Vetullavādo
Kīdiso vetullavādo nāma , yato mahāvihāravāsino ativiya jigucchiṃsūti ?
Idāni vetullavādassa sarūpaṃ sabbākārena pakāsetuṃ na sakkā , vetullanāmena potthakānaṃ vā nikāyassa vā etarahi apākaṭabhāvato .
Abhidhammapiṭake pana kathāvatthuaṭṭhakathāyaṃ [ kathā . aṭṭha .793-794 ādayo ] katipayā vetullavādā āgatā .
Kathaṃ ?
–
‘‘ Paramatthato maggaphalāneva saṅgho , maggaphalehi añño saṅgho nāma natthi , maggaphalāni ca na kiñci paṭiggaṇhanti , tasmā na vattabbaṃ saṅgho dakkhiṇaṃ paṭiggaṇhātī ’’ ti ca (1).
‘‘ Maggaphalāneva saṅgho nāma , na ca tāni dakkhiṇaṃ visodhetuṃ sakkonti , tasmā na vattabbaṃ saṅgho dakkhiṇaṃ visodhetī ’’ ti ca (2).
‘‘ Maggaphalāneva saṅgho nāma , na ca tāni kiñci bhuñjanti , tasmā na vattabbaṃ saṅgho bhuñjati pivati khādati sāyatī ’’ ti ca (3).
Maggaphalāneva saṅgho nāma , na ca sakkā tesaṃ kiñci dātuṃ , na ca tehi paṭiggaṇhituṃ , nāpi tesaṃ dānena koci upakāro ijjhati , tasmā na vattabbaṃ saṅghassa dinnaṃ mahapphalan ’’ ti ca (4).
‘‘ Buddho bhagavā na kiñci paribhuñjati , lokānuvattanatthaṃ pana paribhuñjamānaṃ viya attānaṃ dasseti , tasmā nirupakārattā na vattabbaṃ tasmiṃ dinnaṃ mahapphalan ’’ ti ca (5).
‘‘ Bhagavā
M0.28 tusitabhavane nibbatto tattheva vasati , na manussalokaṃ āgacchati , nimmitarūpamattakaṃ panettha dassetī ’’ ti ca (6).‘‘ Tusitapure ṭhito bhagavā dhammadesanatthāya abhinimmitaṃ pesesi , tena ceva , tassa ca desanaṃ sampaṭicchitvā āyasmatā ānandena dhammo desito , na buddhena bhagavatā ’’ ti ca (7).
‘‘ Ekādhippāyena methuno dhammo paṭisevitabbo .
Ayaṃ panettha attho – kāruññena vā ekena adhippāyena ekādhippāyo , saṃsāre vā ekato bhavissāmāti itthiyā saddhiṃ buddhapūjādīni katvā paṇidhivasena eko adhippāyo assāti ekādhippāyo , evarūpo dvinnampi janānaṃ ekādhippāyo methuno dhammo paṭisevitabbo ’’ ti ca (8) evaṃ vetullavādīnaṃ laddhiyo āgatā , ettakāyeva nesaṃ vādā theravādaganthavasena dāni paññāyanti .
Ettha ca ādito catūhi vādehi suttantāgatasaṅgho ca micchā gahito , vinayāgatasaṅgho ca sabbathā paṭikkhitto .
Tadanantaraṃ tayo vādā issaranimmānavādānuvattakā .
Antimassa pana asaddhammavādabhāvo ativiya pākaṭoti .
Abhidhammasamuccaye pana vetullapiṭakassa bodhisattapiṭakabhāvo pakāsito , tasmā saddhammapuṇḍarikasuttādike bodhisattapiṭake āgatavādopi ‘‘ vetullavādo ’’ ti veditabbo [ abhidhammasamuccaye 79- piṭṭhe ].