Vetullavādassa dutiyaniggaho
Goṭhābhayo pana rājā pañcasu [ mahāvihāra , cetiya , thūpārāma , issarasamaṇaka , vessagirivihārasaṅkhātesu ] vihāresu mahābhikkhusaṅghaṃ ekato sannipātetvā taṃ pavattiṃ pucchitvā vetullavādassa abuddhabhāsitabhāvaṃ ñatvā taṃvādino saṭṭhi pāpabhikkhū lakkhaṇāhate katvā raṭṭhato pabbājesi , vetullapotthakāni ca jhāpetvā buddhasāsanaṃ jotesi [ mahāvaṃse 36, 111-112-gāthāsu , nikāya 13- piṭṭhe ].
Tadā raṭṭhato pabbājitesu tesu bhikkhūsu keci kāvīrapaṭṭanaṃ gantvā tattha vasanti .
Tasmiñca samaye eko aññatitthiyamāṇavako desantarato kāvīramāgantvā paṭṭanagāmikehi tesaṃ bhikkhūnaṃ katūpahāraṃ disvā lābhasakkāraṃ nissāya tesaṃ santike pabbajitvā saṅghamittoti nāmena pākaṭo ahosi .
So mahāvihāravāsīnaṃ dhammavinicchayaṃ nissāya goṭhābhayaraññā vetullavādahetu tesaṃ bhikkhūnaṃ raṭṭhā pabbājitabhāvaṃ ñatvā mahāvihāravāsīnaṃ kuddho hutvā ‘‘ vetullavādaṃ vā ne gāhāpessāmi , vihāre vā nesaṃ ummūletvā vināsessāmī ’’ ti sīhaḷadīpaṃ gantvā rājānaṃ pasādetvā tassa dve putte sippaṃ sikkhāpessāmīti ārabhi .
Tathāpi attano vādassa jānanasamatthaṃ jeṭṭhatissaṃ ohāya anāgate attano vacanaṃ kārāpetuṃ sakkuṇeyyaṃ kaniṭṭhaṃ mahāsenakumāra meva saṅgaṇhitvā sippaṃ sikkhāpesi .
Vituno accayena jeṭṭhatissakumāre rajjaṃ patte (810-819- bu-va ) so tassa rañño bhīto kāvīrapaṭṭanameva gato [ mahāvaṃse 36, 113-gāthādīsu , nikāya 14- piṭṭhe ].
Mahāsena rañño pana kāle (819-845- bu-va ) so puna sīhaḷadīpamāgantvā abhayagirivihāre vasanto mahāvihāravāsīhi vetullavādaṃ gāhāpetuṃ nānāpakārehi vāyāmamakāsi .
Tathāpi tehi taṃ gāhāpetuṃ asakkonto rājānaṃ upasaṅkamitvā nānākāraṇehi saññāpetvā
M0.27 ‘‘ yo koci ekassapi bhikkhussa mahāvihāravāsino āhāraṃ dadeyya , tassa sataṃ daṇḍo ’’ ti rañño āṇāya nagare bheriṃ carāpesi .Tadā mahāvihāravāsino nagare piṇḍāya carantā tayo divase bhikkhamaladdhā mahāpāsāde sannipatitvā ‘‘ sace mayaṃ khudāhetu adhammaṃ dhammoti gaṇheyyāma , bahū janā taṃ gahetvā apāyagāmino bhavissanti , mayañca sabbe sāvajjā bhavissāma , tasmā na mayaṃ jīvitahetupi vetullavādaṃ paṭiggaṇhissāmā ’’ ti sammantayitvā mahāvihārādike sabbavihāre chaḍḍetvā rohaṇajanapada ñca malayapadesa ñca agamiṃsu [ mahāvaṃse 37, 2-6-gāthāsu . nikāyasaṅgahe 14- piṭṭhe ].