18. Maggapaccayaniddesavaṇṇanā
18. Duvidhampi saṅkappan ti sammāsaṅkappo micchāsaṅkappoti ca evaṃ anavajjasāvajjabhedena duvidhampi .
Vīriyaṃ samādhin ti etthāpi eseva nayo .
Saṅgaṇhitvā vitakkādibhāvasāmaññena saha gahetvā , ekekameva katvā gahetvāti attho .
Tehi micchāvācākammantājīvehi .
Idhāti imasmiṃ maggapaccayaniddese labbhamānāni ca maggapaccayabhāvato , ca-saddena alabbhamānāni ca maggapaccayattābhāvā .
Yadi evaṃ kasmā vuttānīti āha ‘‘ maggaṅgavacanasāmaññenā ’’ ti .
Evaṃ pariyāyaniddeso idha kimatthiyoti codanaṃ sandhāyāha ‘‘ evañhi suttavohāropi dassito hotī ’’ ti .
Evaṃ pana dassentenāti paramatthato amaggaṅgānipi sutte maggaṅgavohārasiddhiyā idha maggaṅgehi saha dassentena .
Uddharitvāti paduddhāraṃ katvā .
Idāni micchāvācādīhi saddhiṃ dvādasaṅgāni na dassetabbāni , kasmāti ceti āha ‘‘ na hi pāḷiyaṃ … pe … vattabbo ’’ ti .
Tappaṭipakkhabhāvatoyeva micchāmaggaṅgāni , na micchādiṭṭhiādayo viya sabhāvatoti adhippāyo .
Pariyāyanippariyāyamaggaṅgadassanatthepi atthavacane evaṃ na vattabbamevāti dassento ‘‘ pariyāya … pe … adhikaraṇānī ’’ ti āha .
Tassattho – yathā
M0.262 ‘‘ aññabhāgiyassa adhikaraṇassā ’’ tiV0.263 ettha pāḷigataadhikaraṇasaddapatirūpako añño adhikaraṇasaddo pāḷigatatadaññasādhāraṇatāya ubhayapadattho uddhaṭo ‘‘ adhikaraṇaṃ nāma cattāri adhikaraṇānī ’’ ti , evamidhāpi nippariyāyaṃ itarañca maggaṅgaṃ dassetukāmena pāḷigatatadaññasādhāraṇo maggaṅgasaddo uddharitabbo siyā , tathā na katanti .Tasmāti yasmā pāḷigatoyeva maggaṅgasaddo uddhaṭo , na tadaññasādhāraṇo , na ca atthuddhāramukhena adhippetattho niyamito , tasmā .
Tesūti ahetukacittuppādesu .
‘‘ Sammādiṭṭhi … pe … samādhayo ’’ ti ettha saṅkappavāyāmasamādhayo sammāmicchāsaddehi visesetvā vuttāti āha ‘‘ sammādiṭṭhiādayo yathāvuttā santī ’’ ti .
Saṅkappavāyāmasamādhippattā pana tattha keci santiyevāti .
Atha vā sammādiṭṭhiādayoti vuttappakāre sammādiṭṭhiādike anavasese sandhāya vuttaṃ .
Tenāha ‘‘ yathāvuttā ’’ ti .
Uppattiṭṭhānaniyamanatthattā na visesanatthattāti adhippāyo .
Maggapaccayaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā .