4. Catutthapārājikasikkhāpadaṃ
4. Catutthapārājikasikkhāpadavaṇṇanā
4. Aṭṭhavatthukasikkhāpadavaṇṇanā
675. Catutthe methunarāgena avassutā nādhippetā , kāyasaṃsaggarāgena avassutāvādhippetāti āha ‘‘ kāyasaṃsaggarāgena avassutā ’’ ti
M0.145 .
675. Catutthe lokassādamittasanthavavasenāti lokassādasaṅkhātassa mittasanthavassa vasena .
Vuttamevatthaṃ pariyāyantarena vibhāvetuṃ ‘‘ kāyasaṃsaggarāgenā ’’ ti vuttaṃ .
675.‘‘ Lokassādasaṅkhātassa mittasanthavassa vasena taṃ dassetuṃ kāyasaṃsaggarāgenāti vuttan ’’ ti likhitaṃ .
675. CatuttheV2.67 lokassādasaṅkhātaṃ mittehi aññamaññaṃ kātabbaṃ santhavaṃ .
Vuttamevatthaṃ pariyāyantarena dassetuṃ ‘‘ kāyasaṃsaggarāgenā ’’ ti vuttaṃ .‘‘ Purisapuggalassā ’’ tipadaṃ na hatthasaddena sambandhitabbaṃ , gahaṇasaddeneva sambandhitabbanti dassento āha ‘‘ yaṃ purisapuggalenā ’’ tiādi .
Tissitthiyo methunaṃ taṃ na seveti ( pari . aṭṭha .481) yā tisso itthiyo vuttā , tāsupi yaṃ taṃ methunaṃ nāma , taṃ na sevati .
Tayo puriseti tayo purisepi upagantvā methunaṃ na sevati .
Tayo ca anariyapaṇḍaketi ubhatobyañjanasaṅkhāte tayo anariye , tayo ca paṇḍaketi imepi cha jane upagantvā methunaṃ na sevati .
Na cācare methunaṃ byañjanasmin ti anulomapārājikavasenapi attano nimitte methunaṃ nācarati .
Chejjaṃ siyā methunadhammapaccayāti siyā methunadhammapaccayā pārājikanti ayaṃ pañho aṭṭhavatthukaṃva sandhāya vutto .
Tassā hi methunadhammassa pubbabhāgakāyasaṃsaggaṃ āpajjituṃ vāyamantiyā methunadhammapaccayā chejjaṃ hoti .
Chedoyeva chejjaṃ .
Tissitthiyo methunaṃ taṃ na seveti yā tisso itthiyo , tāsu vuttaṃ taṃ methunaṃ na seveyya .
Anariyapaṇḍaketi tayo anariye , tayo paṇḍake ca upasaṅkamitvā methunaṃ na seveti attho .
Anariyāti
M2.70 cettha ubhatobyañjanakā adhippetā .
Byañjanasmin ti attano vaccamukhamaggepi .
Chedo eva chejjaṃ , pārājikaṃ .
Vaṇṇāvaṇṇoti dvīhi sukkavissaṭṭhi vuttā .
Gamanuppādanan ti sañcarittaṃ .
‘‘ Methunadhammassa pubbabhāgattā paccayo hotī ’’ ti iminā kāriyopacārena kāyasaṃsaggo methunadhammoti vuttoti dasseti .
Sabbapadesūti saṅghāṭikaṇṇaggahaṇādipadesu .
Kāyasaṃsaggarāgo , saussāhatā , aṭṭhamavatthussa pūraṇanti tīṇettha aṅgāni .
Aṭṭhavatthukasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
Pārājikavaṇṇanānayo niṭṭhito .
2. Saṅghādisesakaṇḍaṃ
1. PaṭhamasaṅghādisesasikkhāpadavaṇṇanāMethunadhammassa pubbabhāgattāti iminā methunadhammassa pubbabhāgabhūto kāyasaṃsaggoyeva tattha methunadhamma -saddena vutto , na dvayaṃdvayasamāpattīti dīpeti .
Tan ti gahaṇaṃ ,‘‘ hatthaggahaṇan ’’ ti vuttavacanaṃ upalakkhaṇamattamevāti āha ‘‘ aññampī ’’ tiādi .
Tattha ‘‘ aññampī ’’ ti hatthagahaṇato itarampi .
Apārājikakkhetteti ubbhakkhake adhojāṇumaṇḍale .
Assāti ‘‘ hatthaggahaṇan ’’ tipadassa .
Vaṇṇāvaṇṇoti dvīhi sukkavissaṭṭhi vuttā .
Gamanuppādanan ti sañcarittaṃ .
Etthāti ‘‘ asaddhammassa paṭisevanatthāyā ’’ tipade .
Kāyasaṃsaggoti kāyasaṃsaggo eva .
Tena vuttaṃ ‘‘ na methunadhammo ’’ ti .
Hīti saccaṃ , yasmā vā .
Etthāti kāyasaṃsaggagahaṇe .
Sādhakan ti ñāpakaṃ .
Sabbapadesūti ‘‘ saṅghāṭikaṇṇaggahaṇaṃ sādiyeyyā ’’ tiādīsu .
Sesamettha uttānameva .
Kāyasaṃsaggarāgo , saussāhatā , aṭṭhamassa vatthussa pūraṇanti imāni panettha tīṇi aṅgāni .
Catutthapārājikasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
Bhikkhunīvibhaṅge pārājikakaṇḍavaṇṇanā niṭṭhitā .
Pārājikakaṇḍaṃ niṭṭhitaṃ .
2. Saṅghādisesakaṇḍaṃ ( bhikkhunīvibhaṅgavaṇṇanā )
1. Paṭhamasaṅghādisesasikkhāpadavaṇṇanā
Tissitthiyoti bhummatthe cetaṃ upayogavacanaṃ .
Tīsu itthīsūti hi attho , tisso itthiyo upagantvāti vā yojetabbo .
Eseva nayo paratopi .
Yaṃ methunaṃ atthi , taṃ na seveti yojanā .
Na seveti ca na sevati .
Tikārassa hi ekāro .
Tissitthiyoti tīsu itthīsu , tisso vā itthiyo .
Taṃ na seveti tāsu na sevati .
Tayo puriseti tīsu purisesu , te vā upagantvā .
Tayo ca anariyapaṇḍaketi tīsu anariyasaṅkhātesu ubhatobyañjanakesu ca paṇḍakesu ca , te vā upagantvāti yojanā .
Anariyāti ubhatobyañjanā .
Na cācare methunaṃ byañjanasmin ti attano nimittasmiṃ methunaṃ na ca ācarati .
Idaṃ anulomapārājikaṃ sandhāya vuttaṃ .
Byañjanasmin ti attano byañjane .
Na seveti na sevati .
Na cācareti nācarati .
Chejjaṃ siyā methunadhammapaccayāti
V1.125 methunadhammakāraṇā chejjaṃ siyā , pārājikaṃ bhaveyyāti attho .Kusalehīti pañhāvisajjane chekehi , chekakāmehi vā .
Ayaṃ pañho aṭṭhavatthukaṃ sandhāya vutto .
Pañhāvisajjanatthāya cintentānaṃ sedamocanakāraṇattā ‘‘ sedamocanagāthā ’’ ti vuttā .
Virujjhatīti ‘‘ na methunadhammo ’’ ti vacanena ‘‘ chejjaṃ siyā methunadhammapaccayā ’’ ti vacanaṃ virujjhati , na sametīti attho .
Iti ce vadeyya , na virujjhati .
Kasmā ?
Methunadhammassa pubbabhāgattāti yojanā .
Iminā methunadhammassa pubbabhāgabhūto kāyasaṃsaggova upacārena tattha methunadhammasaddena vutto , na dvayaṃdvayasamāpattīti dīpeti .
Hi saddo vitthārajotako .
Parivāreyeva vuttānīti sambandho .
Vaṇṇāvaṇṇoti sukkavisaṭṭhi .
Dhanamanuppādānan ti sañcarittaṃ
M0.146 .
Vaṇṇāvaṇṇoti dvīhipi sukkavissaṭṭhi .
Gamanuppādanan ti sañcarittaṃ .‘‘ Iminā pariyāyenā ’’ ti iminā lesena samīpūpacārenāti attho .
Etenupāyenāti ‘‘ hatthaggahaṇaṃ sādiyeyyā ’’ tipade vuttaupāyena .
Sabbapadesūti sabbesu ‘‘ saṅghāṭikaṇṇaggahaṇaṃ sādiyeyyā ’’ tiādīsu padesu .
Api cāti ekaṃsena , visesaṃ vakkhāmīti adhippāyo .
‘‘ Evaṃnāmakaṃ ṭhānan ’’ ti iminā ‘‘ itthaṃnāmaṃ imassa ṭhānassā ’’ ti vacanatthaṃ dīpeti .
676. Ekantarikāya vāti ettha vāsaddena dvantarikādīnipi saṅgayhanti .
Yena tenāti yena vā tena vā .
Dviticatuppañcachavatthūni peyyālavasena vā vāsaddena vā gahetabbāni .
676.‘‘ Nivatthaṃ vā pārutaṃ vā ’’ ti ettha nivatthassa vā pārutassa vā vatthassa gahaṇaṃ sādiyatīti attho .
Api cāti kiñca bhiyyo , vattabbavisesaṃ vakkhāmīti adhippāyo .
Etthāti ‘‘ āpattiyo desetvā ’’ ti vacane .
Hīti saccaṃ .
Vuttan ti parivāre vuttaṃ .
Tatrāti purimavacanāpekkhaṃ .
Desitā āpatti gaṇanūpikāti yojanā .
Ekaṃ vatthuṃ āpannā yā bhikkhunīti yojanā .
Dhuranikkhepaṃ katvāti ‘‘ imañca vatthuṃ , aññampi ca vatthuṃ nāpajjissāmī ’’ ti dhuranikkhepaṃ katvā .
Yā pana saussāhāva desetīti yojanāti .
Catutthaṃ .
Catutthapārājikasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
Sādhāraṇāti bhikkhunīhi sādhāraṇā .
Etthāti ‘‘ uddiṭṭhā kho ayyāyo ’’ tiādivacane .
Iti samantapāsādikāya vinayasaṃvaṇṇanāya
Bhikkhunivibhaṅge pārājikakaṇḍavaṇṇanāya yojanā samattā .
Pārājikakaṇḍavaṇṇanā niṭṭhitā .