Issues
Select Version
EvaṃM0.141V1.121 bhikkhuvibhaṅgassa , katvāna yojanānayaṃ ; Bhikkhunīnaṃ vibhaṅgassa , karissaṃ yojanānayaṃ . Bhikkhunīvibhaṅgavaṇṇanā
EvaṃM0.141V1.121 bhikkhuvibhaṅgassa , katvāna yojanānayaṃ ; Bhikkhunīnaṃ vibhaṅgassa , karissaṃ yojanānayaṃ . Bhikkhunīvibhaṅgavaṇṇanā

Sattamasikkhāpadaṃ

Author: _System_commentary_ @ Administrator

7. Sattamasikkhāpadaṃ

822. Sattame ‘‘ payogadukkaṭaṃ nāmā ’’ ti iminā heṭṭhā vuttesu aṭṭhasu dukkaṭesu pubbapayogadukkaṭaṃ dasseti . Na kevalaṃ pubbapayogadukkaṭaṃ ettakameva , atha kho aññampi bahu hotīti dassento āha ‘‘ tasmā ’’ tiādi . Saṅghaṭṭanesupīti viloḷanesupi . Dantehi saṅkhādatīti dantehi cuṇṇavicuṇṇaṃ karoti . 822. Sattame ‘‘ paṭiggaṇhāti , āpatti dukkaṭassā ’’ ti idaṃ pubbapayogadukkaṭassa nidassanamattanti āha ‘‘ na kevalaṃ paṭiggahaṇeyeva hotī ’’ tiādi . 820-822. ‘‘ Nagaraṃ atiharantī ’’ ti pāṭho . ‘‘ Nagaradvāre atiharantī ’’ ti katthaci , tattha dvārenāti attho . Ayameva vā pāṭho . 822. Sattame aviññattiyā laddhan ti attano viññattiṃ vinā laddhaṃ .
Etthāti imasmiṃ sikkhāpade , aññāya bhikkhuniyā kārāpetvāti sambandho . ‘‘ Aññāyā ’’ tipadaṃ ‘‘ viññāpetvā ’’ ti pade kāritakammaṃ . Pamāṇan ti pācittiyāpattiyā pamāṇaṃ . Imehiyeva dvīhi pācittiyaṃ hoti , nāññehi bhajjanādīhīti attho .
Mātarampīti ettha pisaddo aññaṃ viññāpetvā bhuñjantiyā pagevāti dasseti . Vuttamevatthaṃ vitthārato dassetuṃ ‘‘ tasmā ’’ tiādimāha .
Tāya vāti viññāpitabhikkhuniyā vā .
Tan ti āmakadhaññaṃ .
Tan ti mahāpaccariyaṃ vuttavacanaṃ .
Pubbāparaviruddhan ti pubbāparato viruddhaṃ . ‘‘ Aññāya … pe … dukkaṭamevā ’’ ti pubbavacane dukkaṭameva vuttaṃ , puna ‘‘ aññāya … pe … dukkaṭan ’’ ti ca pacchimavacane pācittiyañca dukkaṭañca vuttaṃ , tasmā pubbāparaviruddhanti vuttaṃ hoti . Hīti saccaṃ , yasmā vā .
Taṃ pubbāparaviruddhan ti punapi vuttanti vuttavādaṃ sandhāyāha . Aññāya viññattiyā laddhampi hi anāṇattiyā viññattiyā imissāV3.115 aviññattiyā laddhapakkhaṃ bhajati , tasmā heṭṭhā aviññattiyā laddhe karaṇakārāpanesu visesaṃ avatvā idha visesavacanaṃ pubbāparaviruddhaṃ . Yadi cettha karaṇe pācittiyaṃ , kārāpanepi pācittiyeneva bhavitabbaṃ . Atha kārāpane dukkaṭaṃ , karaṇepi dukkaṭeneva bhavitabbaṃ . Na hi karaṇe vā kārāpane vā viseso atthi , tasmā aññāya viññattiyāM3.124 laddhaṃ sayaṃ bhajjanādīni katvāpi kārāpetvāpi bhuñjantiyā dukkaṭamevāti idamettha sanniṭṭhānaṃ . Taṃ pubbāparaviruddhan ti ‘‘ punapi vuttan ’’ ti vuttaṃ vādaṃ sandhāya , na tato pubbe tattha vuttaṃ vādaṃ . Ettha ‘‘ mātarampi viññāpetvāti vacanena virujjhatī ’’ ti likhitaṃ , taṃ dullikhitaṃ , na hi tena virodhaṃ sandhāya idaṃ vuttanti . Karaṇe ce pācittiyaṃ , kārāpanepi pācittiyeneva bhavitabbaṃ . Atha kārāpane dukkaṭaṃ , karaṇepi dukkaṭeneva bhavitabbaṃ . Na hi karaṇe vā kārāpane vā viseso atthi āpajjane satīti adhippāyo . Pubbāparaviruddhan ti sayaṃ karaṇe pācittiyanti idaṃ kārāpane dukkaṭavacanena virujjhanaṃ sandhāya vuttaṃ . Tenāha ‘‘ na hī ’’ tiādi ,‘‘ aviññattiyā laddhan ’’ tiādivacanena vā virujjhanaṃ sandhāya vuttaṃ . Aññāya viññattipi hi imissā aviññattiyā laddhamevāti .
Avisesena vuttan ti karaṇakārāpanānaṃ sāmaññato vuttaṃ . Sesamettha uttānameva . Sattannaṃ dhaññānaṃ aññatarassa viññāpanaṃ vā viññāpāpanaṃ vā , paṭilābho , bhajjanādīni katvā vā kāretvā vā ajjhoharaṇanti imāni panettha tīṇi aṅgāni . Āmakadhaññaviññāpanādi , taṃ bhajjanādinā ajjhoharaṇanti dve aṅgāni .
823. LabbhamānaṃV1.141 āmakadhaññanti sambandho . 823. Sampaṭicchituṃ vaṭṭatīti appaṭikkhipitvā ‘‘ sādhū ’’ ti vattuṃ vaṭṭatīti adhippāyo . Na hi paṭiggahetuṃ vaṭṭati .
Aññaṃ vā yaṃkiñcīti muggamāsādīhi vā lābukumbhaṇḍādīhi vā aññaṃ yaṃkiñci tilādiṃ vāti . Anāmāsattā ‘‘ āmakadhaññaṃ pana ñātakapavāritaṭṭhānepi na vaṭṭatī ’’ ti vuttaṃ . Anugaṇṭhipade pana ‘‘ kappiyena laddhaṃ dhaññaṃ bhajjitvā bhuñjantiyā dukkaṭaṃ . Aparaṇṇepi eseva nayo ’’ ti ca ‘‘ anāpatti ābādhapaccayāti vacanato satta dhaññānipi anāmāsānīti siddhaṃ , teneva heṭṭhā aṭṭhakathāyaṃ dukkaṭavatthumhi satta dhaññānipi gahitāni anāmāsānī ’’ ti ca vuttāni . Āmāsāni kappiyavatthūni ca yadi bhaveyyuṃ , yathā ñātakapavārite sandhāya ‘‘ aparaṇṇaṃ viññāpetī ’’ ti avisesena vuttaṃ , evaṃ ‘‘ anāpatti ñātakānaṃ pavāritānaṃ aññassa atthāya viññāpeti , ummattikāya ādikammikāyā ’’ ti vattabbaṃ . Yasmā dukkaṭavatthuttā ca anāmāsattā ca mātarampi sattavidhaṃ dhaññaṃ viññāpetuṃ na vaṭṭatiV0.338 , tasmā tadatthadīpanatthaṃ sattavidhaṃ dhaññaṃ sandhāya ‘‘ anāpatti ābādhapaccayā ’’ ti vuttaṃ , yathā bhikkhuniyā ābādhapaccayā vaṭṭati , tathā bhikkhussāpītiM0.370 ca . Yathā vā pana bhikkhuniyā bhajjanādīni kārāpetuṃ na vaṭṭati , evaṃ bhikkhussāpi . Vuttampi cetaṃ andhakaṭṭhakathāyaṃ ‘‘ aññataro bālabhikkhu kappiyaṃ ajānanto etadavoca ‘ āmakadhaññaṃ sampaṭicchituṃ bhikkhūnaṃ na vaṭṭati . Etaṃ dhaññaṃ bhajjitvā koṭṭetvā pacitvā yāgukhajjakaṃ bhattañca dethā ’ ti , āṇāpakasseva bhikkhussa āpatti , sabbesaṃ anāpattī ’’ ti . Tasmā ‘‘ saṅghavārikānaṃ dhaññaṃ koṭṭethā ’’ ti ārāmikānaṃ vattuñca na vaṭṭati . ‘‘ Divasaṃ paribbayaṃ gaṇhatha , taṇḍule sampādetha , tvaṃ ettake gaṇha , tvaṃ ettake ’’ ti evamādīni pana vattuṃ vaṭṭatīti ca . Yaṃ pana ‘‘ aviññattiyā labbhamānaṃ pana navakammatthāya sampaṭicchituṃ vaṭṭatī ’’ ti vuttaṃ , tampi heṭṭhā ‘‘ imaṃ taḷākaṃ khettaṃ vatthuṃ vihārassa demā ’ ti vutte ‘ sampaṭicchituṃ vaṭṭatī ’’ ti vuttaṃ nayaṃ sandhāya vuttattā suvuttameva . ‘‘ Navakammatthāya dhaññaṃ demā ’’ ti vutte ‘‘ sādhū ’’ ti vattabbaṃ . Yaṃ pana heṭṭhā ‘‘ tattha nissaggiyavatthuṃ attano vā saṅghagaṇapuggalacetiyānaṃ vā atthāya sampaṭicchituṃ na vaṭṭati … pe … dukkaṭavatthuṃ sabbesampi atthāya sampaṭicchato dukkaṭamevā ’’ ti vuttaṃ , tampi suvuttameva . Kasmā ? ‘‘ Cetiyassa atthāya dhaññaṃ dātukāmomhi , tumhe bhante tadatthāya sampaṭicchathā ’’ ti vutte paṭiggahetuṃ akappiyattā . ‘‘ Idaṃ pana tādisaṃ na hotī ’’ ti ca vuttaṃ . Sabbopāyaṃ upatissattheravādo kira . Dhammasiritthero panevamāha ‘‘ pubbepi navakammatthāya paṭiggaho na vārito , saṅghassatthāya paṭiggahitampi paṭiggāhakasseva akappiyan ’’ ti .
Sattamaṃ . Sattamasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .