Issues
Nettippakaraṇa-ṭīkā

7. Āvaṭṭahāravibhaṅgavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

7. Āvaṭṭahāravibhaṅgavaṇṇanā

29. Akusalānaṃ dhammānaṃ viddhaṃsanasabhāvattā , akusalānaṃ vā pajahane kusalānaṃ sampādane paṭṭhapanasabhāvattā ārambhadhātu .
Tathābhūtāti sīlādīhiM0.68 samaṅgībhūtā .
Kāmadhātuādikā tidhātuyova tedhātu .
Tassa abhibhavanato tedhātuissaro maccurājā .
Anādimatisaṃsāre cirakālaṃ laddhapatiṭṭhāpi acirakālaṃ bhāvitehi kusalehi dhammehi samucchindanīyattā abalā kilesāti vuttaṃ ‘‘ abalaṃ dubbalan ’’ ti .
Tenāha ‘‘ abalā naṃ balīyantī ’’ ti .
Idaṃ vacanaṃ ayaṃ gāthāpādo .
Samādhissa padaṭṭhānan ti ettha samādhissa kāraṇaṃ samatānuyoge niyojanatotiV0.64 yojetabbaṃ .
Esa nayo sesesupi .
Papañcāti rāgādayova .
Tathā ceva saṃvaṇṇitan ti desanāya padaṭṭhānabhāveneva atthasaṃvaṇṇanā katāti attho .
Nti taṃ desanaṃ .
Tassāti sabhāgādivasena āvaṭṭanassa .
Paripakkañāṇānaṃ visesādhigamāya .
Lābhavinicchayapariggahamacchariyānītiādīsu lābhoti rūpādiārammaṇappaṭilābho .
So pariyesanāya sati hotīti pariyesanāggahaṇena gahito .
Vinicchayoti ‘‘ ettakaṃ me rūpārammaṇatthāya bhavissati , ettakaṃ saddādiārammaṇatthāya , ettakaṃ mayhaṃ , ettakaṃ parassa , ettakaṃ paribhuñjissāmi , ettakaṃ nidahissāmī ’’ ti evaṃ pavatto vitakko vinicchayo .
So lāpitahetukattā pariyesanamūlakatāya pariyesanāggahaṇeneva gahito , tathā pariggahamacchariyāni .
Tattha pariggaho ‘‘ mama idan ’’ ti pariggaṇhanaṃ .
Macchariyaṃ ‘‘ mayheva hotū ’’ ti parehi sādhāraṇabhāvāsahanaṃ .
Tenevassa porāṇā evaṃ vacanatthaṃ vadanti ‘‘ mayhevidamacchariyaṃ hotu , mā aññesaṃ acchariyaṃ hotūti pavattattā macchariyanti vuccatī ’’ ti ( dī . ni . aṭṭha .2.103; a . ni . aṭṭha .3.9.23).
Paribhogatthānaṃ pana vinicchayādīnaṃ paribhogantogadhatā veditabbā .
Chandarāgo dubbalarāgo .
Ajjhosānaṃ ‘‘ mama idan ’’ ti taṇhāvasena balavasanniṭṭhānanti āha ‘‘ chandarāgaajjhosānā taṇhā evā ’’ ti .
Ārakkhanimittaṃ dvārapidahanamañjūsāgopanādinā suṭṭhu rakkhaṇanimittaṃ .
Pāpāni karonto paribhoganimittaṃ ratto giddho gadhito mucchito hutvā migova paribhuñjananimittaṃ pamādaṃ āpajjatīti evaṃ pariyenārakkhā paribhoganimittaṃ .
Pamādo tividho taṇhāya vasena kathitoti dassento ‘‘ tividho taṇhāyāti vuttan ’’ ti āha .
Avisesena vuttan ti ‘‘ katamena upādānena saupādānā ’’ ti vibhāgena pucchitvāpi ‘‘ avijjāya ca taṇhāya cā ’’ ti avinibbhujitvā vuttaṃ .
Taṇhañca avijjañca caturupādānaṃM0.69 vasenāti kāmupādānādīnaṃ catunnaṃ upādānānaṃ vasena vibhajitvā khandhānaṃ dukkhabhāvena dukkhasaccabhāvena saha pariññeyyabhāvaṃ , upādānānaṃ samudayabhāvena samudayasaccabhāvena saha pahātabbabhāvaṃ dassetīti yojanā .
30.‘‘ Yo ’’ tiādinā vutto tividho pamādo pariyesati , ārakkhaṇañca karoti , paribhoganimittañcāti sambandho .
Pamādo hi pamajjantassa puggalassa bhogānaṃ pariyesanāya , ārakkhaṇāya ca hetubhūto kattubhāvena upacarito , paribhogassa pana nimittaṃ .
‘‘ Tappaṭipakkhenā ’’ ti padassa atthaṃ vivarati ‘‘ appamādānuyogenā ’’ ti , tena samathabhāvaṃ dassetiV0.65 .
Khepanāti khayapāpanā .
Vodānapakkhavisabhāgadhammavasenāti vodānapakkho ca so pamādassa visabhāgadhammo cāti vodāna … pe … dhammo , samatho , tassa vasena .
Samathe satīti adhiṭṭhānabhūte jhāne sati , taṃ pādakaṃ katvāti attho .
Yā paññāti nāmarūpaparicchedādivasena pavattapaññā .
Tenāha ‘‘ ayaṃ vipassanā ’’ ti .
Pahīnesūti pahīyamānesu .
Vodānapakkhan ti ārambhadhātuādivodānapakkhaṃ nikkhipitvā .
Visabhāgadhammavasenāti pamādavaseneva .
Sabhāgadhammavasenāti pubbe nikkhittassa ārambhadhātuādivodānadhammassa samathādisabhāgadhammavasena .
Puna apariyodāpaniyaṃ sikhāppattapariyodāpanaṃ idhādhippetanti āha ‘‘ taṃ pana arahattena hotī ’’ ti .
Mohasamuṭṭhānatā vuttā ‘‘ moho eva samuṭṭhānan ’’ ti katvā .
Aññathā pisuṇāvācāya dosasamuṭṭhānatā musāvādassa viya mohasamuṭṭhānabhāvā vattabbā siyā .
Kammapathabhāvaṃ pattānaṃ , appattānañca akusaladhammānaṃ ‘‘ sabbapāpan ’’ ti padena pariggahitattā vuttaṃ ‘‘ kammapathakammavibhāgenā ’’ ti .
31. Sesapadānan ti ‘‘ kusalassa upasampadā ’’ tiādīnaṃ ( dī . ni .2.90; dha . pa .183; netti .30,50,116,124; peṭako .29) gāthāya avasiṭṭhapadānaṃ .
Yathādhigatan ti attanā adhigatappakāraṃ , pacchā bhūmidisā .
UpariM0.70 yāpentīti manussalokato upariṭṭhimaṃ devalokaṃ gamenti .
32. Yathāvuttassa dhammassāti sīlassa ca maggassa ca .
Taṇhāvijjādīnan ti ādi saddena tadekaṭṭhakilesā gayhanti , tesaṃ padaṭṭhānadhammā ca .
Samathavipassanādīnan ti ādi saddena sāmaññaphalānaṃ saṅgaho .
Yadaggena cettha ‘‘ nirodho rakkhatī ’’ ti vutto , tadaggena maggo rakkhaṇakiriyāyaV0.66 karaṇaṃ vuttaṃ ‘‘ yena rakkhatī ’’ ti .
Visabhāgadhammavasena purimāni sabhāgadhammāvaṭṭanavasena pacchimāni saccāni niddhāritānīti yojetabbaṃ .
Āvaṭṭahāravibhaṅgavaṇṇanā niṭṭhitā .