4. Padaṭṭhānahāravibhaṅgavaṇṇanā
22. Tesaṃ
V0.57 tesan ti anavasesapariyādānaṃ , tena ye sutte vuttā ca dhammā , ye ca tesaṃ kāraṇabhūtaṃ , tesaṃ sabbesampīti vuttaṃ hoti .Sabbadhammayāthāvaasampaṭivedhoti imamatthaṃ dassetuṃ ‘‘ kattha pana so ’’ tiādi vuttaṃ .
Piyāyitabbajātiyan ti pemanīyasabhāvaṃ .
Micchāpaṭipadāti pamādāpatti , micchābhiniveso vā .
Ekavāraṃ uppannāpi pāṇātipātacetanā verappasavanato dosassa , ekavāraṃ uppannāpi pamādāpatti , micchābhiniveso vā mohassa uppattikāraṇanti pāḷiyaṃ avuttampi nayato niddhāretabbanti dassento ‘‘ dosassa … pe … imināva nayena attho veditabbo ’’ ti āha .
Nimittatthaggahaṇalakkhaṇaṃ vaṇṇasaṇṭhānaṃ , anubyañjanatthaggahaṇalakkhaṇaṃ anubyañjananti ‘‘ nimittānubyañjanaggahaṇalakkhaṇā ’’ ti vuttaṃ .
Tattha tattha nimittaṃ itthipurisanimittaṃ .
Anubyañjanaṃ hatthapādahasitakathitādi .
Phasso paccayo etissāti
M0.61 phassapaccayā , taṃbhāvo phassapaccayatā .Assādeti etāyāti assādo , taṇhā .
Vatthūni ñeyyadhammoti āha ‘‘ vatthuavippaṭipatti visayasabhāvapaṭivedho ’’ ti .
Idhādhippetaṃ sammāpaṭipattiṃ dassetuṃ ‘‘ sīlasamādhisampadānan ’’ ti vuttaṃ .
Ekadesupalakkhaṇavasena , vaṇṇagandharāgisappāyavasena vā pāḷiyaṃ ‘‘ vinīlakavipubbakaggahaṇalakkhaṇā asubhasaññā ’’ ti vatvā ‘‘ tassā nibbidāpadaṭṭhānan ’’ ti vuttaṃ nibbidaṃ dassento ‘‘ nibbidā ’’ tiādi vuttaṃ .
Tattha paritassanato visesetuṃ ‘‘ ñāṇenā ’’ ti visesitaṃ .
Tathā pavattan ti nibbidanākārena pavattanaṃ .
Yoniso ummujjantiyā videharañño dhītāya rucāya jātissarañāṇaṃ kammassakataññāṇassa kāraṇaṃ ahosi , na pana asappurisūpanissayato , ayoniso ummujjantassa tasseva rañño senāpatino alātassa bījakassa dāsassāti imamatthaṃ dassento ‘‘ imassa ca … pe … udāharitabbo ’’ ti āha .
Soti pasādo .
Avatthāvisesoti sampayuttadhammānaṃ anāvilabhāvalakkhito avatthābhedo .
Āyatanagatoti ṭhānagato , ratanattayavisayoti attho .
‘‘ Kāyo ’’ tiādinā avatthāvisesena vinā sabhāvasiddhameva padaṭṭhānaṃ dasseti .
Imasmiṃ ca ṭhāne pāḷiyaṃ pubbe yesaṃ dhammānaṃ padaṭṭhānaṃ niddhāritaṃ , te dhammā yesaṃ dhammānaṃ
V0.58 padaṭṭhānāni honti , te dassetuṃ ‘‘ aparo nayo ’’ tiādi āraddhanti veditabbaṃ .Assādamanasikāro ayonisomanasikāralakkhaṇo vutto nidassanamattaatthoti veditabbo , yebhuyyena sattānaṃ lobhavasena ayonisomanasikārā saṃvattantītti dassanatthaṃ vā evaṃ vuttaṃ .
Upapatti eva opapaccayaṃ , tassa bhāvo opapaccayikan ti āha ‘‘ upapattibhavabhāvenā ’’ ti .
Vavatthitabhāvoti vavatthitabhāvo rūpassa dassanādipaṭiniyatārammaṇakiccatā .
Bhavassa aṅgānīti bhavassa kāraṇāni .
Dutiye aṅgānīti avayavā , kammavaṭṭampi vā kāraṇaṅgabhāvena yojetabbaṃ .
Kammaṭṭhānassāti bhāvanāya brūhanā vaḍḍhanā .
Tesūti titthaññutādīsu .
Kalyāṇamittassa sammadeva payirupāsanāyapīti taṃ nissāya laddhena sabbāya dhammassavanena dhammupasaṃhitaṃ pāmojjaṃ hotīti titthaññutā pītaññutāya padaṭṭhānaṃ .
Evaṃ yāya vimuttiyā sati vimuttiñāṇadassanaṃ hotīti
M0.62 sā tassa padaṭṭhānanti ayamattho pākaṭoti āha ‘‘ purimānaṃ … pe … suviññeyyo evā ’’ ti .Saha adhiṭṭhānenāti ñātapariññāya saddhiṃ .
Ñātapariññā hi tīraṇapariññāya adhiṭṭhānaṃ .
Sesaṃ suviññeyyameva .
Padaṭṭhānahāravibhaṅgavaṇṇanā niṭṭhitā .