Saṅghādisesakathāvaṇṇanā
2011. Evaṃ
V2.33 bhikkhunivibhaṅge āgataṃ pārājikavinicchayaṃ vatvā idāni tadanantaruddiṭṭhaṃ saṅghādisesavinicchayaṃ dassetumāha ‘‘ yā pana bhikkhunī ’’ tiādi .Ussayavādāti kodhussayamānussayavasena vivadamānā .
Tatoyeva aṭṭaṃ karoti sīlenāti aṭṭakārī .
Ettha ca ‘‘ aṭṭo ’’ ti vohārikavinicchayo vuccati , yaṃ pabbajitā ‘‘ adhikaraṇan ’’ tipi vadanti .
Sabbattha vattabbe mukhamassā atthīti mukharī , bahubhāṇīti attho .
Yena kenaci narena saddhin ti ‘‘ gahapatinā vā gahapatiputtena vā ’’ tiādinā ( pāci .679) dassitena yena kenaci manussena saddhiṃ .
Idhāti imasmiṃ sāsane .
Kirāti padapūraṇe , anussavane vā .
2012. Sakkhiṃ
M2.40 vāti paccakkhato jānanakaṃ vā .Aṭṭaṃ kātuṃ gacchantiyā pade pade tathā dukkaṭanti yojanā .
2013. Vohāriketi vinicchayāmacce .
2014. Anantaran ti tassa vacanānantaraṃ .
2015. Itaroti aṭṭakārako .
Pubbasadisova vinicchayoti paṭhamārocane dukkaṭaṃ , dutiyārocane thullaccayanti vuttaṃ hoti .
2016.‘‘ Tava , mamāpi ca kathaṃ tuvameva ārocehī ’’ ti itarena vuttā bhikkhunīti yojanā .
Yathākāman ti tassā ca attano ca vacane yaṃ paṭhamaṃ vattumicchati , taṃ icchānurūpaṃ ārocetu .
2018-9.
Ubhinnampi yathā tathā ārocitakathaṃ sutvāti yojanā .
Yathā tathāti pubbe vuttanayena kenaci pakārena .
Tehīti vohārikehi .
Aṭṭe pana ca niṭṭhiteti aṭṭakārakesu ekasmiṃ pakkhe parājite .
Yathāha ‘‘ parājite aṭṭakārake aṭṭapariyosānaṃ nāma hotī ’’ ti .
Aṭṭassa pariyosāneti ettha ‘‘ tassā ’’ ti seso .
Tassa aṭṭassa pariyosāneti yojanā .
2020-23.
Anāpattivisayaṃ
V2.34 dassetumāha ‘‘ dūtaṃ vāpī ’’ tiādi .Paccatthikamanussehi dūtaṃ vāpi pahiṇitvā sayampi vā āgantvā yā pana ākaḍḍhīyatīti yojanā .
Aññehīti gāmadārakādīhi aññehi .
Kiñci paraṃ anodissāti yojanā .
Imissā odissa vutte tehi gahitadaṇḍe tassā ca gīvāti sūcitaṃ hoti .
Yā rakkhaṃ yācati
M2.41 , tattha tasmiṃ rakkhāyācane tassā anāpatti pakāsitāti yojanā .Aññato sutvāti yojanā .
Ummattikādīnan ti ettha ādi -saddena ādikammikā gahitā .
Samuṭṭhānaṃ kathinena tulyanti yojanā .
Sesaṃ dassetumāha ‘‘ sakiriyaṃ idan ’’ ti .
Idaṃ sikkhāpadaṃ .
Kiriyāya saha vattatīti sakiriyaṃ aṭṭakaraṇena āpajjanato .
‘‘ Samuṭṭhānan ’’ ti iminā ca samuṭṭhānādivinicchayo upalakkhitoti daṭṭhabbo .
Aṭṭakārikākathāvaṇṇanā .
2024-5.
Jānantīti ‘‘ sāmaṃ vā jānāti , aññe vā tassā ārocentī ’’ ti ( pāci .684) vuttanayena jānantī .
Corin ti yāya pañcamāsagghanakato paṭṭhāya yaṃ kiñci parasantakaṃ avaharitaṃ , ayaṃ corī nāma .
Vajjhaṃ viditan ti ‘‘ tena kammena vadhārahā ayan ’’ ti evaṃ viditaṃ .
Saṅghan ti bhikkhunisaṅghaṃ .
Anapaloketvāti anāpucchā .
Rājānaṃ vāti raññā anusāsitabbaṭṭhāne taṃ rājānaṃ vā .
Yathāha ‘‘ rājā nāma yattha rājā anusāsati , rājā apaloketabbo ’’ ti .
Gaṇameva vāti ‘‘ tumheva tattha anusāsathā ’’ ti rājūhi dinnaṃ gāmanigamamallagaṇādikaṃ gaṇaṃ vā .
Mallagaṇaṃ nāma pānīyaṭṭhapanapokkharaṇikhaṇanādipuññakammaniyutto janasamūho .
Eteneva evameva dinnagāmavarā pūgā ca seniyo ca saṅgahitā .
Vuṭṭhāpeyyāti upasampādeyya .
Kappan ti ca vakkhamānalakkhaṇaṃ kappaṃ .
Sā corivuṭṭhāpananti sambandho .
Upajjhāyā hutvā yā coriṃ upasampādeti , sā bhikkhunīti attho .
Upajjhāyassa bhikkhussa dukkaṭaṃ .
2026. Pañcamāsagghanan ti ettha pañcamāsañca pañcamāsagghanakañca pañcamāsagghananti ekadesasarūpekasesanayena pañcamāsassāpi
M2.42 gahaṇaṃ .Atirekagghanaṃ vāpīti etthāpi eseva nayo .
2027. Pabbajitaṃ
V2.35 pubbaṃ yāya sā pabbajitapubbā .Vuttappakāraṃ corakammaṃ katvāpi titthāyatanādīsu yā paṭhamaṃ pabbajitāti attho .
2028-30.
Idāni pubbapayogadukkaṭādiāpattivibhāgaṃ dassetumāha ‘‘ vuṭṭhāpeti ca yā corin ’’ tiādi .
Idha ‘‘ upajjhāyā hutvā ’’ ti seso .
Idaṃ kappaṃ ṭhapetvāti yojanā .
Sīmaṃ sammannati cāti abhinavaṃ sīmaṃ sammannati , bandhatīti vuttaṃ hoti .
Assāti bhaveyya .
‘‘ Dukkaṭan ’’ ti iminā ca ‘‘ thullaccayaṃ dvayan ’’ ti iminā ca yojetabbaṃ .
Kammanteti upasampadakammassa pariyosāne , tatiyāya kammavācāya yyakārappattāyāti vuttaṃ hoti .
2031. Ajānantīti coriṃ ajānantī .( Idaṃ sikkhāpadaṃ .)
2032. Corivuṭṭhāpanaṃ nāmāti idaṃ sikkhāpadaṃ corivuṭṭhāpanasamuṭṭhānaṃ nāma .
Vācacittatoti khaṇḍasīmaṃ agantvā karontiyā vācācittehi .
Kāyavācādito cevāti gantvā karontiyā kāyavācācittato ca samuṭṭhāti .
Yathāha ‘‘ kenacideva karaṇīyena pakkantāsu bhikkhunīsu agantvā khaṇḍasīmaṃ vā nadiṃ vā yathānisinnaṭṭhāneyeva attano nissitakaparisāya saddhiṃ vuṭṭhāpentiyā vācācittato samuṭṭhāti , khaṇḍasīmaṃ vā nadiṃ vā gantvā vuṭṭhāpentiyā
M2.43 kāyavācācittato samuṭṭhātī ’’ ti ( pāci . aṭṭha .683).Kriyākriyan ti anāpucchāvuṭṭhāpanavasena kiriyākiriyaṃ .
Corivuṭṭhāpanakathāvaṇṇanā .
2033-4.
Gāmantaran ti aññaṃ gāmaṃ .
Yā ekā sace gaccheyyāti sambandho .
Nadīpāran ti etthāpi eseva nayo .
Nadiyā pāraṃ nadīpāraṃ .
‘‘ Ekā vā ’’ ti uparipi yojetabbaṃ .
Ohīyeyyāti vinā bhaveyya .
Idha ‘‘ araññe ’’ ti seso .
Araññalakkhaṇaṃ ‘‘ indakhīla ’’ iccādinā vakkhati .
‘‘ Ekā vā rattiṃ vippavaseyya , ekā vā gaṇamhā ohīyeyyā ’’ ti sikkhāpadakkamo , evaṃ santepi gāthābandhavasena ‘‘ rattiṃ vippavaseyyā ’’ ti ante vuttaṃ
V2.36 .Teneva vibhāgavinicchaye desanāruḷhakkameneva ‘‘ pureruṇodayāyevā ’’ tiādiṃ vakkhati .
Sā paṭhamāpattikaṃ garukaṃ dhammaṃ āpannā siyāti yojanā .
Paṭhamaṃ āpatti etassāti paṭhamāpattiko , vītikkamakkhaṇeyeva āpajjitabboti attho .
‘‘ Garukaṃ dhamman ’’ ti iminā sambandho .
Sakagāmā nikkhamantiyāti bhikkhuniyā attano vasanagāmato nikkhamantiyā .
2035. Tato sakagāmato .
2036-7.
Ekena padavārena itarassa gāmassa parikkhepe atikkante , upacārokkame vā thullaccayanti yojanā .
Atikkante okkanteti ettha ‘‘ parikkhepe upacāre ’’ ti adhikārato labbhati .
2038-9.
Nikkhamitvāti attano paviṭṭhagāmato nikkhamitvā .
Ayameva nayoti ‘‘ ekena padavārena thullaccayaṃ , dutiyena garukāpattī ’’ ti ayaṃ nayo .
Vaticchiddena
M2.44 vā khaṇḍapākārena vāti yojanā .‘‘ Tathā ’’ ti iminā ‘‘ pākārenā ’’ ti etthāpi vā -saddassa sambandhanīyataṃ dasseti .
‘‘ Bhikkhuvihārassa bhūmi tāsamakappiyā ’’ ti vakkhamānattā vihārassa bhūmin ti bhikkhunivihārabhūmi gahitā .
‘‘ Kappiyanti paviṭṭhattā ’’ ti iminā vakkhamānassa kāraṇaṃ dasseti .
Koci dosoti thullaccayasaṅghādiseso vuccamāno yo koci doso .
2040. Tāsan ti bhikkhunīnaṃ .
‘‘ Akappiyā ’’ ti iminā tatthāpi paviṭṭhāya gāmantarapaccayā āpattisambhavamāha .
2041.‘‘ Paṭhamaṃ pādaṃ atikkāmentiyā ’’ ti ( pāci .692) vuttattā ‘‘ hatthi … pe … anāpatti siyāpatti , padasā gamane panā ’’ ti vuttaṃ .
2042.‘‘ Yaṃ kiñci … pe … āpatti pavisantiyā ’’ ti vuttassevatthassa upasaṃhārattā na punaruttidoso .
2043-4.
Lakkhaṇenupapannāyāti
V2.37 ‘‘ nadī nāma timaṇḍalaṃ paṭicchādetvā yattha katthaci uttarantiyā bhikkhuniyā antaravāsako temiyatī ’’ ti ( pāci .692) vuttalakkhaṇena samannāgatāya nadiyā .Yā pāraṃ tīraṃ gacchatīti yojanā .
Paṭhamaṃ pādaṃ uddharitvāna tīre ṭhapentiyāti ‘‘ idāni padavārena atikkamatī ’’ ti vattabbakāle paṭhamaṃ pādaṃ ukkhipitvā paratīre ṭhapentiyā .
‘‘ Dutiyapāduddhāre saṅghādiseso ’’ ti ( pāci . aṭṭha .692) aṭṭhakathā vacanato ‘‘ atikkame ’’ ti iminā uddhāro gahito .
2045. Antaranadiyan ti nadivemajjhe .
Bhaṇḍitvāti kalahaṃ katvā .
Orimaṃ tīran ti āgatadisāya tīraṃ .
Tathā paṭhame thullaccayaṃ
M2.45 , dutiye garu hotīti attho .Iminā sakalena vacanena ‘‘ itarissā pana ayaṃ pakkantaṭṭhāne ṭhitā hoti , tasmā paratīraṃ gacchantiyāpi anāpattī ’’ ti aṭṭhakathāpi ulliṅgitā .
2046. Rajjuyāti valliādikāya yāya kāyaci rajjuyā .
2047. Pivitun ti ettha ‘‘ pānīyan ’’ ti pakaraṇato labbhati .
Avuttasamuccayatthena api -saddena bhaṇḍadhovanādiṃ saṅgaṇhāti .
Athāti vākyārambhe nipāto .
‘‘ Nahānādikiccaṃ sampādetvā orimameva tīraṃ āgamissāmī ’’ ti ālayassa vijjamānattā āha ‘‘ vaṭṭatī ’’ ti .
2048. Padasānadiṃ otaritvānāti yojanā .
Setuṃ ārohitvā tathā padasā uttarantiyā anāpattīti yojanā .
2049. Gantvānāti ettha ‘‘ nadin ’’ ti seso .
Uttaraṇakāle padasā yātīti yojanā .
2050. Vegenāti ekeneva vegena , antarā anivattitvāti attho .
2051.‘‘ Nisīditvā ’’ ti idaṃ ‘‘ khandhe vā ’’ tiādīhipi yojetabbaṃ .
Khandhādayo cettha sabhāgānameva gahetabbā .
Hatthasaṅghātane vāti ubhohi baddhahatthavalaye vā .
2052-3.
Pāsan ti
V2.38 hatthapāsaṃ .‘‘ Ābhogaṃ vinā ’’ ti iminā ‘‘ gamissāmī ’’ ti ābhoge kate ajānantiyā aruṇe
M2.46 uṭṭhitepi anāpattīti dīpitaṃ hoti .Yathāha ‘‘ sace sajjhāyaṃ vā savanaṃ vā aññaṃ vā kiñci kammaṃ kurumānā ‘ purearuṇeyeva dutiyikāya santikaṃ gamissāmī ’ ti ābhogaṃ karoti , ajānantiyā eva cassā aruṇo uggacchati , anāpattī ’’ ti ( pāci . aṭṭha .692).
Nānāgabbhe vattabbameva natthīti dassetumāha ‘‘ ekagabbhepi vā ’’ ti .
Ekagabbhepi vā dutiyikāya hatthapāsaṃ atikkamma aruṇaṃ uṭṭhapentiyā bhikkhuniyā āpatti siyāti yojanā .
2054. Dutiyāpāsan ti dutiyikāya hatthapāsaṃ .
‘‘ Gamissāmī ’’ ti ābhogaṃ katvā gacchantiyā sace aruṇaṃ uṭṭheti , na dosoti yojanā .
2055-6.
Aññattha pañcadhanusatikassa ( pārā .654) pacchimassa āraññakasenāsanassa vuttattā tato nivattetumāha ‘‘ indakhīlamatikkammā ’’ tiādi .
Etthāti imasmiṃ sikkhāpade .
Dīpitan ti aṭṭhakathāya ‘‘ araññeti ettha nikkhamitvā bahi indakhīlā sabbametaṃ araññan ’’ ti ( pāci . aṭṭha .692) evaṃ vuttalakkhaṇameva araññaṃ dassitanti attho .
Dutiyikāya dassanūpacāraṃ vijahantiyā tassāti yojanā .
‘‘ Jahite ’’ ti idaṃ apekkhitvā ‘‘ upacāre ’’ ti vibhattivipariṇāmo kātabbo .
2057. Sāṇipākārapākārataruantarite ṭhāne asati dassanūpacāre satipi savanūpacāre āpatti hotīti yojanā .
2058-60.
Ettha kathan ti yattha dūrepi dassanaṃ hoti , evarūpe ajjhokāse āpattiniyamo kathaṃ kātabboti
M2.47 attho .Anekesu ṭhānesu ‘‘ savanūpacārātikkame ’’ ti vuccamānattā tattha lakkhaṇaṃ ṭhapetumāha ‘‘ magga … pe … evarūpake ’’ ti .
Ettha ‘‘ ṭhāne ’’ ti seso .
Kūjantiyāti yathāvaṇṇavavatthānaṃ na hoti , evaṃ abyattasaddaṃ karontiyā .
Evarūpake ṭhāne dhammassavanārocane viya ca maggamūḷhassa saddena viya ca ‘‘ ayye ’’ ti kūjantiyā
V2.39 tassā saddassa savanātikkame bhikkhuniyā garukā āpatti hotīti yojanā .‘‘ Bhikkhuniyā garukā hotī ’’ ti idaṃ ‘‘ dutiyikaṃ na pāpuṇissāmī ’’ ti nirussāhavasena veditabbaṃ .
