Issues
Select Version
Paṭṭhānapakaraṇa-anuṭīkā
Paṭṭhānapakaraṇa-anuṭīkā

Paṭṭhānapakaraṇa-anuṭīkā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

Paṭṭhānapakaraṇa-anuṭīkā

Ganthārambhavaṇṇanā

KāmaguṇādīhītiM0.223V0.226 kāmaguṇajhānābhiññācittissariyādīhi .
Laḷantīti laḷitānubhavanavasena ramanti .
Tesūti kāmaguṇādīsu .
Viharantīti iriyāpathaparivattanādinā vattanti .
Paccatthiketi bāhirabbhantarabhede amitte .
Issariyaṃ tattha tattha ādhipateyyaṃ .
Ṭhānaṃ seṭṭhisenāpatiyuvarājādiṭṭhānantaraṃ .
Ādi -saddena parivāraparicchedādi saṅgayhati .
Puññayogānubhāvappattāyāti dānamayādipuññānubhāvādhigatāya samathavipassanābhāvanāsaṅkhātayogānubhāvādhigatāya ca .
Jutiyāti sarīrappabhāya ceva ñāṇappabhāya ca .
Ettha ca deva-saddo yathā kīḷāvijigisāvohārajutigatiattho , evaṃ sattiabhitthavakamanatthopi hoti dhātusaddānaṃ anekatthabhāvatoti ‘‘ yadicchitanipphādane sakkontīti vā ’’ tiādi vuttaṃ .
Iddhividhāditāmattena bhagavato abhiññādīnaṃ sāvakehi sādhāraṇatāvacanaṃ , sabhāvato pana sabbepiV0.227 buddhaguṇā anaññasādhāraṇāyevāti dassento ‘‘ niratisayāya abhiññākīḷāya , uttamehi dibbabrahmaariyavihārehī ’’ ti āha .
Cittissariyasattadhanādīnaṃ dānasaṅkhātena sammāpaṭipattiaveccappasādasakkārānaṃ gahaṇasaṅkhātenāti yojanā .
Gahaṇañcettha tesu upalabbhamānasammāpaṭipattiaveccappasādānaṃ tehi upanīyamānasakkārassa ca abhinandanaṃ anumodanaṃ sampaṭicchanañca veditabbaṃ .
Dhammasabhāvānurūpānusāsanīvacaneneva ca pana sikkhāpadapaññattipi saṅgahitāti daṭṭhabbā vītikkamadhammānurūpā anusāsanīti katvā .
Ñāṇagati ñāṇena gantabbassa ñeyyassa avabodho .
Samannāgatattāti idaṃ ‘‘ abhiññākīḷāyā ’’ tiādīsu paccekaṃ yojetabbaṃ , tathā sadevakena lokenāti idaṃ ‘‘ gamanīyato ’’ tiādīsu .
Te deveti sammutidevādike deve .
Tehi guṇehīti abhiññādiguṇehi .
Pūjanīyataro devotiM0.224 idaṃ pūjanīyapariyāyo ayaṃ ati-saddoti katvā vuttaṃ .
Atirekataroti adhikataro .
Upapattidevānan ti idaṃ tabbahulatāya vuttaṃ .
Visuddhidevāpi hi tattha vijjanteva , tesupi vā labbhamānaṃ upapattidevabhāvamattameva gahetvā tathā vuttaṃ .
Paṭipakkhānaṃ dussīlyamuṭṭhassaccavikkhepānaṃ , sīlavipattiabhijjhādomanassaavasiṭṭhanīvaraṇānaṃ vā .
Isīnaṃ sattamo , isīsu sattamoti duvidhampi atthaṃ yojetvā dassento ‘‘ catusaccāvabodhagatiyā … pe … vutto ’’ ti āha .
Saparasantānesu sīlādiguṇānaṃ esanaṭṭhena vā isayo , buddhādayo ariyā .
Isi ca so sattamo cāti isisattamoti evamettha attho daṭṭhabbo .
‘‘ Nāmarūpanirodhan ’’ ti ettha yaṃ nāmarūpaṃ nirodhetabbaṃ , taṃ dassento ‘‘ yato viññāṇaṃ paccudāvattatī ’’ ti āha .
Vaṭṭapariyāpannañhi nāmarūpaṃ nirodhetabbaṃ .
Tasmiñhi nirodhite sabbaso nāmarūpaṃ nirodhitameva hoti .
Yathāha ‘‘ sotāpattimaggañāṇena abhisaṅkhāraviññāṇassa nirodhena satta bhave ṭhapetvā anamatagge saṃsāre ye uppajjeyyuṃ nāmañca rūpañca , etthete nirujjhanti … pe … arahato anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyantassa carimaviññāṇassa nirodhena paññā ca sati ca nāmañca rūpañca , etthete nirujjhanti vūpasamanti atthaṃ gacchanti paṭippassambhantī ’’ ti ( cūḷani . ajitamāṇavapucchāniddesa 6).
Atigambhīranayamaṇḍitadesanaṃ sātisayaṃ paccayākārassa vibhāvanato .
Sabhāvato ca paccayākāro gambhīro .
Yathāha ‘‘ adhigato kho myāyaṃ dhammo gambhīro ’’ tiādi ( dī . ni .2.67; ma . ni .1.281;2.337; saṃ . ni .1.172; mahāva .7,8),‘‘ gambhīro cāyaṃ , ānandaV0.228 , paṭiccasamuppādo gambhīrāvabhāso ’’ ti ( dī . ni .2.95; saṃ . ni .2.60) ca ādi .
Tassa cāyaṃ anantanayapaṭṭhānadesanā atigambhīrāva .
Ganthārambhavaṇṇanā niṭṭhitā .