问题
Nettippakaraṇa-ṭīkā

11. Paññattihāravibhaṅgavaṇṇanā

作者: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

11. Paññattihāravibhaṅgavaṇṇanā

39. Bhagavato sābhāvikadhammakathāyāti attano bhāvo sabhāvo , sabhāvena nibbattā , tato vā āgatāti sābhāvikā , sā eva dhammakathāti sābhāvikadhammakathā , buddhānaṃ sāmukkaṃsikadhammakathāti atthoM0.78 , tāya karaṇabhūtāya dhammadesanāya anaññattepi kathādesanānaṃ upacārasiddhena bhedenevaṃ vuttaṃ , avayavasamudāyavibhāgena vā .
Tenāha ‘‘ kā ca pakatikathāya desanā ?
Cattāri saccānī ’’ ti .
Idañhi atthassa desanāya abhedopacāraṃ katvā vuttaṃ .
Tassā desanāya paññāpanā .
Ayaṃ paññattihāroti saṅkhepeneva paññattihārassa sarūpamāha .
Sāti yathāvuttadesanā .
Tathā tathāti yathā yathā saccāni desetabbāni , tathā tathā .
Kathañcetāni desetabbāni ?
Pariññeyyādippakārena .
Yathādhippetan ti adhippetānurūpaṃ , bodhaneyyabandhavānaṃ bodhanādhippāyānukūlanti attho .
Atthan ti desetabbatthaṃ , dukkhādiatthameva vā .
Nikkhipatīti patiṭṭhāpeti .
Yato ‘‘ cattāro suttanikkhepā ’’ tiādi ( ma . ni . aṭṭha .1. mūlapariyāyasuttavaṇṇanā ) aṭṭhakathāsu vuccati .
Tatthāti nikkhepadesanāyanti attho .
Maggapakkhiyāti dukkhasaccato bahikatāti adhippāyo .
Yasmiṃ ṭhāneti yasmiṃ bhavādisaṅkhāte ṭhāne .
Yathāvuttā desanāti caturāhārapaṭibaddharāgādimukhena vaṭṭadīpanī vuttappakārā desanā .
41. Teparivaṭṭavasenāti etthāpi ‘‘ saccesū ’’ ti yojetabbaṃ .
Pariññāpaññattīti āhātiV0.74 sambandho .
Ajjhattarato , samāhitoti padadvayena samādhānavisiṭṭhaṃ ajjhattaratatābhāvanaṃ dīpeti gocarajjhattatādīpanato .
Kevalo hi ajjhattasaddo ajjhattajjhattagocarajjhattesupi vattati .
Ajjhattaratatāvisiṭṭhañca samādhānaṃ sātisayaṃ cittaṭṭhitiṃ dīpetīti imamatthaṃ dasseti ‘‘ samādhānavisiṭṭhassā ’’ tiādinā .
Āsajjanaṭṭhenāti āsaṅganaṭṭhena .
Tathā dassanan ti atathābhūtassāpi bhabbarūpassa viya attano vidaṃsanaṃ .
Alakkhikoti vilakkhiko .
Kāmānan ti kāmāvacaradhammānaṃ .
Rūpānan ti rūpāvacaradhammānaṃ .
Nissaraṇan ti kāmānaṃ rūpāvacaradhammā nissaraṇaṃ , tesaṃ arūpāvacaradhammā nissaraṇaṃ .
Evaṃ taṃsabhāvānan ti sauttarasabhāvānaṃ .
Tathāti yathā saṅkhatadhammānaṃ nissaraṇabhāvato , kilesasamucchedakassa ariyamaggassa ārammaṇabhāvato caM0.79 attheva asaṅkhatā dhātu , tathā vuccamānenāpi kāraṇena attheva asaṅkhatā dhātūti dasseti .
Katthaci visayeti asaṅkhatadhātuṃ sandhāya vadati .
Aviparītatthoti bhūtattho .
‘‘ Yato kho bho ayaṃ attā pañcahi kāmaguṇehi samappito samaṅgībhūto paricāreti , ettāvatā kho bho ayaṃ attā paramadiṭṭhadhammanibbānappatto hoti ( dī . ni .1.94), sapakaṭṭhanibbānabhāvino ’’ ti ca evamādīsu upacāravuttisabbhāvato .
Yathā taṃ sīhasaddoti yathā ‘‘ sīho māṇavako ’’ tiādinā māṇavakādīsu upacāravuttinā vattamāno migarāje bhūtatthavisaye diṭṭho , evaṃ nibbānasaddopi kāmaguṇarūpajjhānasamaṅgitāsu upacāravuttiyā vattamāno katthaci visaye aviparītattho .
Yattha ca visaye aviparītattho , sā asaṅkhatā dhātu .
Hatthatale saāmalakaṃ viya ñeyyaṃ paccakkhato passantassa ekappamāṇassa satthuvacanamevettha pamāṇanti dassento ‘‘ kiṃ vā etāya yutticintāyā ’’ tiādimāha .
‘‘ Paṭiññātassa atthassa siddhiyā pakāsanāpaññattī ’’ ti nigamaṃ sandhāyāhāti .
Paññattihāravibhaṅgavaṇṇanā niṭṭhitā .