Issues
Editor
Settings
Versions
Select Version
原创
中文
Vinayavinicchayaṭīkā
Vinayavinicchayaṭīkā

Pavāraṇakkhandhakakathāvaṇṇanā

Author： _System_Pali_VRI_ @ Administrator

Pavāraṇakkhandhakakathāvaṇṇanā
2633.‘‘ Pavāraṇā ’’ ti idaṃ ‘‘ cātuddasī ’’ tiādīhi paccekaṃ yojetabbaṃ .
Tasmiṃ tasmiṃ dine kātabbā pavāraṇā abhedopacārena tathā vuttā .
Sāmaggī uposathakkhandhakakathāvaṇṇanāya vuttasarūpāva .
Sāmaggipavāraṇaṃ karontehi ca paṭhamaṃ pavāraṇaṃ ṭhapetvā pāṭipadato paṭṭhāya yāva kattikacātumāsipuṇṇamā etthantare kātabbā , tato pacchā vā pure vā na vaṭṭati .
Tevācī dvekavācīti ‘‘ suṇātu me , bhante … pe … tevācikaṃ pavāreyya , dvevācikaṃ pavāreyya , ekavācikaṃ pavāreyyā ’’ ti taṃ taṃ ñattiṃ ṭhapetvā kātabbā pavāraṇā vuccati .
2634. Tīṇi kammāni muñcitvā , anteneva pavārayeti ‘‘ cattārimāni , bhikkhave , pavāraṇakammāni , adhammena vaggaṃ pavāraṇakammaṃ … pe … dhammena samaggaṃ pavāraṇakamman ’’ ti ( mahāva .212) vatvā ‘‘ tatra , bhikkhaveM2.210 , yadidaṃ adhammena vaggaṃ pavāraṇakammaṃ , na , bhikkhave , evarūpaṃ pavāraṇakammaṃ kātabbaṃ … pe … tatra , bhikkhave , yadidaṃ dhammena samaggaṃ pavāraṇakammaṃ , evarūpaṃ , bhikkhave , pavāraṇakammaṃ kātabban ’’ tiādivacanato ( mahāva .212) tīṇiV2.166 akattabbāni pavāraṇakammāni muñcitvā kātuṃ anuññātena catutthena pavāraṇakammena pavāreyyāti attho .
Tassa vibhāgekadesaṃ ‘‘ pañca yasmiṃ panāvāse ’’ tiādinā vakkhati .
2635. Pubbakiccaṃ samāpetvāti –
‘‘ Sammajjanī padīpo ca , udakaṃ āsanena ca ;
Pavāraṇāya etāni ,‘ pubbakaraṇan ’ ti vuccati .
‘‘ Chandapārisuddhiutukkhānaṃ , bhikkhugaṇanā ca ovādo ;
Pavāraṇāya etāni ,‘ pubbakiccan ’ ti vuccatī ’’ ti .
–
Vuttaṃ navavidhaṃ pubbakiccaṃ niṭṭhāpetvā .
Pattakalle samāniteti –
‘‘ Pavāraṇā yāvatikā ca bhikkhū kammappattā ,
Sabhāgāpattiyo ca na vijjanti ;
Vajjanīyā ca puggalā tasmiṃ na honti ,
‘ Pattakallan ’ ti vuccatī ’’ ti .
–
Vutte catubbidhe pattakalle samodhānite parisamāpite .
Ñattiṃ ṭhapetvāti ‘‘ suṇātu me , bhante saṅgho , ajja pavāraṇā , yadi saṅghassa pattakallaṃ , saṅgho pavāreyyā ’’ ti ( mahāva .210) evaṃ sabbasaṅgāhikavasena ca ‘‘ tevācikaṃ pavāreyyā ’’ ti ca dānādikaraṇena yebhuyyena rattiyā khepitāya ca rājādiantarāye sati ca tadanurūpato ‘‘ dvevācikaṃ , ekavācikaṃ , samānavassikaṃ pavāreyyā ’’ ti ca ñattiṃ ṭhapetvāM2.211 , tāsaṃ viseso aṭṭhakathāyaṃ dassitoyeva .
Yathāha –
‘‘ EvañhiV2.167 vutte tevācikañca dvevācikañca ekavācikañca pavāretuṃ vaṭṭati , samānavassikaṃ na vaṭṭati .
‘ Tevācikaṃ pavāreyyā ’ ti vutte pana tevācikameva vaṭṭati , aññaṃ na vaṭṭati ,‘ dvevācikaṃ pavāreyyā ’ ti vutte dvevācikañca tevācikañca vaṭṭati , ekavācikañca samānavassikañca na vaṭṭati .
‘ Ekavācikaṃ pavāreyyā ’ ti vutte pana ekavācikadvevācikatevācikāni vaṭṭanti , samānavassikameva na vaṭṭati .
‘ Samānavassikan ’ ti vutte sabbaṃ vaṭṭatī ’’ ti ( mahāva . aṭṭha .210).
Kātabbāti therena bhikkhunā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā ukkuṭikaṃ nisīditvā añjaliṃ paggahetvā evamassa vacanīyo ‘‘ saṅghaṃ , āvuso , pavāremi diṭṭhena vā … pe … tatiyampi āvuso , saṅghaṃ pavāremi diṭṭhena vā … pe … passanto paṭikarissāmī ’’ ti ( mahāva .210) vuttanayena kātabbā .
Navakena bhikkhunā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā … pe … tatiyampi , bhante , saṅghaṃ pavāremi diṭṭhena vā … pe … passanto paṭikarissāmīti ( mahāva .210) vuttanayena kātabbā .
2636. Theresu pavārentesu yo pana navo , so sayaṃ yāva pavāreti , tāva ukkuṭikaṃ nisīdeyyāti yojanā .
2637. Cattāro vā tayopi vā ekāvāse ekasīmāyaṃ vasanti ce , ñattiṃ vatvā ‘‘ suṇantu me , āyasmanto , ajja pavāraṇā , yadāyasmantānaṃ pattakallaṃ , mayaṃ aññamaññaṃ pavāreyyāmā ’’ ti ( mahāva .216) gaṇañattiṃ ṭhapetvā pavāreyyunti yojanā .
Pavāreyyun tiM2.212 ettha therena bhikkhunā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ katvā ukkuṭikaṃ nisīditvā añjaliṃ paggahetvā te tayo vā dve vā bhikkhū evamassu vacanīyā ‘‘ ahaṃ , āvuso , āyasmante pavāremi diṭṭhena vā sutena vā parisaṅkāya vā , vadantu maṃ āyasmanto anukampaṃ upādāya , passanto paṭikarissāmi .
Dutiyampi … pe … tatiyampi ahaṃ , āvuso , āyasmante pavāremi diṭṭhena vā sutena vā parisaṅkāya vā , vadantu maṃ āyasmanto anukampaṃ upādāya , passanto paṭikarissāmī ’’ ti ( mahāva .216) pavāretabbaṃ .
Navenapi ‘‘ ahaṃ , bhante , āyasmante pavāremi diṭṭhena vā sutena vā parisaṅkāya vā , vadantu maṃ āyasmanto anukampaṃ upādāyaV2.168 , passanto paṭikarissāmi .
Dutiyampi … pe … tatiyampi ahaṃ , bhante , āyasmante pavāremi diṭṭhena vā sutena vā parisaṅkāya vā , vadantu maṃ āyasmanto anukampaṃ upādāya , passanto paṭikarissāmī ’’ ti pavāretabbaṃ .
2638. Aññamaññaṃ pavāreyyuṃ , vinā ñattiṃ duve janā .
Tesu therena ‘‘ ahaṃ , āvuso , āyasmantaṃ pavāremi diṭṭhena vā sutena vā parisaṅkāya vā , vadatu maṃ āyasmā anukampaṃ upādāya , passanto paṭikarissāmi .
Dutiyampi … pe … tatiyampi ahaṃ , āvuso , āyasmantaṃ pavāremi … pe … paṭikarissāmī ’’ ti ( mahāva .217) pavāretabbaṃ .
Navenapi ‘‘ ahaṃ , bhante , āyasmantaṃ pavāremi … pe … vadatu maṃ āyasmā anukampaṃ upādāya , passanto paṭikarissāmi .
Dutiyampi … pe … tatiyampi ahaṃ , bhante , āyasmantaṃ pavāremi … pe … paṭikarissāmī ’’ ti pavāretabbaṃ .
Adhiṭṭheyyāti pubbakiccaṃ samāpetvā ‘‘ ajja me pavāraṇā cātuddasī ’’ ti vā ‘‘ pannarasī ’’ ti vā vatvā ‘‘ adhiṭṭhāmī ’’ ti adhiṭṭheyyaM2.213 .
Yathāha ‘‘ ajja me pavāraṇāti ettha sace cātuddasikā hoti ,‘ ajja me pavāraṇā cātuddasī ’ ti , sace pannarasikā ,‘ ajja me pavāraṇā pannarasī ’ ti evaṃ adhiṭṭhātabban ’’ ti ( mahāva . aṭṭha .218), iminā sabbasaṅgāhādiñattīsu ca tasmiṃ tasmiṃ divase so so vohāro kātabboti dīpitameva .
Sesā saṅghapavāraṇāti pañcahi , atirekehi vā bhikkhūhi kattabbā pavāraṇā saṅghapavāraṇā .
2639. Pavāriteti paṭhamapavāraṇāya pavārite .
Anāgatoti kenaci antarāyena purimikāya ca pacchimikāya ca vassūpanāyikāya vassaṃ anupagato .
Avutthoti pacchimikāya upagato .
Vuttañhi khuddasikkhāvaṇṇanāya ‘‘ avutthoti pacchimikāya upagato apariniṭṭhitattā ‘ avuttho ’ ti vuccatī ’’ ti .
Pārisuddhiuposathaṃ kareyyāti yojanā .
Ettha ‘‘ tesaṃ santike ’’ ti seso .
2640-1.
YasmiṃV2.169 panāvāse pañca vā cattāro vā tayo vā samaṇā vasanti , te tattha ekekassa pavāraṇaṃ haritvāna sace aññamaññaṃ pavārenti , āpatti dukkaṭanti yojanā .
Sesan ti ‘‘ adhammena samaggan ’’ tiādikaṃ vinicchayaṃ .
Idhāti imasmiṃ pavāraṇādhikāre .
Budhoti vinayadharo .
Uposathe vuttanayenāti uposathavinicchaye vuttakkamena .
Nayeti jāneyya .
2642. Sampādetattano sucin ti attano uposathaṃ sampādeti .
Sabbaṃ sādhetīti uposathādisabbaṃ kammaṃ nipphādeti .
Nattanoti attano uposathaṃ na nipphādeti .
2643. TasmātiM2.214 yasmā attano suciṃ na sādheti , tasmā .
Ubhinnan ti attano ca saṅghassa ca .
Kiccasiddhatthamevidhāti uposathādikammanippajjanatthaṃ idha imasmiṃ uposathakammādipakaraṇe .
Pārisuddhipīti ettha pi -saddena pavāraṇā saṅgahitā .
Teneva vakkhati ‘‘ chandaṃ vā pārisuddhiṃ vā , gahetvā vā pavāraṇan ’’ ti .
Chandapārisuddhipavāraṇaṃ dentena sace sāpattiko hoti , āpattiṃ desetvā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ katvā ukkuṭikaṃ nisīditvā añjaliṃ paggahetvā chandādihārako bhikkhu vattabbo ‘‘ chandaṃ dammi , chandaṃ me hara , chandaṃ me ārocehī ’’ ti ( mahāva .165),‘‘ pārisuddhiṃ dammi , pārisuddhiṃ me hara , pārisuddhiṃ me ārocehī ’’ ti ( mahāva .164),‘‘ pavāraṇaṃ dammi , pavāraṇaṃ me hara , pavāraṇaṃ me ārocehi , mamatthāya pavārehī ’’ ti ( mahāva .213).
2644.‘‘ Chando ekenā ’’ ti padacchedo .
Ekena bahūnampi chando hātabbo , tathā pārisuddhi hātabbā .
Pi -saddena pavāraṇā hātabbāti yojanā .
Paramparāhaṭo chandoti bahūnaṃ vā ekassa vā chandādihārakassa hatthato antarā aññena gahitā chandapārisuddhipavāraṇā .
Visuddhiyā na gacchati anavajjabhāvāya na pāpuṇāti biḷālasaṅkhalikachandādīnaṃ saṅghamajjhaṃ agamanena vaggabhāvakaraṇato .
Ettha ca yathā biḷālasaṅkhalikāya paṭhamavalayaṃ dutiyavalayaṃ pāpuṇāti , na tatiyaṃ , evamimepi chandādayo dāyakena yassa dinnā , tato aññattha na gacchatīti biḷālasaṅkhalikāsadisattāV2.170 ‘‘ biḷālasaṅkhalikā ’’ ti vuttā .
Biḷālasaṅkhalikāggahaṇañcettha yāsaṃ kāsañci saṅkhalikānaṃ upalakkhaṇamattanti daṭṭhabbaṃ .
2645-6.
ChandaṃM2.215 vā pārisuddhiṃ vā pavāraṇaṃ vā gahetvā chandādihārako saṅghamappatvā sace sāmaṇerādibhāvaṃ paṭijāneyya vā vibbhameyya vā mareyya vā , taṃ sabbaṃ chandādibhāvaṃ nāhaṭaṃ hoti , saṅghaṃ patvā evaṃ siyā sāmaṇerādibhāvaṃ paṭijānanto , vibbhanto , kālakato vā bhaveyya , taṃ sabbaṃ haṭaṃ ānītaṃ hotīti yojanā .
Tattha sāmaṇerādibhāvaṃ vā paṭijāneyyāti ‘‘ ahaṃ sāmaṇero ’’ tiādinā bhūtaṃ sāmaṇerādibhāvaṃ katheyya , pacchā sāmaṇerabhūmiyaṃ patiṭṭhaheyyāti attho .
Ādi -saddena antimavatthuṃ ajjhāpanno gahito .
2647. Saṅghaṃ patvāti antamaso taṃtaṃkammappattassa catuvaggādisaṅghassa hatthapāsaṃ patvāti attho .
Pamattoti pamādaṃ satisammosaṃ patto .
Suttoti niddūpagato .
Khittacittakoti yakkhādīhi vikkhepamāpāditacitto .
Nārocetīti attano chandādīnaṃ āhaṭabhāvaṃ ekassāpi bhikkhuno na katheti .
Sañciccāti sañcetetvā jānantoyeva anādariyo nāroceti , dukkaṭaṃ hoti .
2648. Ye teti ye te bhikkhū therā vā navā vā majjhimā vā .
Vipassanāti sahacariyena samathopi gayhati .
Samathavipassanā ca idha taruṇāyeva adhippetā , tasmā vipassanāyuttāti ettha taruṇāhi samathavipassanāhi samannāgatāti attho .
Rattindivan ti accantasaṃyoge upayogavacanaṃ .
Atanditāti analasā .
‘‘ Rattindivan ’’ ti ettha ratti -saddena rattiyāyeva gahaṇaṃ , udāhu ekadesassāti āha ‘‘ pubbarattāpararattan ’’ ti .
Pubbā ca sā ratti cāti pubbaratti , paṭhamayāmo , aparā caM2.216 sā ratti cāti apararatti , pacchimayāmo , pubbaratti ca apararatti cāti samāhāradvande samāsante a-kārapaccayaṃ katvā ‘‘ pubbarattāpararattan ’’ ti vuttaṃ .
Idhāpi accantasaṃyoge upayogavacanaṃ .
Majjhimayāme kāyadarathavūpasamanatthāya supanaṃ anuññātanti taṃ vajjetvā purimapacchimayāmesu nirantarabhāvanānuyogo kātabboti dassanatthameva vuttaṃ .
Vipassanā parāyanā samathavipassanāva paraṃV2.171 ayanaṃ patiṭṭhā etesanti vipassanāparāyanā , samathavipassanāya yuttapayuttā hontīti vuttaṃ hoti .
2649. Laddho phāsuvihāro yehi te laddhaphāsuvihārā , tesaṃ .
Phāsuvihāroti ca sukhavihārassa mūlakāraṇattā taruṇā samathavipassanā adhippetā , paṭiladdhataruṇasamathavipassanānanti attho .
Siyā na parihāniti parihāni nāma evaṃ kate na bhaveyya .
Kattikamāsaketi cīvaramāsasaṅkhāte kattikamāse pavāraṇāya saṅgaho vuttoti yojanā .
Gāthābandhavasena ‘‘ saṅgāho ’’ ti dīgho kato , pavāraṇāsaṅgaho vuttoti attho .
Yathāha –
‘‘ Pavāraṇāsaṅgaho ca nāmāyaṃ vissaṭṭhakammaṭṭhānānaṃ thāmagatasamathavipassanānaṃ sotāpannādīnañca na dātabbo .
Taruṇasamathavipassanālābhino pana sabbe vā hontu , upaḍḍhā vā , ekapuggalo vā , ekassapi vasena dātabboyeva .
Dinne pavāraṇāsaṅgahe antovasse parihārova hoti , āgantukā tesaṃ senāsanaṃ gahetuṃ na labhanti .
Tehipi chinnavassehi na bhavitabbaṃ , pavāretvā pana antarāpi cārikaṃ pakkamituṃ labhantī ’’ ti ( mahāva . aṭṭha .241).
PavāraṇāsaṅgahassaM2.217 dānappakāro pana pāḷito gahetabbo .
Pavāraṇakkhandhakakathāvaṇṇanā .