4. Anantarapaccayaniddesavaṇṇanā
4. Yathāvuttā nirodhānantarasuññatā nirodhappattatā okāsadānaviseso , attano anurūpacittuppādanasamatthatā cittaniyamahetutā , tattha
M0.249 anantaruppādanasamatthatā ca saṇṭhānābhāvato suṭṭhutaraṃ nirantaruppādanasamatthatā ca cittaniyamahetuviseso daṭṭhabbo .Dhātuvasenāti viññāṇadhātumanodhātumanoviññāṇadhātuvasena .
Ettakā eva hi dhātuyo bhinnasabhāvā anantarapaccayatāya niyametvā vattabbā , abhinnasabhāvā pana visesābhāvato purimatāmattaṃyeva visesaṃ purakkhatvā vattabbāti tā kusalādibhedena tathā vuttā .
Tenāha ‘‘ kusalādivasena cā ’’ ti .
Yā pana manodhātumanoviññāṇadhātuvasena anantarapaccayatā vattabbā , tattha manoviññāṇadhātu manodhātuyā anantarapaccayena paccayoti vuccamāno sammoho siyā , pure manodhātuyā anantarapaccayabhāvena vuttā , idāni manoviññāṇadhātu manodhātuyāti paccayapaccayuppannavisesā na viññāyeyya , manodhātuyā pana cakkhuviññāṇādidhātūnaṃ anantarapaccayabhāve vuccamāne niyamo natthi .
Tenāha ‘‘ manodhātu cakkhuviññāṇadhātuyāti cā ’’ ti
V0.251 .Tathevāti niyamābhāvato evāti attho .
Tasmāti yasmā ito aññathā desanāya paccayapaccayuppannānaṃ visesābhāvo cittavisesadassanavicchedo niyamābhāvo cāti ime dosā āpajjanti , tasmā .
Nidassanenāti dhātuvasena nidassanena .
Nayaṃ dassetvāti ‘‘ manoviññāṇadhātu taṃsampayuttakā ca dhammā manodhātuyā taṃsampayuttakānañca dhammānaṃ anantarapaccayena paccayo ’’ ti evamādikassa anantarapaccayatāggahaṇassa nayaṃ dassetvā .
Niravasesadassanatthan ti niravasesassa anantarapaccayabhāvino cittuppādassa dassanatthaṃ .
Sadisakusalānan ti samānakusalānaṃ , samānatā cettha ekavīthipariyāpannatāya veditabbā .
Tenevāha ‘‘ bhūmibhinnānampi paccayabhāvo vutto hotī ’’ ti .
Samānavīthitā ca yasmā samānavedanā samānahetukā ca honti , tasmā ‘‘ vedanāya vā hetūhi vā sadisakusalānan ’’ ti āha .
Vā -saddo cettha aniyamattho .
Tena ñāṇasaṅkhārādibhedassapi vikappanavasena saṅgaho daṭṭhabbo .
Cutipi gahitā taṃsabhāvattā .
Bhavaṅgacittameva hi pariyosāne ‘‘ cutī ’’ ti vuccati .
Kusalākusalānantarañca kadāci sā uppajjatīti tadārammaṇampi gahitan ti daṭṭhabbaṃ , kiriyajavanānantaraṃ tadārammaṇuppattiyanti adhippāyo .
Kāmāvacarakiriyāya
M0.250 āvajjanassāti ayamettha attho adhippetoti dassento ‘‘ āvajjanaggahaṇena kāmāvacarakiriyaṃ visesetī ’’ ti āha .Tameva hi atthaṃ pākaṭataraṃ kātuṃ ‘‘ kāmāvacaravipāko ’’ tiādi vuttaṃ .
Voṭṭhabbanampi gahitaṃ santīraṇānantarattāti adhippāyo .
Anantarapaccayaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā .