Paramatthajotikāṭṭhakathākaraṇaṃ
Paramatthajotikaṃ nāma khuddakapāṭhassa ceva suttanipātassa ca aṭṭhakathaṃ kenacipi anāyācito attano icchāvaseneva akāsi .
Vuttañhetaṃ khuddakapāṭhaṭṭhakathāya ganthārambhe –
‘‘ Uttamaṃ vandaneyyānaṃ , vanditvā ratanattayaṃ ;
Khuddakānaṃ karissāmi , kesañci atthavaṇṇanaṃ .
Khuddakānaṃ gambhīrattā , kiñcāpi atidukkarā ;
Vaṇṇanā mādisenesā , abodhantena sāsanaṃ .
Ajjāpi tu abbhocchinno , pubbācariyanicchayo ;
Tatheva ca ṭhitaṃ yasmā , navaṅgaṃ satthusāsanaṃ .
Tasmāhaṃ kātumicchāmi , atthasaṃvaṇṇanaṃ imaṃ ;
Sāsanañceva nissāya , porāṇañca vinicchayaṃ .
Saddhammabahumānena , nāttukkaṃsanakamyatā ;
Nāññesaṃ vambhanatthāya , taṃ suṇātha samāhitā ’’ ti .
Bahū pana vicakkhaṇā imā ārambhagāthāyo vicinitvā ‘‘ netaṃ ācariyabuddhaghosattherassa viya vacanaṃ hotī ’’ ti vadanti .
Ayañca nesaṃ vicinanākāro , ācariyabuddhaghoso hi yaṃ kañci ganthaṃ sīlādiguṇasampannena aññena āyācitova karoti , idha pana kocipi āyācako
M0.58 natthi .Punapi ācariyo ‘‘ porāṇasīhaḷaṭṭhakathaṃ bhāsāparivattanavasena karissāmī ’’ ti ca ‘‘ mahāvihāravāsīnaṃ vācanāmaggaṃ nissāya karissāmī ’’ ti ca evaṃ paṭiññaṃ katvāva karoti , idha pana tādisīpi paṭiññā natthi .
Punapi ācariyo atigambhīratthānaṃ catunnañcāgamānaṃ abhidhammassa ca saṃvaṇṇanārambhepi dukkarabhāvaṃ na katheti , idha pana ‘‘ sāsanaṃ abodhantena mādisenā ’’ ti attanā sāsanassa abuddhabhāvaṃ pakāsetvā ‘‘ atidukkarā ’’ ti ca katheti .
Tasmā ‘‘ netaṃ ācariyabuddhaghosassa viya vacanan ’’ ti vadanti .
Taṃ yuttaṃ viya dissati , ācariyo hi attano ganthanigamanesu ‘‘ tipiṭakapariyattippabhede sāṭṭhakathe satthusāsane appaṭihatañāṇappabhāvenā ’’ ti attano ñāṇappabhāvaṃ pakāsesi , so ‘‘ sāsanaṃ abodhantena mādisena atidukkarā ’’ ti īdisaṃ vacanaṃ na katheyyayevāti .