Teneva vakkhati ‘‘ ohīyitvātha gacchantī ’’ tiādi .
Etthāti ‘‘ gaṇamhā ohīyeyyā ’’ ti imasmiṃ .
2061. Atha gacchantī ohīyitvāti yojanā .
‘‘ Idāni ahaṃ pāpuṇissāmi ’’ iti evaṃ saussāhā anubandhati , vaṭṭati , dutiyopacārātikkamepi anāpattīti vuttaṃ hoti .
2062.‘‘ Gacchatu ayaṃ ’’ iti ussāhassacchedaṃ katvā ohīnā ce , tassā āpattīti ajjhāhārayojanā .
2063. Itarāpīti gantuṃ samatthāpi .
Ohīyatu ayanti cāti nirussāhappakāro sandassito .
Vuttatthameva samatthayitumāha ‘‘ saussāhā na hoti ce ’’ ti .
2064-5.
Purimā ekakaṃ maggaṃ yātīti yojanā .
Ekameva ekakaṃ .
Tasmāti yasmā ekissā itarā pakkantaṭṭhāne tiṭṭhati , tasmā .
Tatthāti tasmiṃ gaṇamhāohīyane .
Pi -saddo evakārattho .
Anāpatti eva pakāsitāti yojanā .
2066-7.
Gāmantaragatāyāti gāmasīmagatāya .
‘‘ Nadiyā ’’ ti iminā sambandho .
Āpattiyocatassopīti rattivippavāsa gāmantaragamana nadipāragamana gaṇamhāohīyana saṅkhātā catasso
M2.48 saṅghādisesāpattiyo .Gaṇamhāohīyanamūlakāpattiyā gāmato bahi āpajjitabbattepi gāmantarokkamanamūlakāpattiyā antogāme āpajjitabbattepi ekakkhaṇeti gāmūpacāraṃ sandhāyāha .
2068-9.
Yā saddhiṃ yātā dutiyikā , sā ca pakkantā vā sace hoti , vibbhantā vā hoti , petānaṃ lokaṃ yātā vā hoti , kālakatā vā hotīti adhippāyo , pakkhasaṅkantā vā hoti , titthāyatanasaṅkantā vā hotīti adhippāyo , naṭṭhā vā hoti , pārājikāpannā vā hotīti
V2.40 adhippāyo .Evarūpe kāle gāmantarokkamanādīni … pe … anāpattīti ñātabbanti yojanā .
Ummattikāyapi evaṃ cattāripi karontiyā anāpattīti yojanā .
2070.‘‘ Agāmake araññe ’’ ti idaṃ gāmābhāvena vuttaṃ , na viñjhāṭavisadisatāya .
2071. Gāmabhāvato nadipāragamanagaṇamhāohīyanāpatti na sambhavati , tassāpi sakagāmattā gāmantaragamanamūlikāpatti ca divasabhāgattā rattivippavāsamūlikāpatti ca na sambhavatīti āha ‘‘ sakagāme … pe … na vijjare ’’ ti .
Yathākāman ti yathicchitaṃ , dutiyikāya asantiyāpīti attho .
2072. Samuṭṭhānādayo paṭhamantimavatthunā tulyāti yojanā .
Gāmantaragamanakathāvaṇṇanā .
2073. Sīmāsammutiyā cevāti ‘‘ samaggena saṅghena dhammena vinayena ukkhittaṃ bhikkhuniṃ kārakasaṅghaṃ anāpucchā tasseva kārakasaṅghassa chandaṃ ajānitvā osāressāmī ’’ ti navasīmāsammannane ca .
Dvīhi kammavācāhi duve thullaccayā hontīti yojanā .
2074. Kammassa
M2.49 pariyosāneti osāraṇakammassa avasāne .Tikasaṅghādisesan ti ‘‘ dhammakamme dhammakammasaññā osāreti , āpatti saṅghādisesassa .
Dhammakamme vematikā , dhammakamme adhammakammasaññā osāreti , āpatti saṅghādisesassā ’’ ti ( pāci .697) tikasaṅghādisesaṃ vuttaṃ .
Kamman ti ca ukkhepanīyakammaṃ .
Adhamme tikadukkaṭan ti ‘‘ adhammakamme dhammakammasaññā osāreti , āpatti dukkaṭassa .
Adhammakamme vematikā , adhammakammasaññā osāreti , āpatti dukkaṭassā ’’ ti tikadukkaṭaṃ vuttaṃ .
2075. Gaṇassāti tasseva kārakagaṇassa .
Vatte vā pana vattantin ti tecattālīsappabhede nettāravatte vattamānaṃ .
Tecattālīsappabhedaṃ pana vattakkhandhake ( cūḷava .376) āvi bhavissati .
Nettāravatteti kammato nittharaṇassa hetubhūte vatte .
2077. Osāraṇaṃ
V2.41 kriyaṃ .Anāpucchanaṃ akriyaṃ .
Catutthaṃ .
2078-9.
Avassutāti methunarāgena tintā .
Evamuparipi .
‘‘ Manussapuggalassā ’’ ti iminā yakkhādīnaṃ paṭikkhepo .
‘‘ Udake … pe … dukkaṭan ’’ ti vakkhamānattā āmisan ti aññatra dantaponā ajjhoharaṇīyassa gahaṇaṃ .
Payogatoti payogagaṇanāya .
2080. Ekatovassuteti pumitthiyā sāmaññena pulliṅganiddeso .
Kathametaṃ viññāyatīti ?
‘‘ Ekatoavassuteti ettha bhikkhuniyā avassutabhāvo daṭṭhabboti mahāpaccariyaṃ vuttaṃ .
Mahāaṭṭhakathāyaṃ panetaṃ na vuttaṃ , taṃ
M2.50 pāḷiyā sametī ’’ ti ( pāci . aṭṭha .701) vuttattā viññāyati .Ettha ca etaṃ na vuttan ti ‘‘ bhikkhuniyā avassutabhāvo daṭṭhabbo ’’ ti etaṃ niyamanaṃ na vuttaṃ .
Tan ti taṃ niyametvā avacanaṃ .
Pāḷiyā sametīti ‘‘ ekatoavassute ’’ ti ( pāci .701-702) avisesetvā vuttapāḷiyā ,‘‘ anavassutoti jānantī paṭiggaṇhātī ’’ ti ( pāci .703) imāya ca pāḷiyā sameti .
Yadi hi puggalassa avassutabhāvo nappamāṇaṃ , kiṃ ‘‘ anavassutoti jānantī ’’ ti iminā vacanena .
‘‘ Anāpatti ubho anavassutā honti , anavassutā paṭiggaṇhātī ’’ ti ettakameva vattabbaṃ siyā .
Ajjhohārapayogesu bahūsu thullaccayacayo thullaccayānaṃ samūho siyā , payogagaṇanāya bahūni thullaccayāni hontīti adhippāyo .
2081. Sambhave , byabhicāre ca visesanaṃ sātthakaṃ bhavatīti ‘‘ manussaviggahānan ’’ ti idaṃ visesanaṃ yakkhapetatiracchānapadehi yojetabbaṃ .
Ubhatoavassute sati manussaviggahānaṃ yakkhapetatiracchānānaṃ hatthato ca paṇḍakānaṃ hatthato ca tathāti yojanā .
Tathā -saddenettha ‘‘ yaṃ kiñci āmisaṃ paṭiggaṇhāti , dukkaṭaṃ .
Ajjhohārapayogesu thullaccayacayo siyā ’’ ti yathāvuttamatidisati .
2082. Etthāti imesu yakkhādīsu .
Ekatoavassute sati āmisaṃ paṭiggaṇhantiyā dukkaṭaṃ .
Sabbatthāti sabbesu manussāmanussesu ekato , ubhato vā anavassutesu .
Udake dantakaṭṭhaketi
V2.42 udakassa , dantakaṭṭhassa ca gahaṇe .Paribhoge cāti paṭiggahaṇe ceva paribhoge ca .
2083-4.
Ubhayāvassutābhāveti bhikkhuniyā , puggalassa ca ubhinnaṃ avassutatte asati yadi āmisaṃ paṭiggaṇhāti
M2.51 , na dosoti yojanā .Ayaṃ purisapuggalo .
Na ca avassutoti neva avassutoti ñatvā .
Yā pana āmisaṃ paṭiggaṇhāti , tassā ca ummattikādīnañca anāpatti pakāsitāti yojanā .
‘‘ Yā gaṇhāti , tassā anāpattī ’’ ti vuttepi paribhuñjantiyāva anāpattibhāvo daṭṭhabbo .
Pañcamaṃ .
2085. Uyyojaneti ‘‘ kiṃ te ayye eso purisapuggalo karissati avassuto vā anavassuto vā , yato tvaṃ anavassutā , iṅgha ayye yaṃ te eso purisapuggalo deti khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā , taṃ tvaṃ sahatthā paṭiggahetvā khāda vā bhuñja vā ’’ ti ( pāci .705) vuttanayena niyojane .
Ekissāti uyyojikāya .
Itarissāti uyyojitāya .
Paṭiggaheti avassutassa hatthato āmisapaṭiggahaṇe .
Dukkaṭāni cāti uyyojikāya dukkaṭāni .
Bhogesūti uyyojitāya tathā paṭiggahitassa āmisassa paribhogesu .
Thullaccayagaṇo siyāti uyyojikāya thullaccayasamūho siyāti attho .
2086-7.
Bhojanassāvasānasmin ti uyyojitāya bhojanapariyante .
Saṅghādisesatāti uyyojikāya saṅghādisesāpatti hoti .
Yakkhādīnan ti ettha ādi -saddena petapaṇḍakatiracchānagatā gahitā .
Tatheva purisassa cāti avassutassa manussapurisassa .
‘‘ Gahaṇe uyyojane ’’ ti padacchedo .
Gahaṇeti uyyojitāya gahaṇe .
Uyyojaneti uyyojikāya attano uyyojane .
Tesan ti udakadantaponānaṃ .
Paribhogeti uyyojitāya paribhuñjane .
Dukkaṭaṃ parikittitan ti uyyojikāya dukkaṭaṃ vuttaṃ .
2088. Sesassāti
M2.52V2.43 udakadantaponato aññassa paribhuñjitabbāmisassa .‘‘ Gahaṇuyyojane ’’ tiādi vuttanayameva .
2089-90.
Yā pana bhikkhunī ‘‘ anavassuto ’’ ti ñatvā uyyojeti ,‘‘ kupitā vā na paṭiggaṇhatī ’’ ti uyyojeti ,‘‘ kulānuddayatā vāpi na paṭiggaṇhatī ’’ ti uyyojeti , tassā ca ummattikādīnañca anāpatti pakāsitāti yojanā .
Yathāha ‘‘ anāpatti ‘ anavassuto ’ ti jānantī uyyojeti ,‘ kupitā na paṭiggaṇhatī ’ ti uyyojeti ,‘ kulānuddayatāya na paṭiggaṇhatī ’ ti uyyojetī ’’ tiādi ( pāci .708).
Chaṭṭhaṃ .
2091. Sattaman ti ‘‘ yā pana bhikkhunī kupitā anattamanā evaṃ vadeyya buddhaṃ paccakkhāmī ’’ tiādinayappavattaṃ ( pāci .710) sattamasikkhāpadañca .
Aṭṭhaman ti ‘‘ yā pana bhikkhunī kismiñcideva adhikaraṇe paccākatā ’’ tiādinayappavattaṃ ( pāci .716) aṭṭhamasikkhāpadañca .
Sattamaṭṭhamāni .
2092. Navameti ‘‘ bhikkhuniyo paneva saṃsaṭṭhā viharantī ’’ tiādisikkhāpade ( pāci .722) ca .
Dasameti ‘‘ yā pana bhikkhunī evaṃ vadeyya saṃsaṭṭhāva ayye tumhe viharatha , mā tumhe nānā viharitthā ’’ tiādisikkhāpade ( pāci .728) ca .
Navamadasamāni .
2093. Tena mahāvibhaṅgāgatena duṭṭhadosadvayena ca tattheva āgatena tena sañcarittasikkhāpadena cāti imehi tīhi saddhiṃ idhāgatāni cha sikkhāpadānīti evaṃ nava paṭhamāpattikā
M2.53 .Ito bhikkhunivibhaṅgato cattāri yāvatatiyakāni tato mahāvibhaṅgato cattāri yāvatatiyakānīti
V2.44 evaṃ aṭṭha yāvatatiyakāni , purimāni nava cāti sattarasa saṅghādisesasikkhāpadāni mayā cettha dassitānīti adhippāyo .Iti vinayatthasārasandīpaniyā vinayavinicchayavaṇṇanāya
Saṅghādisesakathāvaṇṇanā niṭṭhitā .