā attano ruciyā
M2.333 khantiyā odātāni vatthāni nivatthā , tasmāyeva sā abhikkhunī , na sikkhāpaccakkhānenā ’’ ti ( cūḷava . aṭṭha .434).Idhāti imasmiṃ sāsane .
2975. Gatāyāti ettha ‘‘ sakāvāsā ’’ ti seso .
Yathāha –
‘‘ yā sā , bhikkhave , bhikkhunī sakāvāsā titthāyatanaṃ saṅkantā , sā āgatā na upasampādetabbā ’’ ti .
Na kevalaṃ na upasampādetabbā , pabbajjampi na labhati .
Odātāni gahetvā vibbhantā pana pabbajjāmattaṃ labhati .
2976. Vandanan ti pāde sambāhetvā vandanaṃ .
Sādituṃ vaṭṭatīti ‘‘ anujānāmi , bhikkhave , sāditun ’’ ti ( cūḷava .434) anuññātattā vaṭṭati .
Tatreke ācariyā ‘‘ sace ekato vā ubhato vā avassutā honti sārattā , yathāvatthukamevā ’’ ti vadanti .
Eke ācariyā ‘‘ natthi ettha āpattī ’’ ti vadantīti evaṃ ācariyavādaṃ dassetvā ‘‘ idaṃ odissa anuññātaṃ vaṭṭatī ’’ ti aṭṭhakathāsu vuttaṃ , taṃ pamāṇaṃ .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , sāditun ’’ ti ( cūḷava .434) hi vacaneneva kappiyaṃ .
2977. Yāya kāyaci vaccakuṭiyā vacco na kātabbo , heṭṭhā vivaṭe uddhaṃ paṭicchanne pana vaccaṃ kātuṃ vaṭṭati .
Heṭṭhā vivaṭe upari paṭicchanneti aṭṭhakathāyaṃ ‘‘ sace kūpo khato hoti , upari pana padaramattameva sabbadisāsu paññāyati , evarūpepi vaṭṭatī ’’ ti ( cūḷava . aṭṭha .435) vuttaṃ .
2978. Sabbatthāti
V2.262 bhikkhuniupassayaantaragharādisabbaṭṭhānesu .Gilānāyāti yassā vinā pallaṅkaṃ na phāsu hoti .
Aḍḍhapallaṅkan ti ekapādaṃ ābhujitvā katapallaṅkaṃ .
So
M2.334 ekaṃ paṇhiṃ ūrumūlāsannaṃ katvā itaraṃ dūre katvā ābhujitapallaṅko nāma . 2979. Naratittheti purisānaṃ nahānatitthe .
Yathāha –
‘‘ na , bhikkhave , bhikkhuniyā purisatitthe nahāyitabbaṃ , yā nahāyeyya , āpatti dukkaṭassa .
Anujānāmi , bhikkhave , mahilātitthe nahāyitun ’’ ti ( cūḷava .436).
2980. Yā samaṇī gandhacuṇṇena vā vāsitamattiyā vāsitakāya mattikāya vā paṭisote vā nhāyeyya , tassā āpatti dukkaṭanti yojanā .
Vāsita visesanena avāsitā vaṭṭatīti dīpeti .
Yathāha –
‘‘ anujānāmi , bhikkhave , pakatimattikan ’’ ti ( cūḷava .436).
2981. Abhutvāti ettha āmisaaggaṃ gahaṇamattampi akatvā , pattacīvaraṃ katipayadivasānipi aparibhuñjitvāti attho .
Sace asappāyaṃ , sabbampi apanetuṃ vaṭṭati .
2982. Anupasampanne asante sabbaṃ bhikkhūhi paṭiggahitaṃ vā appaṭiggahitaṃ vā sannidhikataṃ vā sabbaṃ ajjhoharaṇīyaṃ bhikkhūhi paṭiggahāpetvā paribhuñjituṃ bhikkhunīnaṃ vaṭṭatīti yojanā .
‘‘ Bhikkhunīnaṃ vaṭṭatī ’’ ti idaṃ pakaraṇavasena vuttaṃ .
Bhikkhunīhipi paṭiggahāpetvā bhikkhūnampi tathāvidhaṃ paribhuñjituṃ vaṭṭati .
Yathāha –
‘‘ anujānāmi , bhikkhave , bhikkhūnaṃ sannidhiṃ bhikkhunīhi paṭiggāhāpetvā paribhuñjitun ’’ ti ( cūḷava .421).
Bhikkhunikkhandhakakathāvaṇṇanā .
Iti vinayatthasārasandīpaniyā vinayavinicchayavaṇṇanāya
Khandhakakathāvaṇṇanā niṭṭhitā .